Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/6324 K.2024/2639

İLK DERECE MAHKEMESİ Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI

2018/291 E, 2020/115 K.

Taraflar arasındaki TÜRKPATENT Yeniden İnceleme Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin "..." ve boğa şeklinden oluşan tanınmış markaların sahibi olduğunu, davalı şirketin 2017/59954 sayılı marka başvurusuna 32 nci sınıfta yer alan "enerji içecekleri" malları yönünden müvekkili markalarına dayalı olarak yaptıkları itirazlarının nihai olarak reddedildiğini, müvekkilinin markaları ile dava konusu markanın karıştırılacak düzeyde benzer olduğunu, müvekkilinin markalarında karşılıklı duran bir çift boğa ve bu boğaları kesiştiren bir daire bulunduğunu, dava konusu markada ise karşılıklı duran bir çift ayı ve bu ayıları kesiştiren köşeli bir geometrik şekil olduğunu,

her ne kadar markalardaki hayvan şekilleri ve bu hayvanları kesiştiren geometrik şekiller farklı olsa da her iki markanın da arkasındaki fikir, oluşturulma şekilleri, genel kompozisyonları, gözde ve zihinde bıraktıkları ilk izlenimin son derece benzer olduğunu, geçmişte gerek boğa şekli, gerekse diğer hayvan şekillerinin tek veya karşılıklı olarak kullanıldığını ve özellikle de içecek sektöründe kullanılmaya yönelik marka başvurularının müvekkili markaları ile benzer görülerek reddedildiğini,

dava konusu markanın kapsamında “enerji içecekleri” emtialarının yer alması nedeniyle markalar arasındaki benzerliğin karıştırılma ihtimaline neden olacağını, müvekkilinin markalarının 6769 saylı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları uyarınca tanınmış olduğunu, müvekkili markasının davalı kurum nezdinde özel korunan tanınmış markalar sicilinde kayıtlı olduğunu, tüketicinin müvekkili markalarının en ufak benzerini müvekkili markaları ile ilişkilendireceğini, müvekkilinin tanınmış markasındaki konsepti kullanmayı tercih eden başvuru sahibinin kötü niyetli olduğunu,

davalı şirketin müvekkilinin markasının sahip olduğu ekonomik değerden haksız surette faydalanma amacı taşıdığını ileri sürerek 2018-M-5053 sayılı YİDK kararının iptaline, 32 nci sınıftaki “enerji içecekleri emtiaları bakımından 2017/59954 sayılı markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; başvuru konusu markada yer alan şekil unsuru ile davacı yan markalarında yer alan şekil unsurunun gerek geometrik gerekse kullanılan havyan şekilleri bakımından birbirlerinden farklı olduğunu, davacı markalarında boğa şeklinin yanı sıra "redbull" ibaresinin yer aldığını, dava konusu markada ise kelime unsuru yer almaksızın bir ayı şeklinin bulunduğunu, kullanılan geometrik şekillerin apayrı olduğunu, markaların bir bütün olarak birbirleri ile herhangi bir benzerlik taşımadıklarını, kötü niyet iddialarının yerinde olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde, karşı karşıya duran hayvan figürünün davacı tarafça yaratılmadığını, bu tür hayvan figürleri üzerinde davacının inhisari bir hakkı bulunmadığını, bu şekilde gerçekleştirilmiş çok sayıda marka tescilinin olduğunu, 32 nci sınıf emtia için hayvan figürlerinin kullanımının yaygın olduğunu, müvekkilinin 19.07.1999 yılında Tayland’da kurulmuş bir firma olarak bugün itibariyle Tayland’ın en büyük 5. enerji içeceği üreticisi olduğunu, müvekkilinin “commando”, ”yoku”, “suntana”, “siam richi” markaları ile meyve suyu üretimi yaptığını, çok sayıda ülkeye bu markaları taşıyan ürünlerin ihraç edildiğini,

müvekkilinin markalarının pek çok ülkede tescilli olduğunu, davacı şirketin markalarının da Tayland’da doğmuş bir marka olduğunu, taraf markalarının 20 yılı aşkın bir süredir zaten birlikte var olduklarını ve bugüne kadar hiçbir şekilde karıştırılmadıklarını, taraf markalarının görsel olarak benzemediklerini, markalar arasında ilk bakışta açık ve belirgin farklılıkların bulunduğunu, müvekkili markasında iki ayağının üzerinde kalkarak dik pozisyonda duran ağzı açık ayı figürleri yer aldığını,

davacının markalarının ise tam ortasında güneşi temsil edebileceği düşünülecek şekilde bir daire ve dört ayağı birden havada ve tokuşacak şekilde başlarını ve boynuzlarını öne eğerek kafa kafaya tokuşmaya hazır boğalardan ve "redbull" kelimesinden oluştuğunu, markaların karıştırılma ihtimallerinin bulunmadığını, enerji içeceklerinin özel bir dikkat ve ihtimam ile tüketilen ürünler olduğunu, bu nedenle tüketicinin zaten bilinçli hareket edeceğini, davacının markaları ile müvekkili markası benzemediğinden davacının 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin dördüncü ve beşinci fıkralar kapsamındaki taleplerinin de reddinin gerektiğini,

