Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/6195 K.2024/2422

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı banka tarafından müvekkili ile dava dışı Atila Gıda Meşrubat Paz. San. Tic. Ltd.

Şti. ve dava dışı ... aleyhine Mardin İcra Müdürlüğünün 2016/14308 sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapıldığını, takip dosyasında yer alan kredi ve kefalet sözleşmelerinde davacının kefaletinin bulunmadığını, müvekkili ile davalı arasında Artuklu Tapu Sicil Müdürlüğü'nün 11.07.2014 tarihli ve 4512 yevmiye no.lu resmi senedi ile müvekkili adına kayıtlı Artuklu İlçesi, Diyarbakırkapı mahallesi, 815 Ada, 1 parsel, 3 no'lu bağımsız bölüm üzerine müvekkilinin bizzat kullanacağı kredilerin teminatı olarak ipotek tesis edildiğini, sözkonusu ipoteğin dava dışı dava dışı Atilla Gıda Meşrubat Paz.

San. Tic. Ltd.

Şti.'ye kullandırılan kredileri teminat altına almadığını, buna rağmen davalı tarafça müvekkili aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını, ipotek tesis edilirken kullandırılacak krediye ilişkin bilgilerin ipotek akit tablosunda yer alması gerektiğini, ancak ipotek akit tablosunda krediye ilişkin herhangi bir bilgi yer almadığını, bu hususun ipoteğin belirliliğini ortadan kaldırdığını ileri sürerek davacının Mardin İcra Müdürlüğü'nün 2016/14308 sayılı icra takibi ile bu icra dosyasına konu kredi sözleşmesinden borcu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş,

bilahare takip dosyasında borçlu olunmadığı talep olunan kısmın, yukarıda belirtilen taşınmaza ilişkin olduğunu beyan etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacının müvekkili banka ile imzalamış olduğu herhangi bir kredi veya kefalet sözleşmesi bulunmadığını, bu anlamda müvekkili bankaya borçlu olmadığını, davacı taraf hakkında herhangi bir icra takibi başlatılmadığını, davalı ... adına kayıtlı Artuklu İlçesi, Diyarbakırkapı mahallesi, 815 Ada, 1 parsel, 3 no'lu bağımsız bölüm numaralı taşınmaz üzerinde, müvekkili bankanın Atilla Gıda Meşrubat Ltd.

Şti.'ye kullandırmış olduğu kredinin teminatı teşkil etmek üzere üzerine 370.000,00 TL bedelli ipotek tesis edildiğini, aynı krediye ilişkin olarak yine davacı adına kayıtlı aynı taşınmazdaki 17 bağımsız bölüm numaralı dükkan üzerine de 1.700.000,00 TL bedelli ipotek tesis edildiğini, ipotek tesis işleminin davalının yetki verdiği ... isimli kişinin gerçekleştirdiğini, davacı taşınmaz maliki olduğundan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan takipte isminin geçmesinin zorunlu olduğunu, davanın kötü niyetli ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takipte icra emrinin davacıya tebliğ edildiğini,

ancak yasal sürede herhangi bir itirazda bulunulmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 20.05.2019 tarihli karar ile davanın reddine karar verildiği, davacı tarafın istinaf talebi üzerine Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 23.09.2021 tarihli kararı ile "...Dava dilekçesinden davacının talebinin icra dosyasının tamamına mı, yoksa sadece Artuklu İlçesi, Diyarbakırkapı mahallesi, 815 Ada, 1 parsel, 3 no'lu bağımsız bölüm numaralı taşınmaza mı ilişkin olduğu anlaşılamamaktadır.

Bu durumda mahkemece öncelikle davacının talebinin açıklatılması, davacının talebinin tüm icra dosyasının tamamına yönelik olduğunu beyan etmesi halinde eksik harcın tamamlanması için Harçlar Kanunu 30. ve 32. maddeleri gereğince davacıya süre verilmesi, talebin sadece Artuklu İlçesi, Diyarbakırkapı mahallesi, 815 Ada, 1 parsel, 3 no'lu bağımsız bölüm numaralı taşınmaza ilişkin olduğunun anlaşılması halinde ise anılan taşınmazın sadece davacının borçlarını teminen verildiği, dava dışı Atila Gıda Meşrubat Paz.

San. Tic. Ltd. Şti.'nin borçlarını teminen verilmediği, bu nedenle Atila Gıda Meşrubat Paz. San. Tic. Ltd. Şti.'nin borcundan dolayı paraya çevrilemeyeceği, davacının İcra ve İflas Kanunu'nun 150.

Maddesinin (a) bendinde yer alan "ödeme emrine itiraz hakkında 62 den 72.'nci maddeye kadar olan hükümler uygulanır" düzenlemesi gereğince ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipte menfi tespit ve istirdat talebinde bulunabileceği gözetilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir" gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verildiği, davacı vekilinin 01.12.2021 tarihli duruşmada netice-i talebini, "Mardin İcra Dairesinin 2016/14308 sayılı icra dosyasında, Mardin ili Artuklu ilçesi Diyarbakır Kapı mahallesi 815 ada 1 parsel 3 nolu bağımsız bölüm bakımından yapılan takip nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti olarak açıkladığı, anılan taşınmazın sadece davacının borçlarını teminen verildiği, dava dışı Atila Gıda Meşrubat Paz.

San. Tic. Ltd. Şti.nin borçlarını teminen verilmediği, bu nedenle Atila Gıda Meşrubat Paz. San. Tic. Ltd.

