Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/6486 K.2023/7683

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi, Yargıtayca duruşma istemli olarak taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 26.12.2023 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Asil Deri A.Ş.'den davalı bankaya intikal eden ve fabrika binasında bulunan makineler, teçhizatlar ve tüm menkullerin tamamının müvekkili şirket tarafından 370.000,00 TL bedelle satın alındığını, satın alınan bu menkullerin bedelinin davalıya ödendiğini, menkullerin fabrika binasında monteli vaziyette 16.06.2012 tarihinde teslim edildiğini, menkullerin listesi ve birim değerlerinin 30.01.2012 tarihli ekspertiz raporunda belirlendiğini, bu menkullerin bir kısmını müvekkili şirketin sökerek alıp götürdüğünü, bu söküm esnasında ... çaplı iki kez yangın meydana geldiğini,

bununla ilgili Develi Cumhuriyet Başsavcılığı'nca soruşturma başlatıldığını ve kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, ayrıca yangın nedeni ile Develi Sulh Ceza Mahkemesinde 2013/476 Esas sayılı dosyası ile ceza davası açıldığını, banka görevlilerinin diğer menkullerin sökülmesine fiili olarak engel olduğunu, yangından ... zararın müvekkili şirketten tahsil edildiğini, makinelerin sökülmesinin engellenmesi üzerine davalı bankaya 03.12.2013 tarihinde ihtarname gönderildiğini,

ihtara rağmen bir kısım makinelerin sökülüp teslim alınamadığını belirterek dava dilekçesinde liste halinde belirtilen ve sökülemeyen makineler karşılığı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren ticari faizi ile davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş olup 19.02.2016 tarihli ıslah dilekçesi ile de tazminat alacağını 189.350,00 TL olarak ıslah etmiş, ıslah harcını yatırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; yetki ilk itirazında bulunmuş, fabrika binasında bulunan menkullerin 370.000,00 TL karşılığında davacı şirkete satışana karar verildiğini ve satışa konu menkullerin 1 ay içinde sökülüp götürüleceğine dair taahhütte bulunulduğunu, taraflar arasında mutabakat sağlanması üzerine satışa konu menkullerin davacı tarafa teslim edildiğini ve teslim tesellüm belgesi düzenlendiğini, davacı tarafın makineleri sökerek götürmek üzere çeşitli zamanlarda fabrikaya geldiğini, satılan malların büyük bir kısmını sökerek götürdüğünü, bir kısmını ise henüz söküp götürmediğini,

davacı tarafın makinelerin sökülüp götürülmesi için 1 aylık taahhütte bulunmasına rağmen bu taahhüdünü yerine getirmediğini, makinelerin sökülmesi esnasında 2 kez yangın çıkması nedeni ile fabrika binasının büyük ölçüde zarar gördüğünü, bu zararın sigorta şirketinden tazmin edilmediğini, davacının söküp götürmediği malların fabrika binasında olduğunu ve davacının söküp götürmesini beklediğini, bekleme süresi ile ilgili ecrimisil talep etme haklarının doğduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 09.12.2016 tarih, 2014/888 E. ve 2016/918 K. sayılı kararıyla; davacının, davalıya 370.000,00 TL ödediği, satın aldığı makinalardan taşıdıkları dışında kalan ve davalının taşınmasına engel olduğu makinaların ve hurda bedelleri ile birlikte toplam değerin benimsenen bilirkişi raporuna göre 189.350,00 TL olduğu gerekçesiyle davanın 189.350,00 TL üzerinden kabulü ile bu tutarın 10.000,00 TL'sine dava tarihinden itibaren, ıslahla artırılan 179.350,00 TL'sine ıslah tarihi olan 19.02.2016 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun 2/2 md. uyarınca ticari faiz yürütülmesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 22.10.2019 tarih, 2017/2534 E. ve 2019/2239 K. sayılı kararıyla; davalı vekilinin mahkemece müvekkili aleyhine harca hükmolunmasının hatalı olduğuna ilişkin istinaf isteminin karar tarihi itibariyle davalı Banka'nın faaliyetleri durdurulmuş olup, fona devredilmiş olmakla 21.07.2016 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamında değerlendirme yapılması gerektiğinden ilgili Kanun'un 140/1 ... maddesi gereğince, Fon her türlü harçtan muaf olup, her ne kadar mahkemece harca hükmedilmişse de,

