Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/6931 K.2024/1094

2.Cevheri İnşaat A.Ş. vekilleri Avukat ...

DAVA TARİHİ

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...’nin 2006 ve 2007 yıllarında tam olarak hatırlayamamakla beraber davalıdan 250.000,00 TL nakit para alarak karşılığında çek verdiğini, verilen çeklerin sürekli olarak yenileri ile değiştirildiğini, en son 2 adet çekin arkasının yazdırıldığını, davalının teminat çeklerini davacıya iade etmesi üzerine davalıya dört adet 400.000,00 TL, bir adet 147.000,00 TL bedelli bono verildiğini, davalının her ay faiz işleterek ana paraya eklediğini, teminat senetlerini iade etmediğini, davalıdan parayı davacı ...'in aldığını, şirketin davalıya hiç borcu olmadığını,

...’nin 250.000,00 TL borcunun faiziyle birlikte toplam 410.000,00 TL olduğunu ayrıca Küçükçekmece Halkalı’da bulunan bir adet bağımsız bölümün davalıya teminat amacıyla 15.09.2006 tarihinde devredildiğini, bu taşınmazın iade olunmadığını ileri sürerek dört adet her biri 400.000,00 TL olan ve bir adet 147.000,00 TL bedelli toplam 1.747.000,00 TL’lik beş adet bonodan dolayı müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitine, diğer davalı ... yönünden 410.000,00 TL ... borcun tenzili ile 1.337.000,00 TL yönünden borçlu olmadığının tespitine, satış vaadi sözleşmesinin iptaline, davalıya verilen bağımsız bölümün iadesine,

iadesinin mümkün olmaması halinde borçtan mahsubuna karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının dava açıldıktan sonra 1.100,000,00 TL ödeme yaptığını belirterek, 690.000,00 TL’nin istirdadını talep ettiğini, davacının 410.000,00 TL eksik harç yatırdığını, dava dilekçesinde belirtilen bağımsız bölümün ... ... adına kayıtlı iken 15.09.2006 tarihinde bedeli karşılığı müvekkiline devir ve teslim edildiği,

davacının taşınmazın maliki olmadığını, davacı şirketin dört adet bonoda kefil sıfatıyla imzasının bulunduğunu, 1.747.000,00 TL bedelli beş adet bononun davacı ...’nin borcuna karşılık olduğunu, dava açıldıktan sonra davanın açıldığı gün tarafların 17.10.2008’de protokol imzaladıklarını, 300.000,00 TL peşin ödeyerek bakiye borcu iki takside yaydıklarını, bu durumda bonolarla ... olan borcun bir de protokol ile ikrar edildiğini, 23.10.2008’de yapılan ek protokol ile müvekkilinin 300.000,00 TL tahsil etmiş olmasına rağmen 400.000,00 TL'lik bonoyu iade ettiğini, davacıların bakiye borçlarını iki taksit halinde iade etmeyi taahhüt ettiklerini,

07.11.2008 tarihinde davacıların 500.000,00 TL ödeyerek yapılan üçüncü protokolle bakiye 450.000,00 TL borcu 17.12.2008’de ödeyeceklerini taahhüt ettiklerini; ancak borcun halen ödenmediğini, davacıların davadan sonra yaptıkları 3 adet protokolle sulh olduklarını, bu nedenle davanın konusunun da kalmadığını, protokollerin davacıların işyerinde yapılması nedeniyle zorlama veya baskının söz konusu olamayacağını, kambiyo senetlerinin soyut borç ikrarı olduğunu, bonoların teminat amacıyla verildiğinin davacılar tarafından yazılı delille ispat gerektiğini savunarak davanın reddine, müvekkili hakkında tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemenin 10.03.2011 tarih, 2008/872 E. ve 2011/109 K. sayılı kararı ile Cevheri İnş. A.Ş. yönünden harcı tamamlanmayan 410.000,00 TL'lik kısma ilişkin davanın açılmamış sayılmasına, davacıların diğer talepleri yönünden davanın reddine karar verilmiş, karar taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 16.11.2011 tarih, 2011/8108 E. ve 2011/14068K. sayılı kararıyla davacı ...’inin şikayeti üzerine Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından davalı ... hakkında tefecilik ve dolandırıcılık suçlarından açılan dava üzerine Bakırköy 18. Asliye Ceza Mahkemesinin 2011/65 E. sayılı dosyasında yargılamanın devam ettiği dosya içeriğinden anlaşıldığından 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi gözetilerek, anılan ceza davasının sonucunun bekletici mesele yapılması gerektiğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların 5 adet senetten dolayı borçlu olmadığını ifade etmekle beraber, senet suretlerinden dosyaya ibraz edilenler yönünden teminat karşılığında tedbir uygulandığı, dava tarihinde (17.10.2008) tarafların imzalarını içerir bir protokol sunulduğu, bu porotokolde, davacının bu ilişki sebebiyle davalıya toplam 1.550.000,00TL borçlu olduğunu ikrar ederek imzaladığı, ardından 23.10.2008 tarihinde düzenlenen yine tarafların imzasını içeren ikinci protokolün sunulduğu,

bir önceki protokole atıfta bulunularak önceki protokolde kararlaştırılan toplam borç miktarından 300.000,00 TL'lik kısmın peşin ödenmesi sebebiyle bakiye 1.250.000,00 TL'lik borcun 300.000,00 TL'lik kısmının 22.10.2008 tarihinde ödenmesi sebebiyle bakiye borcun 950.000,00 TL olarak kaldığı,

