Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/6936 K.2024/2988

Taraflar arasındaki şirket yöneticisinin azli davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davalı ... yönünden davanın esastan reddine, davalı ... yönünden ise davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı ... ile müvekkillerinin ... Mimarlık ve Mühendislik Yapı Malzemeleri San ve Tic.

Ltd.Şti.'ne birlikte ortak olduklarını, söz konusu şirketin ana sözleşmesinde ... ve ...'in şirket müdürü oldukları ve şirketi her hususta müşterek imzası ile temsil ve ilzam etmek üzere yetkili kılındıklarının düzenlendiğini, davalı ...'in imza yetkisini verdiği vekalet ile diğer davalı eşi ... aracılığı ile kullandığını, şirketin çift imza ile temsil edilmesi gerekirken davalıların çift imza kuralına aykırı olarak ...

Boya ve Kimya Sanayi A.Ş.'den malzeme aldıklarını ve karşılığında yine tek imza ile (yani şirket ortağı ve müdürü olan ...'i temsilen kocası davalı ... 'in imzası ile) senet verdiklerini, söz konusu senetler nedeniyle davalıların şirketi zarara uğrattıklarını ileri sürerek davalıların temsil yetkisinin kaldırılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili 21.11.2016 havale tarihli dilekçesinde; davalılardan ...'in ... Mimarlık ve Mühendislik Yapı Malzemeleri San.ve Tic. Ltd.

Şti.'nin ortağı olduğunu, diğer davalı ve eşi ...'in ise şirketin ortağı olmadığını, eşinden aldığı vekaletle şirketteki eşinin şirket için edimlerini yerine getiren kişi olduğunu, şirket ana sözleşmesinde davacılardan ... ve müvekkili ...'in, müşterek imza ile şirketi temsile yetkili olduklarını, kalan 2 adet 100.000,00 TL'lik bonoların şirketin ...

Boya ve Kimya Sanayi A.Ş.’ye olan 120.000,00 TL’lik borcu için iade edilmediğini, tüm bu kurulan ilişkiden ve iade alınan evraktan ortakların bilgisinin olduğunu, kayıtların dava dışı ...

Boya ve Kimya Sanayi A.Ş.’de mevcut olduğu gibi, anılan şirketin online bir ödeme ve satış bilgi işlem merkezi olup tüm piyasaya hakim bir şirket olduğunu, uygulaması şifresi ile bayilerin sistemde işlem yapabildiğini ve tüm safahatı gördüğünü, bahsedilen şifreyi kullanan kişinin de davacı ... olduğunu, bu sebeple bu şirketten bu konu ile ilgili evrak ve dökümanın celbi gerektiğini, davacıların davayı ispatla yükümlü olup davanın haksız olarak açıldığını, davacıların kanunun verdiği yetkiyi kötüye kullandıklarını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her birinin, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü olduğu, ispat yükünün ise, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olduğu, davacının üzerinde olan ispat yükü çerçevesinde, davalıların şirketi zarara uğratmış olduğuna ilişkin herhangi bir delile rastlanmadığı,

26.09.2019 tarihli celsede inceleme günü olarak belirlenen 22.10.2019 tarihinde ticari defter ve belgelerin ibrazı hususunda davacı vekilinin yüzüne karşı yapılan ihtarata rağmen defter ibrazında bulunmadığı, inceleme gün ve saatinde hazır olmadığı, inceleme gününden sonraki tarih olan 14.02.2020 tarihinde mazeret bildiriminde bulunduğu ancak mazereti belgelendiremediği, bu itibarla davacıların dosyaya sundukları delillerle davalarını ispatlayamadıkları gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalıların yasal süresince davaya cevap vermediklerini, savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağı gereğince muvafakatleri olmamasına rağmen davalıların beyanlarının hükme esas alındığını, davalıların yönetim ve temsil yükümlülüklerini ihlal ederek şirketin ve şirket ortaklarının menfaatlerinin zarar görmesine neden olduklarını, düzenlemeye aykırı şekilde münferit imza ile şirketi ...

