Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/6989 K.2024/1088

Taraflar arasındaki tenfiz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından duruşmasız olarak ise davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 13.02.2024 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat Seçil ... Gülbaş ile davalı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Norveç Bayraklı Siem Pilot isimli römorkörün maliki ve donatanı olduğunu, römorkörün 31 Ekim 2016 tarihli LOF 2000 formunda düzenlenmiş olan kurtarma sözleşmesi tahtında Bolivya Bayraklı United Ocean adlı gemiye ve içindeki 3075 mt hurda ... eşyasına Akdenizde kurtarma hizmeti verdiğini, gemi ve eşyayı emniyete alarak kurtarma ücretine hak kazandığını, kurtarma sözleşmesinde ihtilaflar için Lloyds’s Standart Kurtarma ve Tahkim Kurallarının uygulanarak Londra'da tahkim yoluyla çözüleceğinin kabul edildiğini,

davalı şirketin kurtarma hizmeti verilen gemide yüklü bulunan hurda ... emtiasının gönderileni ve maliki olduğunu, müvekkilinin geminin donatanı ile gemiye isabet eden kurtarma ücretleri ve masrafından dolayı haricen sulh olunduğunu, ancak davalı ile sulh olunamadığını, bu nedenle yüke ilişkin kurtarma ücreti alacağından dolayı Londra'da tahkim davası başlatıldığının davalıya bildirildiğini, ... ... Sanayi A.Ş.'nin ...

Metalurji A.Ş. tarafından aktif ve pasifleri alacakları ile devralındığını, devralan şirket ile müvekkili arasında yapılan sulh görüşmelerinde uzlaşma sağlanamadığını ileri sürerek tahkim yargılaması sonucunda Hakem tarafından düzenlenen 11.07.2017 tarihli kesinleşmiş hakem kararının tanınması ve tenfizine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ...

Metalurji A.Ş.'nin tenfize konu edilen hakem kararında yer almadığından hakem kararının tarafı olmadığını, bu nedenle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, hakem tarafından aynı tarihli aynı mahiyette ve konuda iki adet karar yazıldığını, davacının asıl borçlu gemi donatanı ile anlaşarak bu konudaki esas davadan feragat ettiğini, alacağını tahsil etmiş olduğundan ihtiyati haciz kararından da feragat ettiğini, müvekkilinden herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, kaldı ki müvekkilinin M/V United Ocean gemisinin borcundan dolayı sorumluluğunun bulunmadığını,

yükün konişmento tahtında taşınarak gümrük işlemleri tamamlandıktan sonra müvekkiline teslim edildiğini, geminin ... taşıması esnasında kurtarma ücretinden dolayı müvekkiline herhangi bir ihbar yapılmadığını, davacının iddia ettiği kurtarma hizmetinin varlığından bilgi ve haberlerinin olmadığını, dava konusu hakem kararının usul, yasa ve kamu düzenine aykırı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece, tahkim kararının verildiği İngiltere ile Türkiye Cumhuriyetinin New York Konvansiyonuna taraf olması nedeniyle iki devlet arasında hakem kararlarının tenfizi konusunda mütekabiliyetin bulunduğu, hakem kararının kesinleşmiş olduğuna dair belgenin dosyada yer aldığı, hakem kararının kurtarma sözleşmesine dayalı alacağa ilişkin olması nedeniyle tahkime elverişli olduğu,

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 1300 üncü maddesi gereğince gemi kaptanı, gemi üzerinde bulunan yükün malikleri adına kurtarma sözleşmesi ve bu kapsamda tahkim sözleşmesi yapma yetkisine haiz olduğundan kararın dayanağı olan 31.10.2016 tarihli kurtarma sözleşmesinin ve sözleşmede yer ... tahkim klozunun yük ilgilisi ... ... A.Ş. açısından bağlayıcı olduğu, bu şirketin birleşme ve devir yoluyla ...

Metalurji A.Ş.'ye devredildiğinden 6102 sayılı Kanun'un 134 üncü maddesi ve devamı hükümleri gereğince külli halefiyet ilkesine göre tenfiz talebinin devralan şirket ... Metalurji A.Ş.'ye yöneltilebileceği, davacı tarafça dosyaya sunulan e-mail yazışmaları, tahkim kararında yapılan açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde ...

Metalurji A.Ş.'nin hakem atamasından ve tahkim yargılamasından haberdar olduğu, tahkime uygulanan LSSA Lloyds’s Usul Kuralları gereğince e-mail yoluyla yapılan tebligatın geçerli sayılması gerektiği, dolayısıyla tahkim yargılamasında davalı yanın savunma hakkının kısıtlanmasının söz konusu olmadığı, Lloyds’s Kurtarma Tahkim Kuralları uyarınca hakemin resen veya talep üzerine karardaki herhangi bir hata, yanlışlık veya eksikliği düzeltme yetkisi bulunduğundan hakem kararına davalı unvanı olarak ... ...

Sanayi A.Ş.'nin yazılmış olmasında usule aykırılık dolayısıyla tenfiz engeli bulunmadığı, Türk kamu düzenine aykırı bir husus da tespit edilemediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin taraf olduğu tahkim anlaşması bulunmadığını, bu konuda kaptanın da yetkili olmadığını, hakem kararının tenfizine karar verilmesinin doğru olmadığını, hakem kararının tüzel kişiliği bulunmayan ... ... San.

A.Ş. ile ilgili olduğunu, oysa davanın müvekkili şirkete karşı açıldığını, hakem kararının Türk kamu düzenine açıkça aykırı olduğunu, her ne kadar müvekkili şirketin tahkimden haberdar olduğu ileri sürülmekte ise de ... ... San.

