Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/6269 K.2024/2677

Taraflar arasındaki genel kurul kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin davalı şirketin ortağı olduğunu, iş bu davaya konu 16.04.2019 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında alınan 3, 4, 5, 6, 7 numaralı kararların ana sözleşme, yasa ve afaki iyi niyet kurallarına aykırı olması nedeniyle 3 aylık yasal süre içerisinde davanın açıldığını, %100 aile şirketi olan şirket hissedarları arasında şirketin yönetimi, şirketin envanterinde kayıtlı menkul ve gayrimenkullerin kullanımı, şirketin yönetiminin şeffaflığı ve şirketin hesapları, gelir giderleri ile ilgili anlaşmazlıkların bulunduğunu, genel kurulda hissedarlara sunulan bilgilerin,

mali tabloların ve bilançoların gerçeği yansıtmadığını, gündemin 3 üncü maddesi görüşmesinde genel kurulda cevaplanması için bir takım sorular yöneltildiğini ancak genel geçer ifadeler ile cevapların geçiştirildiğini, gündemin 4 üncü maddesine ilişkin, şirketin son iki senedir milyonlarca lira kar elde etmesine rağmen hissedarlarına kar dağıtımı yapmadığını, buna rağmen Savcılık soruşturması ile birlikte yönetim kurulu başkanına ödeme yapıldığını, şirketin kasasında 13.841.954,51 TL bulunmakta olup, karın ortaklara neden dağıtılmadığının belli olmadığını, şirketin üretim yapan sermayeye ihtiyaç duyan bir şirket olmadığını,

kira gelirlerinin bulunduğunu, karın olağan üstü yedek akçeye ayrılmasının hukuki dayanağı ve gerekliliğinin bulunmadığını bu kararın iptalinin gerektiğini, gündemin 5 inci maddesinin faaliyet raporuna ilişkin olduğunu, raporda bilgilerin eksik olup, mali tablolar ve bilançolardaki rakamların gerçeği yansıtmadığını, şirketin mal varlığı ve kira gelirleri hakkında detaylı bilgilere yer verilmediğini, faaliyet raporunun onaylanmasına ilişkin maddenin de iptalinin gerektiğini, gündemin 6 ncı maddesinin yönetim kurulunun ibrasına ilişkin olduğunu,

yönetim kurulunun gerçeği yansıtmayan bilanço gelir gider tablosunu hazırlayıp genel kurula yanlış bilgi verilmesine rağmen genel kurul tarafından ibra edildiğini, giderlerin açıklanmadığını, şirketin yönetim kurulu üyelerinden veya ortaklardan borç aldığının izah edilemediğini, ibranın da hukuka uygun olmadığını, gündemin 7 nci maddesinde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 395 inci ve 396 ıncı maddeleri kapsamında yönetim kurulu üyelerine şirket ile iş ve işlem yapma, şirket ile rekabet teşkil eden işleri yapabilmeye yönelik izinlerin verildiğini, izinlerin oylanmasına yönetim kurulunun da katıldığı,

kendisi hakkında oy kullanarak oydan yoksunluk yasağını ihlal ettiğini, izinlerin iptalinin gerektiğini ileri sürerek davaya konu genel kurul toplantısında alınan 3, 4, 5, 6, 7 numaralı kararların iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; iptali istenilen kararların kanuna, ana sözleşmeye ve afaki iyi niyet kurallarına aykırı olmayıp iptallerini gerektirir bir sebep bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı şirketin 16.04.2019 tarihli 2018 yılı genel kurul toplantısının 3 üncü maddesinin iptali ile ilgili olarak yapılan değerlendirmede; bu madde de 01.01.2018-31.12.2018 faaliyet dönemine ait ayrıntılı bilanço ve ayrıntılı gelir tablosunun görüşüldüğü, davacılar vekili tarafından genel kurul toplantısı sırasında bir kısım sorular sorulduğu, bu sorulara cevapların verildiği, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunda bu maddeye ilişkin olarak şirket ticari defter kayıtlarının incelenip belirlemelerin yapıldığı, 340 alınan sipariş hesapların incelendiği,

bu hesapla ilgili 12.142.686,00 TL nin mahiyeti ile ilgili olarak defterde belirtilen gerçek kişi ve şirketlerden avans alındığı, şirketin ... Mağazacılık ..