Şti.nin borcundan dolayı paraya çevrilemeyeceğinden istemin yerinde olduğu, davacı vekilince menfi tespite konu bağımsız bölümün icra müdürlüğünce paraya çevrilmesi nedeniyle talebin istirdata dönüştüğüne dair beyan dilekçesi verildiği, Mardin İcra Müdürlüğünün 2016/14308 icra dosyasından uyuşmazlığa konu bağımsız bölümün 04.08.2019 tarihinde 82.900,00 TL'ye ihale edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne, 82.900,00 TL'nin 04.09.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kötü niyet tazminatı taleplerinin gerekçesiz reddedildiğini, Mardin ili Artuklu ilçesi Diyarbakır Kapı mahallesi 815 ada 1 parsel 3 nolu bağımsız bölüm numaralı taşınmaz üzerine sadece müvekkilinin borçlarını teminen ipotek tesis edildiğini, davacının kötü niyetli olarak müvekkili adına kayıtlı her iki taşınmazı da kapsayacak şekilde icra takibi yapıldığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava değerinin 370.000,00 TL olarak gösterildiğini, kabul edilen miktarın 82.900,00 TL olduğunu, reddedilen miktar yönünden lehlerine vekalet ücretine hükmedilmediğini, davacının, Mersin 8. Noterliğinin 30.05.2012 tarihli ve 15650 yevmiye sayılı vekaletnamesi ile ... isimli şahsı, sahibi olduğu tüm taşınmazları üzerinde "bilimum bankalardan ve finans kurumlarından gerek vekilimin kendi adına, gerekse üçüncü şahıslar veya dilediği tüzel kişiler adına oluşmuş ve oluşacak her türlü borçların ve kredilerin teminatını teşkil etmek üzere bilumum bankalar ve finans kurumları lehine dilediği bedel,

şekil ve koşullarla dilediği sıra ve derecede her türlü ipotek vermeye" şeklinde yetkili kıldığını, vekaletnamede zaten davacı tarafın kredileri veya borçları için ipotek tesisi için yetki verilmediğini, vekilin kendi adına veya başkaları adına olan kredi ve borçların teminatı için ipotek tesisi için yetki verildiğini, tesis edilen ipoteğin işbu vekâletnameye dayanarak yapıldığını, davacının amacının, vekili ... vasıtası ile dava konusu taşınmazını dava dışı Atilla Gıda Meşrubat Paz.

San. Tic. Ltd.

Şti.'nin müvekkili bankadan kullanacağı kredilere teminat olarak bankaya ipotek etmek olduğunu, davacının, ortada hiç bir sebep yokken taşınmazını müvekkili bankaya ipotek vermesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, zaten davacının, yine kendisine ait olan dava konusu taşınmazın 17 no.lu dükkan vasıflı bağımsız bölümü üzerinde de yine aynı kredi ile ilgili olarak vekil ... tarafından kredinin ve kefaletin teminatı olarak 12.08.2014 tarih ve 5096 yevmiye no.lu 1.700.000,00 TL bedelle Akbank T.A.Ş. lehine 1.derece ipotek verdiğini, ipotek akit tablosunda anılı ipoteğin dava dışı Atilla Gıda Meşrubat Paz.

San. Tic. Ltd. Şti.'nin borcuna teminat olarak kullanıldığının yazılmamış olmasının akit tablosunu hazırlayan Tapu Sicil Müdürlüğünün maddi hatasından kaynaklandığını, müvekkili bankanın Tapu Müdürlüğüne yazmış olduğu ve vekil kefil ...'in de imzasının bulunduğu 07.07.2014 tarihli dilekçeden anlaşılacağı üzere, tapuya yapmış oldukları talebin davacının taşınmazının "dava dışı Atilla Gıda Meşrubat Paz. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin asaleten borcuna ve ayrıca anılı kredi ilişkisinde kefil olan vekil ...'in kefalet borcuna teminat olarak ipotek almaya ilişkin olduğunu, yine müvekkil bankanın dava dışı Atilla Gıda Meşrubat Paz. San. Tic. Ltd.

Şti.'ye ticari kredi kullandırdığı ve davacınınkendi adına olan taşınmazları üzerinde ipotek tesisi yetkisi verip, vekil ettiği ... isimli şahısın da bu kredi sözleşmesine kefil sıfatı ile imzaladığını, kredinin ve kefaletinin teminatı için de Mersin 8. Noterliğinin 30.05.2012 tarihli ve 15650 yevmiye sayılı vekâletnamesine istinaden davacı adına kayıtlı olan dava konusu 3 no.lu bağımsız bölüm üzerinde 10.07.2014 tarih ve 4512 yevmiye nolu 370.000,00 TL bedelle Akbank T.A.Ş. lehine 1.derece ipotek tesis ettiğini, verilen bu ipoteğin davacı ...'in müvekkili banka ile olan kredi veya kefalet sözleşmesine istinaden değil,

müvekkili bankanın Atilla Gıda Meşrubat Paz. San. Tic. Ltd. Şti.ye kullandırmış olduğu ticari kredinin teminatı için, kefil ...'in bizzat kendi kefaleti ve kredinin teminatı için tesis etmiş olduğu ve ipotekle ile ilgili bütün belgeleri bizzat imzaladığı bir ipotek olduğunu, belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf aşamasındaki itiraz sebeplerini yineleyerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipte, davacı taşınmazı üzerinde tesis edilen ipotekten dolayı borçlu olunmadığının tespiti, taşınmazın satılmış olması sebebiyle taşınmaz bedelinin istirdatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 357, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72, 150 nci maddeleri.

3. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30, 32 nci maddeleri

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,