Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/6587 K.2023/4457

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ile asıl ve birleşen davada davalı ... İnşaat Turizm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

Davacı vekili ile asıl ve birleşen davada davalı ... İnşaat Turizm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili.

20.10.2004 tanzim, 12.12.2004 vadeli, 3.842,25 TL ve 25.01.2005 tediye tarihli 1.200,00 TL bedelli 2 adet bono nedeniyle müvekkili kooperatifin borçlu olmadığının tespitine, Antalya 4. İcra Müdürlüğünün 2006/15918 E. sayılı dosyasında takibe konu 25.000,00 TL bedelli bono yönünden borçlu olunmadığının tespiti ile geçersiz faiz sözleşmesi ile bono ve takibin iptaline, Antalya 2. İcra Müdürlüğünün 2006/5781 E. sayılı dosyasına konu 90.000,00 TL bedelli bono yönünden geçersiz batıl faiz ve ödenirlik sözleşmesi başlıklı 29.06.2005 tanzim tarihli faiz sözleşmesinin iptaline,

mükerrer takip nedeniyle asıl alacağın %40'ı oranında tazminatın tahsiline, menfi tespit talebi kabul edilmediği takdirde yasaya ve ana sözleşmeye aykırı faiz sözleşmelerinin iptali ile yasal faiz uygulanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Birleşen davada davacı vekili; ... ve Hasçelik İnş. Turizm Gıda San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine açtığı menfi tespit isteminde, kooperatif ile ... arasındaki iş yeri satış vaadi sözleşmesinde 105.000,00 TL'nin peşin ödendiği belirtilmesine rağmen aslında nakit ödeme yapılmadığı, alınan inşaat malzemesi bedeli 105.000,00 TL kabul edilerek satış bedelinden mahsup edildiğini, ...'in, Hasçelik İnş. Tur Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ortağı ve müdürü olduğunu, senetler iade edilmeyip takibe konulduğu için ...'in haksız zenginleştiğini iddia ederek tahsilat makbuzunda peşin ödendiği belirtilen 105.000,00 TL'den dolayı davacı kooperatifin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı vekili; davacının müvekkiline borçlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Birleşen davada davalılar vekili; davacının iddiasını yazılı delille ispatlaması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile usul ve kanuna uygun bozma ilamına uyulduğu gerekçesiyle asıl davada davacının davalı .... Ltd. Şirketi hakkında açtığı davanın kısmen kabulü ile davacının takip dışı 20.10.2004 düzenleme, 12.12.2004 ödeme tarihli 3.842,25 TL ve 25.01.2005 ödeme tarihli 1.200,00 TL bedelli bonolar nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, Antalya 2. İcra Müdürlüğünün 2006/5781 E. sayılı takip dosyasında işlemiş faizin 35.029,59 TL'lik kısmından borçlu olmadığının tespitine, Antalya 4. İcra Müdürlüğünün 2006/15918 E. sayılı takip dosyasında takip konusu işlemiş faizin (58.800,00-58.273,97=) 526,03 TL'lik kısmından borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, birleşen davanın esastan reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davacı vekili ile asıl ve birleşen davada davalı ... İnşaat Turizm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Yargıtay Kararı

Dairenin 16.06.2022 tarih, 2020/8217 E. ve 2022/4937 K. sayılı kararıyla, Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davacı vekili ile asıl ve birleşen davada davalı ... İnşaat Turizm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

1.Asıl ve birleşen davada davacı vekili; dava konusu 90.000,00 TL bedelli senet yönünden takip türü değiştirildiğinden avans faizi değil yasal faiz uygulanması gerektiğini, dava konusu 25.000,00 TL bedelli senet yönünden ise davalının icra takip türünü iflas takibine çevirdiğini ve takipte "reeskont avans faizi talep edildiğini, davalı tercih hakkını avans faizi yönünde kullandığından davanın konusuz kaldığını, akdi faiz değil avans faizi uygulanması gerektiğini, kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın düzeltilmesini ve Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Asıl ve birleşen davada davalı ... İnşaat Turizm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili; taraflar arasındaki sözleşmenin vade farkı değil, faiz sözleşmesi olduğunu, bu nedenle avans faizi uygulanmasının yerinde olmadığını kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın düzeltilmesini ve Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl ve birleşen dava menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı ve 442 nci maddeleri.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekili ile asıl ve birleşen davada davalı ... İnşaat Turizm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekili ile asıl ve birleşen davada davalı ... İnşaat Turizm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,