Boya ve Kimya Sanayi A.Ş.'ye karşı borçlandırdıklarını, ... Boya...A.Ş.'nin şirket aleyhine icra takibi başlattığını, şirketin çift imza ile temsil edildiğini ve davalıların söz konusu icra işlemlerine itiraz etmeye veya şirketi bir avukat ile temsil ettirmeye yanaşmadıklarını, çift imza olmaması nedeniyle müvekkillerinin şirket adına işlem yapamadıklarını ve ...

Boya....A.Ş.'nin şirketin mal varlığına haciz koydurduğunu, yükümlülüklerin ihlali, şirket ortaklarının menfaatlerinin zarar görmesi ve hak kayıplarının gündeme gelmesi halinde şirket müdürünün azli gerekeceğini, ayrıca mahkemenin 26.09.2029 tarihli ara kararı ile 22.10.2029 tarihinde ticari defterler üzerinde inceleme yapılmasına,

bilirkişi ücreti olarak takdir edilmiş olan 3.050,00 TL'nin iki haftalık kesin süre içerisinde yatırılmasına karar verildiğini, bilirkişi ücretinin süresinde yatırıldığını, ancak ticari defterler üzerinde inceleme yapılmasına karar verilen 22.10.2019 günü tansiyon, kalp ve şeker hastası olan eşinin ani rahatsızlığı üzerine eve gitmek ve eşi ile ilgilenmek zorunda kaldığı için ticari defterleri ibraz edemedikleri gibi, kendilerinin de belirtilen gün ve saatte hazır bulunamadıklarını, mazeretlerini de belirterek yeniden inceleme günü verilmesi taleplerinin ise mahkemece reddedildiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 222 nci maddesinin birinci fıkrası gereğince mahkemenin kendiliğinden ticari defterlerin incelenmesine karar verebileceği, uyuşmazlığın aydınlatılması için dava dışı .... Mimarlık ve Mühendislik Yapı Malzemeleri San ve Tic. Ltd.

Şti.'nin ticari defterlerinin incelenmesi gerekmekte olup, mahkemece ihtarat da yapılarak verilen süreye rağmen davacı tarafça defterlerin belirlenen günde incelemeye sunulmadığı, yeniden inceleme günü verilmesi için ileri sürülen mazeretin de belgelendirilmediği, dosya kapsamı ile davalı ...'in yönetim ve temsil yetkisinin alınması için haklı sebeplerin varlığı, adı geçen davalının, özen ve bağlılık yükümü ile diğer kanunlardan ve şirket sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini ağır bir şekilde ihlal ettiği ve bunlardan zarar doğduğu hususlarının davacı tarafça ispatlanamadığı,

dolayısıyla mahkemece davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu, ancak davacı tarafça dava dilekçesinde her iki davalının işlemleri ile dava dışı şirketi zarara uğrattıkları ileri sürülmüş ise de, netice-i talepte herhangi bir tazminat talebi bulunmayıp, davalıların dava dışı şirketteki temsil yetkilerinin kaldırılması talep edildiğinden,

dava dışı şirkette temsil yetkisi bulunmayan davalı ... aleyhine açılan davanın pasif taraf sıfatı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiği, karar davacı tarafça istinaf edilmiş ve bu husus istinaf sebebi yapılmamış ise de, bir kişinin belli bir davada davalı sıfatına haiz olup olmadığı şeklinde nitelendirilen husumet bir ilk itiraz olmadığı gibi davalı tarafından ileri sürülmesi gerekli bir defi de olmadığından,

ayrıca davanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkün veya mahkemece vakıf olunduğu takdirde resen nazara alınması gerekli hukuki bir durum olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun usulen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeninden esas hakkında hüküm kurularak davalı ... yönünden davanın esastan reddine, davalı ... yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; dilekçelerindeki ve istinaf başvurularındaki nedenlerle, ayrıca davalılar yararına ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacıların davalı ... ile birlikte ortağı oldukları dava dışı şirketin davalılarca zarara uğratılıp uğratılmadığı ile yöneticinin azli şartlarının oluşup oluşmadığı hususuna ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,