A.Ş.'den aldığı avansın çek olarak alındığı, çeklerin ileri vadeli olduğu 2018 yıl sonu itibariyle tahsil edilmeyen çeklerin 101 alınan çekler hesabında kaydı bulunduğu, 331 ortaklara borçlar hesabının incelendiği, ortaklara borçlar hesabında bulunan 20.625.507,00 TL nin ortaklar borçlu hesap bakiyesinde 2017 yılına devrettiği ve şirketin ...'a olan bu borcunun 02.03.2018, 26.04.2018, 31.07.2018, 20.12.2018 ve 28.12.2018 tarihli banka aracılığıyla ödenmiş olduğunun görüldüğü, kamuya ertelenmiş borçlar hesabının incelendiği,

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) irtifak hakkına ilişkin olarak toplam 21.651.319,25 TL borç tahahkuk ettirildiği, 5.413,00,00 TL kısmının ödendiği, bakiyenin 16.238.319,25 TL olup bilançoda yer aldığı ve borçlanılan tutarın şirket faaliyetlerinin arasında yer alan oto işletmeciliğine ilişkin bulunduğu, usulsüz bir durumun olmadığı, bu maddeye ilişkin iptal sebeplerinin mevcut olmadığı, 4 üncü maddenin iptali ile ilgili olarak yapılan değerlendirmede;

bu madde şirketin 01.01.2018-31.12.2018 dönemi karının görüşülmesine ilişkin olup, davacı tarafça şirketin gerek kira geliri, gerekse diğer kaynaklardan yıllarca gelir sağlayıp kar elde ettiği halde kar dağıtımının yapılmadığı, karın yedek akçeye ayrılmasının hukuki dayanağı bulunmadığı iddiasıyla iptalini talep ettiği, şirketin 2018 yılı mali verileri incelendiğinde sermayesinin 225.000.000,00 TL, öz kaynağının 174.442.155,31 TL, 92.092.489,23 TL geçmiş yıllar zararının bulunduğu,

2018 yılı kurumlar vergi beyannamesinde 13.899.880,06 TL kar ve ilaveler bulunmasına karşın, 13.209.185,55 TL geçmiş yıllar zararı bulunduğu ve tutarın kardan mahsup edilmesi sebebiyle 690.694,51 TL safi kurum kazancı kaldığı, şirketin 2018 yılında kar elde etmesine karşın geçmiş yıllardaki zararın olumsuz etkilerinin karşılandığı,

6102 sayılı Kanun'un 523 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde bütün pay sahiplerinin menfaatleri dikkate alındığında, şirketin sürekli gelişimi ve olabildiğinde kararlı kar payı dağıtımı yönünden haklı görülüyor ise, kanunda ve esas sözleşmede ön görülenlerden başka yedek akçe ayrılmasına da karar verilebileceği, şirketin finansal ihtiyaçlarını karşılamak için dönem karını dağıtmayıp olağanüstü yedeklere aktarılması kararında bir usulsüzlük bulunmadığı bu haliyle bu maddenin iptal talebinin yerinde olmadığı, 5 inci maddenin iptali ile ilgili olarak yapılan değerlendirmede;

bu madde yönetim kurulunun faaliyet raporunun okunmasına ilişkin olup faaliyet raporundaki bilgilerin eksik olduğu, mali tablolardaki rakamların gerçeği yansıtmadığı şeklinde itirazda bulunulmuş ise de şirketin 2018 yılı faaliyet raporunda şirketlerin yıllık faaliyet raporunun asgari içeriğinin belirlenmesi hakkında yönetmelikte belirlenen tüm konulara yer verildiği, faaliyet raporunda eksik bilgi bulunmadığı yönetmelik hükümlerine herhangi bir aykırılığın bulunmadığı, mali tablolar ve bilançodaki rakamların gerçeği yansıtmadığı,

şirketi kara geçirecek faaliyetlere yer verilmediği hususlarına ilişkin olarak gündemin 3. maddesinde mali tablolara ilişkin yapılan değerlendirmede açıklandığı, gündemin 5. maddesinin iptalini gerektirecek bir hususa rastlanmadığı, 6. maddenin iptali ile ilgili olarak yapılan değerlendirmede; bu madde yönetim kurulu ibrasına ilişkin olup, davacı tarafça yönetim kurulunun ibrasına, yönetim kurulu üyelerinden ve ortaklardan neden borç alındığının açıklanmadığı, borca ilişkin harcamaların nereye gittiğinin ortaya konmadığı şeklinde itirazda bulunmuş ise de gündemin 3 üncü maddesinde ortaklara borçlar hesabına ilişkin incelemede belirtildiği,

şirketin ortaklarından 2018 yılında borç almadığı, 331 hesapta yer alan borcun 2018 yılı öncesinde alınmış olduğu, 2018 yılında tekrar ortağa ödendiğinin tespit edildiği, yönetim kurulunun gerçeği yansıtmayan bilgilerinin genel kurula sunulması gibi bir durumun tespit edilemediği, yönetim kurulunun ibra edilemeyeceğine ilişkin ve ibra edilememeyi gerektirecek somut bir verinin bulunmadığı, iptali gerektirecek bir durumun olmadığı, 7 nci maddenin iptali ile ilgili olarak yapılan değerlendirmede;

gündemin bu maddesinin 6102 sayılı Kanun'un 395 inci maddesi uyarınca şirket işlem yapabilmeleri ve 396 ıncı maddesi uyarınca şirketle rekabet teşkil eden faaliyetlerde bulunabilmeleri hususlarında yönetim kuruluna yetki verilmesine ilişkin olup.