bakiye borcun, protokolde belirlenen tarihlerde 500.000,00 TL'nin 05.11.2008 tarihinde, bakiyesinin 10.11.2008 tarihinde davacı tarafça ödendikten sonra borcun biteceği hususunda tarafların anlaştıkları, son olarak sunulan 07.11.2008 tarihli protokolde daire satış bedeli ile 450.000,00 TL'lik bedelin 17.12.2008 tarihinde alacaklıya ödeneceği ve davalı elinde ... toplam 547.000,00 TL'lik senetlerin bu ödemenin ardından davacıya iade edileceği ve tüm borçların böylelikle biteceği, tarafların birbirini ibra edeceğinin yazıldığı,

dolayısıyla davacıların, dava dilekçesindeki iddialarına rağmen ilk düzenlenen protokol ve devamında yapılan ödemeler doğrultusunda düzenlenen ... protokoller çerçevesinde davalıya 1.550.000,00 TL'lik borçlu oldukları hususunu kabul ederek ödemeler yaptıkları, dava tarihinden sonraya ilişkin protokollerin düzenlenmesi sebebiyle taraflar arasındaki ilişkide, borç olarak verilip ödenmediği iddia olunan bedel noktasında 1.550.000,00 TL'lik borçlu bulunduğunun ve kısmi ödemeler yapıldıktan sonra bakiye 450.000,00 TL'lik borç kaldığının kabulü gerektiği, her ne kadar davacı,

davalı hakkında tefecilik iddiasıyla suç duyurusunda bulunmuş ve yargılama yapılmış ise de Mahkemedeki hukuki ihtilafta davacının bizzat imzasını inkâr etmediği, protokollerle davalıya olan borcunun 1.550.000,00 TL olduğu hususunu ikrar ettiği, davalı taraça da savunmasıyla örtüşen bu bedeldeki borcun varlığı konusundaki beyanı dikkate alındığında, ceza yargılamasında düşme kararı öncesi yapılan tespitlerin hükme esas alınmadığı gerekçesiyle davacı ...

İnşaat A.Ş. yönünden davanın 1.747.000,00 TL üzerinden açılmasına rağmen harçlandırmanın 1.337.000,00 TL üzerinden yapılması ve ihtara rağmen harç ikmalinin sağlanmaması sebebiyle 410.000,00 TL'lik harçlandırılmayan kısma ilişkin bu davacı yönünden davanın açılmamış sayılmasına, davacıların esasa ilişkin diğer taleplerinin reddine, İstanbul 12. İcra Müdürlüğünün 2009/3246 E. sayılı icra takibinin tedbiren durdurulmuş olması nedeniyle 450.000,00 TL üzerinden hesaplanacak %40 kötü niyet tazminatının davalıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava açılmasından sonra Mahkemece tedbir kararı verilmediği için ilk protokolün imzalanmak zorunda kılındığını, Mahkemece dava konusu senetlerin ibrazının istenmesi üzerine müvekkillerinin elinde senet fotokopisi dahi olmadığı için senetleri veya fotokopilerini alabilmek için ikinci protokolün imzalandığını, 300.000,00 TL ödendiğini, dava konusu ... kooperatif hissesi olup dava dışı ... ... adına kayıtlı olmasına rağmen bu taşınmazın alımına dair tüm ödemelerin müvekkilince yapıldığını, davalıya yapılan devrin vekâleten yapıldığını, taşınmazda müvekkilinin ailesinin oturduğunu,

teminat olan bu ... devri için davalı tarafça ek para istendiğini, bu arada Mahkemece tedbir kararı verildiğini, Halkalı'da bulunan ... teminatlar arasında olduğunu ispat için üçüncü protokolün imzalandığını, davalı hakkında suç duyurusunda bulunduklarını, ceza davasının zamanaşımı nedeniyle sonuçlanmasının kişinin aklandığına karine olmayacağını, hukuk hakiminin kanuna, ahlaka aykırı sözleşmeleri hükümsüz kabul etmesi gerektiğini, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 26, 27 ve 28 ... maddeleri gereği taraflar arasındaki sözleşmelerin hükümsüz olduğunu, maddi anlamda tefecilik olgusunu içeren sözleşmelerin davalıya hak sağlamayacağını,

hukuk hakiminin ceza mahkemesince belirlenecek maddi olgular ile bağlı olduğunu, davalının tefecilik suçunu işlediğinin Bakırköy 18. Asliye Ceza Mahkemesinin kararı ile belirlendiğini, Mahkeme gerekçesinde belirtildiği hali ile tarafların 1.550.000,00 TL borç konusunda anlaştığını, davalının ceza dosyasındaki beyanlarına göre 1.100.000,00 TL'nin kendisine ödendiğini, tarafların reddetmediği ve müvekkilinin elinde bulunan 400.000,00 TL'lik ... senet dikkate alındığında 1.500.000,00 TL'nin nakit olarak ödendiğini, 16.06.2008 tarihli senedin Bakırköy 7. İcra Müdürlüğünün 2011/5413 E. sayılı dosyasına ödendiğini,

bunca ödemeye rağmen müvekkilinin borçlu sayıldığını, aksine müvekkilinin alacaklı olduğunu, davanın menfi tespit davası olarak açıldığını, ödemeler gerçekleşince istirdata dönüştüğünü, istirdat davasında icra inkâr tazminatına hükmedilemeyeceğini, davalı lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmiş ise de 450.000,00 TL'lik senet bulunmadığını, kötü niyet tazminatının %20 olarak belirlenmesi gerektiğini, müvekkilinin kötü niyetli olmadığını, davalı lehine hükmedilen vekâlet ücretlerinin hatalı olduğunu,

maktu ve ... vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini harç hesabının hatalı olduğunu ileri sürerek ve resen nazara alınacak sebeplerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu senetler ve protokoller nazara alınarak davacıların davalıya borçlu olup olmadıkları, senetlerin ve taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin iptali koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacılar vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

14.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.