A.Ş.nin o tarihlerde sicilden silinmiş olması ve gönderilen e-postanın iletildiğinin teyit edilmemiş olması nedeniyle usulüne uygun bir şekilde yapılan tebligattan söz edilemeyeceğini, müvekkilinin tahkimden haberdar edildiğinin davacı tarafından ispat edilmesi gerektiğini, mevcut bilirkişi raporunda ise ispat kurallarına ... bir şekilde değerlendirme yapıldığını, ayrıca müvekkilinin tahkimden usulüne uygun bir şekilde haberdar edilip edilmediği Lloyd's Usul Kurallarına göre belirleneceğini, ancak bu kurallar arasında tebligat usulü ile ilgili bir düzenleme bulunmadığını, bu nedenle İngiliz Hukukunun esas alınması gerektiğini,

1996 tarihli İngiliz Tahkim Kanunu'nun 76. Maddesi uyarınca tahkim yargılamasında yapılacak tebligatların usulü konusunda taraflar arasında bir anlaşma bulunmaması halinde tebligatın herhangi bir etkili araçla yapılabileceğinin düzenlendiğini, bu hükme göre tebligatın muhatabın bilinen son esas meskenine, ticaret veya meslek ile uğraşması halinde bilinen son esas iş adresine, tüzel kişilerinde ise kayıtlı veya esas iş adresine tebliğ edilmesi gerektiği, oysa müvekkiline bu yönde yapılan bir tebligat bulunmadığını,

ancak bilirkişi raporunda sadece mahkemeler için bağlayıcı olan Talimat hükümleri dikkate alınarak e-posta ile yapılan bilgilendirmenin yeterli olduğu sonucuna ulaşılmasının yerinde olmadığını, ... Metalurji A.Ş. çalışanı olan ...

Damar ile yapılan yazışmada [EPOSTA] adresinin kullanılmasının [EPOSTA] adresinin çalışan ve kullanılan bir e-posta adresi olarak kabul edilmesine yeterli olmadığını, tahkim dosyasında vekaleti bulunmayan vekile davalı adına tebligat yapılmasının da mümkün olmadığını, müvekkiline usulüne uygun bir bilgilendirme yapılmadığını, bunun dışında hakem kararında düzeltme yapıldığını, iki sayfalık hakem kararında ... ...

Sanayi A.Ş.nin adı geçmemekteyken daha sonra yapılan düzeltme ile davalı yük sahibi ... ... Sanayi A.Ş.nin adına yer verildiğini, davacı tarafın asıl borçlu United Ocean adlı gemi donatanı ile anlaşarak ve alacağını tahsil ederek bu konudaki ihtiyati haciz kararından feragat ettiğini, müvekkilinin United Ocean gemisinin borcundan sorumlu tutulamayacağını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6102 sayılı Kanun'un 1300 üncü maddesinde kaptanın aracın kurtarılması için malik adına kurtarma sözleşmesi yapmaya, yetkili mahkeme veya tahkimi kararlaştırmaya yetkili olduğu dikkate alındığında M/V United Ocaen isimli gemi kaptanının ... ... San.

A.Ş. adına gemi üzerinde bulunan yük için yaptığı kurtarma sözleşmesi ve sözleşmede yer ... tahkim klozunun geçerli ve taraflar açısından bağlayıcı olduğu, dosyadaki belgelerden davalı şirketin tahkim sürecinden İngiliz hukukuna göre geçerli bir şekilde haberdar olduğu kanaatine varıldığı, ... ... Sanayi A.Ş. sicilden 10.11.2016 tarihinde silinmiş olup, kurtarma sözleşmesi hükümlerinin ...

Metalurji A.Ş. yönünden bağlayıcı olduğu, tenfiz davasının devir ... davalı şirkete yönetilmesinde usule aykırılık bulunmadığı, kararda kullanılan "yük sahibi", "yük davalısı" gibi ifadelerin kurtarılan yükün sahibi veya ilgilisi olan ... ... San. A.Ş.'yi ifade ettiği, ... ...

Sanayi A.Ş.'nin hak ve borçlarının davalı şirkete külli halefiyet yolu ile geçtiği de dikkate alındığında hakem kararında davalı devir ... şirketin isminin yer almamasının tenfiz engeli olarak kabul edilemeyeceği, öte yandan kurtarma ücreti gemi maliki ile davalı arasında bölüştürülmüş olup aralarında teselsül bulunmadığından, gemi maliki tarafından ödeme yapılmasının veya davacının gemi malikine karşı talebinden feragat etmesinin sonuca bir etkisinin bulunmadığı, kararın ülkemiz hukukunun kamu düzenine aykırı olmadığı,

yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizine ilişkin davalar maktu harca tabi olup, buna bağlı olarak maktu vekalet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik de bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili katılma yoluyla sunduğu temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrarlayarak vekalet ücreti yönünden düzletilerek onanmasını istemiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrarlayarak kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, yabancı hakem kararının tenfizi istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, tahkim şartının geçerli olup olmadığı, hakem yargılamasındaki tebligatlar nedeniyle ... yargılanma ve savunma hakkının ihlal edilip edilmediği, davalıya husumet düşüp düşmediği, hakem kararının Türk kamu düzenine aykırı olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri, 6102 sayılı Kanun'un 153, 1300 ve 1306 ncı maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, tenfiz davalarında maktu harç alınması gerekirken mahkemece nispi harç alınması doğru olmayıp harca dair hatalı kararın davacı lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesi için gerekçe olamayacağına göre, usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden taraflara ayrı ayrı yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,