395 inci maddesi yönetim kurulu üyesinin genel kuruldan izin almadan şirketle kendisi veya başkası adına herhangi bir işlem yapamayacağı, aksi halde şirketin yapılan işlemin batıl olduğunu ileri sürebileceği, 396 ıncı maddesi ...yönetim kurulu üyelerinden birinin genel kurulun iznini almaksızın şirketin işletme konusuna giren ticari iş türünden bir işlemi kendi veya başkası hesabına yapamayacağı gibi aynı tür ticari işlerle uğraşan bir şirkete sorumluluğu sınırsız ortak sıfatıyla da giremeyeceğine dair hükümlerin düzenlendiği,

şirket yöneticileri için bu alanda getirilen yasağın genel kurul kararıyla geçerli olacağı, 6102 sayılı Kanun'un 436 ıncı maddesinin birinci fıkrasında, pay sahibinin kendisi, eşi, alt ve üst soyu veya bunların ortağı oldukları şahıs şirketleri ya da hakimiyetleri altındaki sermaye şirketleri ile şirket arasındaki kişisel nitelikte bir işe veya işleme veya herhangi bir yargı kurumu ya da hakemdeki davaya ilişkin olan müzakerelerde oy kullanamayacağı, bu maddede her bir yönetim kurulu üyesi için ayrı ayrı oylama yapıldığı,

her bir üyenin kendi hakkındaki oylamaya katılmaması halinde dahi karar hesabının altına düşülmeyeceği, alınan kararın geçerli olacağı, yönetim kurulu üyesinin aynı Kanun'un 395-396 maddesi gereğince izin verilmesi hususunda kendi lehine oy kullanamaz ise de diğer yönetim kurulu üyeleri için yapılan oylamada oy kullanabileceği, kararın geçerli olduğu, iptal talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; gündemin 3 üncü maddesine ilişkin mahkeme değerlendirmesinin hatalı olduğunu, tüm yazılı ve sözlü beyanlarına karşılık bilançolar ve gelir tablosuna yapmış oldukları itirazların değerlendirilmeksizin, hatalı ve eksik inceleme ile oluşturulmuş bulunan bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulduğunu, şirket yönetim kurulu başkanı ...'ın davalı şirkete vermiş olduğunu iddia ettiği borçların gerçekliğine ilişkin hakkında devam eden ceza soruşturma süreci ve hem şirket ve hem de ... hakkındaki MASAK incelemesi beklenilmeden hüküm kurulmasının hatalı olduğunu,

davalı şirketin son 2 yılda kar elde ettiği hususunun İlk Derece Mahkemesince de tespit edilmiş olmasına rağmen gündemin 4. maddesine ilişkin kar dağıtılmamasına yönelik kararın hiçbir hukuki dayanağının bulunmamasına rağmen ret kararı verilmesinin de hatalı olduğunu, Gündemin 5 inci maddesine ilişkin itirazlarının gerekçe sunulmaksızın genel geçer ifadeler kullanılmak suretiyle reddedildiğini, bu nedenle maddenin iptali yerine talebin reddinin hatalı olduğunu, Gündemin 6 ncı maddesindeki yönetim kurulunun ibrasındaki oylamanın yerinde olmadığını, oydan yoksun olan kardeşlerin oy kullanmak suretiyle birbirlerini ibra ettiklerini,

6102 sayılı Kanun'un 436 ıncı maddesine aykırı bir şekilde oy kullanıldığını, bu nedenle gündem maddesinin iptalinin gerektiğini, Yönetim kurulu üyelerinin kardeş olduğunu, bu nedenle 6102 sayılı Kanun'un 395 ve 396 ıncı maddeleri kapsamında yönetim kurulu üyelerine verilen izinlerin aynı Kanun'un 436 ıncı maddesi kapsamında oy kullanılması da gözetildiğinde iptali gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin davaya konu genel kurulda alınan 3 ve 6 numaralı kararlar hakkında verdiği kararda bir isabetsizlik bulunmadığı ancak Mahkemece, davacının iptalini talep ettiği 4, 5 ve 7 numaralı kararlara usulüne uygun olarak muhalefet şerhi koymadığı gözetilerek bu maddeler hakkındaki davanın anılan gerekçeyle reddi gerekirken yazılı gerekçeyle reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar etmiş, bunun yanında Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma gerekçesinin de yerinde olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6102 sayılı Kanun'un 436 ıncı, 439 uncu, 445 inci ve 523 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,