esasen davalı banka ve dolayısı ile devredildiği Fon harçtan muaftır ve mahkemece harç alınması yerinde olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin bu konudaki istinaf sebebinin kabulüne, davacı ıslah dilekçesinde ıslah edilen miktar yönünden açıkça faiz talebinde bulunmamış olup mahkemece ıslah edilen kısım yönünden faize hükmedilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle istinaf talebi kısmen haklı bulunarak ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına,

davanın 189.350,00 TL üzerinden kabulü ile bu tutarın 10.000,00 TL'sine dava tarihinden itibaren, 3095 sayılı Kanun'un 2/2 md. uyarınca ticari faiz yürütülmesine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve davacı vekili katılma yoluyla temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 23.11.2021 tarih, 2020/3232 E. ve 2021/6493 K. sayılı kararıyla makinelerin yangında hasara uğramalarına davacı kusurunun neden olduğu gözetildiğinde, yangın sonucunda meydana gelen zarara da davacının katlanması gerektiği,

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (6098 sayılı Kanun) 125/2 maddesi anlamında tarafların her birinin yekdiğerine ulaşan ... yanlı bir fesih iradesini gösterir işaret bulunmadığı gibi sözleşmenin yine ... taraflı ve eylemli olarak feshedildiğine yönelik bir fiilin varlığı da söz konusu olmadığı gözetildiğinde alacaklı davacının aynen ifayı talep ettiği kabul edilmesi gerekirken ve fabrikada bulunan menkullerin aynen iadesi mümkünken, menkullerin bedellerinin ödenmesine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının istinafının kısmen kabul kısmen reddine, İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/888 E. ve 2016/918 K. sayılı 9.12.2016 tarihli kararının kaldırılmasına,

davanın kısmen kabul kısmen reddine, 1 adet ... tankı, 2 adet deri traj makinesi,1 adet deri dolabı, 1000 KVA”lık trafo ve tesisatı (komple), deri boya ve kurutma fırını (komple), 1 adet deri tüy yollama makinesi, 1 adet deri açma silindiri, 2 adet deri kurutma fırını, 1 adet askılı sistem deri kurutma fırını, 1 adet deri silindiri, 1 adet deri kurutma fırını, 1 adet 1 tonluk su tankı, 1 adet deri traşlama makinesi, 1 adet deri kurutma fırını, 1 adet deri açma silindiri, 1 adet deri fırçalama silindiri, 2 adet deri fırçalama makinesi, 1 adet deri işleme makinesi, 2 adet deri traşlama makinesi, 1 adet deri düzeltme silindiri,

1 adet deri dolabı (ahşap), 1 adet nunume boyama dolabı, 1 adet askılı deri kurutma tüneli, 2 adet askılı gerdirme makinesi, 1/2 ısı santral merkezi, 1 adet deri kurutma fırınının davalıdan alınarak mevcut halleriyle aynen davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davaya konu menkullerin iflas masasınca bina ile birlikte bir bütün olarak satıldığını, yargılamanın makul sürede yapılmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; uyuşmazlık konusu malların parasal karşılığının talep edilemeyeceğini, davacının malların aynen iadesine yönelik bir talepte bulunmadığını, mahkemece talepten başkaya karar verildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, dava dışı şirketten davalı bankaya intikal eden ve fabrika binasında bulunan makineler, teçhizatlar ve tüm menkullerin 370.000,00 TL bedel ile davacı yana satılması ve 1 ay içinde davacı yanca söküm işleminin tamamlanarak menkullerin teslim alınması yönündeki sözleşmenin davalı yanın engellemeleri karşısında ifa edilemediği iddiasına dayalı olarak açılmış olup davacı yanca davalının sökülmesine izin vermediği iddia edilen makine ve teçhizat bedelinin tahsili istenmektedir.

2. İlgili Hukuk 6098 sayılı Kanun 125 ve 212 ... maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu 24 üncü madde dördüncü fıkrası uyarınca bir taşınır tesliminde, taşınır malın değeri, ilamda yazılı olmadığı veya ihtilaflı bulunduğu takdirde, icra memuru tarafından haczin yapıldığı tarihteki rayice göre takdir olunur hükmü karşısında davacı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz istemleri yerinde görülmemiştir.

3.Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Davalı harçtan muaf olduğundan davalıdan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,