Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/7089 K.2024/3109

Taraflar arasındaki endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı şirket adına tescilli “...” isimli tasarımın 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (6769 sayılı Kanun) 55, 56 ve 77 inci maddesinin 1 inci fıkrasını (a) bendi uyarınca yeni ve ayırt edici olmaması nedeniyle hükümsüzlüğüne, sicilinden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi raporunda dava konusu yenilik ve ayırt edici nitelik yönünden değerlendirilen tasarım tescilin kanun ile tanımlanan şartları sağlamadığı, karşılaştırılan tasarım tescillerini oluşturan bütün öğeler birbirleri ile benzer biçim, oran ve yerleşimde olup, tasarımlar arasında bulunan farklar küçük ayırtılarda olduğundan, tasarımlara ayırt edici nitelik kazandırmadığı, hükümsüzlüğü talep edilen tasarım tescillerinin “dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış" olma şartını taşımadığından, yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarına sahip olmadığının bildirildiği,

davalı rapora itiraz etmiş ise de, dünyada daha önce kamuya sunulan görseller çok net biçimde raporda tartışıldığından, davalı tasarımı sıradan ve banal bir tasarım olduğundan yeni inceleme talebinin yerinde görülmediği, raporun denetim ve hüküm kurmaya elverişli olması sebebiyle mahkemece kabul edildiği, davaya konu “...” isimli tasarımın, uzun yıllardan beri ev hanımlarının gündelik hayatta evlerde, kahvaltılarda kullandığı bir dizayna sahip olduğu, kahvaltı servisinin yapıldığı restoranlarda, şa

zlük talebinin yerinde görüldüğünün tespit edildiği, dava konusu tasarımın tescil tarihinden önce kamuya sunulduğu, koruma tarihi itibarıyla yeni ve ayırt edici olmadığı sabit olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle. 1-Müvekkili firmanın "...-1" tasarımının, Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde 2015/08745 tescil numarasıyla 23.12.2015 tarihinden itibaren yasal mevzuat çerçevesinde korunmaya alındığını, ürünün; özel peynirlerin geometrik özgün dilimli, peynir menşei çeşitliliği, aynı andaki tüketim uygunluğu, damak zevk birliği ve görsel renk uyumu gözetilerek bir arada sunulması için tasarlanarak,

tüketici beğenisine arz edildiğini, başkalarınca kullanılmasının müvekkilinin tanınırlığından faydalanmak anlamına geleceğini, haksız yere müvekkilinin tanınırlığından, emeğinden, düşüncesinden, tasarımından faydalanmak, ... markasının ve tasarımlarının ihlalini oluşturacağını, Sınai Mülkiyet Kanunu ve TTK haksız rekabet hükümleri gereği korunması gerektiğini, davanın kabulünün hukuki olmadığını, 2-Mahkeme kararındaki.

"Dünyada daha önce kamuya sunulan görseller çok net biçimde raporda tartışıldığından ve davalı tasarımı sıradan ve banal bir tasarım olduğundan yeni bir inceleme talebi yerinde görülmemiş, tasarımın hükümsüzlük şartlarının bulunduğu anlaşılmıştır." ve "..

Bilirkişi raporuyla da ..., aynı zamanda uzun yıllardan beri gerek yurt içinde gerek yurt dışında birçok firma tarafından kullanılan bir sunum şeklidir." gerekçesinin dosya kapsamı ile bağdaşmadığını, bilirkişinin internet üzerinden yaptığı araştırma sonucu karşılaştırdığı ürünlerin, 3. kişilere ait olmadığı, müvekkili ... Süt Mam. Gıda. Tic. Ltd.

Şti.'nin ... markası altında yaptığı yayınlara ilişkin olduğu dosya kapsamı ile sabit iken, mahkemenin bu tesbitleri genel-geçer başkalarının tesbiti gibi kabul etmesinin eksik inceleme ve hatalı değerlendirme olduğunu, davalı tarafın ve mahkemece tayin edilen bilirkişinin, müvekkilinin ürettiği ürünler ile davacının taklit ve haksız rekabet için ürettiği sunum ve tasarım şeklinin başkaca 3. kişilerce üretildiği yada kullanıldığına dair bir delil sunmadığını, 3-Bilirkişinin inceleme sonrası değerlendirmede özetle;

"..." ... markasının, özel üretim, paketleme ve ticari şekilde pazarlamada ayırt edici, rakip veya diğer aynı ürünü satan kurum ve kuruluşlardan farklılığını göstermek, satımda yüksek oranlara ulaşmak amacıyla geliştirdiği, ambalajlı olarak satılan bir ürünün görsel tasarımı olduğu,

"bu görsel düzenlemeyi biraz daha şekilsel bir forma oturtarak ticari bir ürüne dönüştürüldüğü " görülmektedir sözleri ile ayırt edici özellikleri itibariyle ticari ürün olduğunun tespit edildiğini, Endüstriyel anlamda üretimle meydana gelen peynir tabağının, düşünce, yatırım ve emeğin sonucu oluşturulduğunu, tüketici nezdinde ticari farklılık ve başarı sağladığını, bu bir maliyet ve gayret sonucu oluştuğundan, yasal korumayı hak ettiği gibi, bilirkişinin de kabulünde olduğunu, sunulan deliller ve görsellerde görüleceği üzere davaya konu tescil ve tasarımın yasal metinlerce korunan, rakip ve taklit yapan muhataplardan özgün yapısıyla farklı,

ticari karlılık sağlayıcı, tüketici nezdinde seçicilik vasfını haiz bir tasarım olduğunu, mahkemenin "dünyada daha önce kamuya sunulan görseller çok net biçimde raporda tartışıldığından" gerekçesine dayandığını, bilirkişinin raporunda 2014 tarihli müvekkili ...'ye ait instagram sayfasında ...'ye ait peynir tabak sunumlarını önceden kamuya sunma olarak nitelediğini, dava konusu tasarımı kamuya ilk defa bu hali ile müvekkilinin sunduğunu, müvekkili dışında, özellikle davacıdan sadır hiçbir tasarım veya önce gelen yada bilirkişinin iddia ettiği kamuya sunulmuş bir tasarımdan bahsedilmediğini ve ayırt edicilik,

yenilik kapsamında bir kıyaslamada bulunulmadığını, bu sebeple bilirkişinin yetersiz değerlendirmesi ile varılan sonucun hatalı olduğunu, 4-...'nin kendi tasarımını tescilden önce kamuya sunma eylemi kabul edilse dahi, tasarıma; tescilden önce kopyalamaya karşı tasarım sahibini korumak için tescilsiz tasarım olarak korunma sağlandığını, tasarımı tescilden önce müvekkilinin kendisinin kamuya sunmasının sebep gösterilerek "dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış" olma şartlarını taşımadığından yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarına sahip olmadığı sonucuna varılmasının hatalı olduğunu, 5- Karara dayanak oluşturan bilirkişi raporu,

mahkemenin kanaatini destekleyici, doyurucu olmadığı gibi, sebeple sonucu farklı bir inceleme olmasına rağmen rapor doğrultusunda karar verilmesinin hatalı olduğunu, mahkemenin hukuka, yasal metinlere, yüksek mahkeme uygulamalarına ve somut olaya aykırı kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunun 55, 56 ıncı maddeleri ve 77 inci maddesinin 1 inci fıkrasını a bendi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,