müvekkilinin kötü niyetli olmadığını 20 yıldır markasını zaten kullandığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, dava konusu 2017/59954 sayılı marka kapsamında yer alan “enerji içecekleri” emtiasının, davacının önceki tarihli markaları kapsamında yer alan emtialar ile aynı oldukları, bununla birlikte taraf markaları arasında bütünsel açıdan ilgili tüketiciyi yanılgıya düşürecek düzeyde bir benzerliğin, özellikle kavramsal açıdan bulunmadığı ve buna bağlı olarak karıştırılma ve ilişkilendirilme ihtimallerinin mevcut olmadığı, davacının markalarının tanınmış olduğu,

ancak işaretler arasındaki somut farklılık nedeniyle davacı markasının tanınmışlığına dayalı bir üstün hakkı bulunmayacağı, dava konusu başvurunun, davalının uluslararası tescillere konu ettiği markalarında kullandığı şekil unsurunu içeriyor olduğu görüldüğünden kötü niyetli bir başvuru olarak değerlendirilemeyeceği, kötü niyete ilişkin başkaca bir delilin ise ortaya konulamadığı, kötü niyetin ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konu marka ile müvekkilinin itirazına mesnet tanınmış markalarının 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında iltibasa yol açacak düzeyde benzer olduğunu, taraf markalarındaki hayvan şekilleri ve hayvanları kesiştiren geometrik şekiller birbirinden farklı olsa da her iki markanın fikri, oluşturulması şekilleri, genel kompozisyonları, gözde ve zihinde bıraktığı ilk izlenimin son derece benzer olduğunu, her iki markanın müvekkili markalarının tanınmış olduğu ürünler için kullanılması markalardaki benzerlik algısını daha da arttıracağını,

özellikle fiili kullanımda bu benzerliğin çok daha ileri gideceğini, benzer bir uyuşmazlıkta "RED DRAGON+şekil" ibareli markanın müvekkili markalarıyla benzer kabul edildiğini, davalı şirketin kötü niyetli olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, davalı şirketin başvurusu ile davacının itirazına mesnet markaları arasında, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında ortalama alıcılar nezdinde görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları genel izlenim itibariyle ilişkilendirilme ihtimalini de içerecek şekilde iltibas tehlikesinin olmadığı,

zira davacının itirazına mesnet markalarında yer alan şekil unsurunun birbirine dönük ve yine birbirine doğru saldırı pozisyonunda olan iki adet boğa figürü ile bu iki figürün arka fonunda yer alan yuvarlak daire kesitinden, dava konusu başvurunun ise, iki ayağı üzerinde ve dik pozisyonda, birbirine yüzleri dönük, ağızları açık ve kükreme pozisyonunda iki ayı figürü ve bu figürlerin fon görselinde kalacak şekilde üç boyutlu bir çokgen kesitinden oluştuğu, her iki markada hayvan figürleri kullanılmış olsa da ne figürleri kullanılan hayvanlar,

ne bu hayvanların çizim stilleri ne de markalarda fonda yer alan geometrik unsurlar itibariyle markalar arasında benzerlik bulunmadığı, davacı markasındaki şekillerin yalnızca boğa, dava konusu markadaki şeklinde yalnızca ayı figürüne benzediği birbiri ile herhangi bir tür ilişkisi dahi bulunmayan bu hayvan figürlerinin, tüketici nezdinde birbiri ile karıştırılmasının mümkün olmadığı, markaları oluşturan şekil unsurlarının birbiri ile herhangi bir şekilde ilişkilendirilmesi mümkün olmayacak düzeyde görsel ve kavramsal farklılıklar taşıdığı,

dava konusu marka ile karşı karşıya kalan ilgili tüketicinin, dava konusu markayı davacı markalarının bir serisi olarak algılamayacağı gibi davacı markalarından, dava konusu markaya bir imaj transferinin de gerçekleşme ihtimalinin bulunmadığı, diğer taraftan davacının kötü niyet iddialarının ispatlanamadığı, ayrıca iltibas değerlendirmesinin tescil edilmek istenen marka işareti üzerinden yapılması gerektiği, dava konusu markanın fiili kullanımının işbu davanın konusu olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin karşılıklı duran çift boğa konseptinin içecek ve özellikle de enerji içeceği sektöründe tanınmış marka olması sebebiyle davalı markası ile karıştırılma ihtimalinin olduğunu, davaya konu markanın müvekkilinin tescilli ve tanınmış markaları ile konsept açısından karıştırılacak derecede benzer olduğunu, aynı sınıf malları ihtiva ettiğini, markalardaki hayvan türleri ve geometrik şekiller farklı olsa da markanın oluşturulma şeklinin, genel kompozisyonunun, gözde ve zihinde bıraktığı ilk izlenimin son derece benzer olduğunu, fiili kullanımda bu benzerliğin daha da ileri gideceğini,

benzer konseptleri içeren benzer marka itirazlarının ilgili kurum nezdinde kabul edildiğini, RED Dragon +şekil markası ile ilgili davada lehlerine karar verildiğini, İngiltere ve Galler Adalet Yüksek Mahkemesi kararlarının da lehlerine olacak şekilde tespitlere yer verildiğini, istinaf mahkemesince markanın tescili istenen mal sınıfına ilişkin olarak bir değerlendirme yapılmadığını, karıştırılma ihtimalinin çağrışım ile de gerçekleşebileceğini, istinaf mahkemesince 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tanınmışlık hususunda bir değerlendirme yapılmadığını,

davaya konu marka başvurusunun kötü niyetli olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davalı marka başvurusuna davacı şirket tarafından yapılan itirazın reddine dair YİDK kararının iptali talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci, dördüncü ve beşinci fıkraları.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,