Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/7180 K.2024/1396

2. ... 3. ... 4. Mahpare Çeltin ... 5. ... 6. Mehmetçik Petrol ve Turizm Tic. Ltd. Şti. vekilleri Avukat ...

DAVA TARİHİ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan Mehmetçik Ltd. Şti. ile müvekkili arasında 01.12.2008 başlangıç tarihli bayilik akdi imzalandığını ve akaryakıt istasyonun 213.344,61 TL masraf yapılarak inşa olunduğunu, ancak akdin sözleşme süresi dolmadan sonlandığını, davalıların yapılan faydalı harcamadan birlikte sorumlu olduklarını iddia ederek alacağın tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; talebin zamanaşımına uğradığını ve yapılan inşaatın taşınmazın mütemmim cüz'ü hâline geldiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemenin 15.11.2011 tarih, 2011/295 E. ve 2011/63 K. sayılı kararı ile davacının davasını zamansız açtığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 08.10.2012 tarih, 2012/2660 E. ve 2012/14516 K. sayılı kararı ile "...Dava, taşınmaza bayilik akdi gereğince inşa edilen akaryakıt istasyonuna yapılan masrafın akdin ... feshi nedeniyle tahsiline ilişkindir. Oysa mahkemece dava intifa bedeli istirdadı olarak değerlendirilerek hüküm kurulmuştur. Mahkemece davacının davadaki talebi ile taraflar arasındaki sözleşmeler dikkate alınarak değerlendirilip bir karar verilmek gerekirken, yorumda hataya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir..." gerekçesiyle hükmün bozulmasına, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bayilik sözleşmesinin davacı ile davalı şirket arasında akdedildiği, davalı ... kişilerin taşınmazın maliki oldukları, talimat yoluyla mahallinde değerlendirme yapıldıktan sonra birden fazla bilirkişi heyet raporu alındığı, ilk iki raporda yapılan değerlendirmeler arasında çelişki meydana gelmesi nedeniyle 17.05.2021 tarihli 27. celsede alınan ara karar uyarınca inşaat mühendisi Mete ..., makine mühendisi ... ..., elektrik mühendisi ... ..., SMMM Vedat ... ve hukukçu Prof. Dr. ... Topuz'dan alınan 22.12.2021 tarihli ... raporda, davacının taşınmaz üzerinde 2005 yılında imalatları bitirdiği, sözleşmenin ise 2010

yılında sona erdirildiği, davacı tarafın ... yatırımları olan işlerin 5 yıl kullanıldığı ve

inşaat ile ilgili olan işlerin her yıl %1 yıprandığı göz önüne alındığında sözleşme

bittiğinde davacı tarafından yapılan inşaat işlerinin yıpranma payının %5 alınmasının makul

olduğu, 14 yıllık kiralama süresinin ilk 5 yıldan arta kalan 9 yıllık itfa edilmemiş giderlerin kiranın sona erdiği 2010 yılında bir defada gider olarak kayıtlı olması hâlinde, davacı ...'in herhangi bir alacağı olmayacağı, 9 yıllık itfa edilmemiş giderlerin bir defada gider olarak kaydedilmediği görüldüğünde ise bilirkişilerin defter kaydında tespit ettiği miktarda, yani 131.979.51 TL Opet'in alacaklı olacağına dair kanaat bildirdikleri, davacı yanın ticari defter ve kayıtları incelenerek kesin kanaatin bildirilmesi amacıyla aynı bilirkişi heyetinde yer ...

SMMM bilirkişisi Vedat ...'dan alınan 13.06.2022 tarihli ek raporda özetle, taraflar arasındaki sözleşmenin 18.09.2010 tarihinde feshedildiği, fesih tarihinden sonra 01.12.2010 tarihinde 121.327,84 TL tutarındaki ... maliyetlerin tamamının gider olarak kaydedildiği, davacı alacağının dava tarihi itibariyle 9.928,48 TL olacağı yönünde kanaat bildirildiği,

bahsedilen bilirkişi ... ve ek raporlarının, dosya kapsamı ile uygun, önceki raporlar arasındaki çelişkiyi giderici mahiyette ve denetime elverişli olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 9.928,48 TL'nin dava tarihi olan 11.04.2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından taraflar arasındaki ilişkinin 14 yıl süreceği inancıyla davalılara ait istasyona kalıcı yatırımlar yapıldığını, bu yatırımların taşınmaza değer kattığını ve hâlen davalıların bu yatırımları kullanarak ticari hayatına devam ettiklerini, alınan bilirkişi raporuna göre davacı şirketin bu yatırımlar için 207.597,11 TL + KDV ödediğinin ... olduğunu, yapılan harcamanın muhasebeleştirilme şeklinin davalıların sebepsiz zenginleştikleri gerçeğini ortadan kaldırmayacağı gibi davacı şirketin de yapmış olduğu harcama karşılığı alacağını talep edemeyeceği anlamına gelmeyeceğini,

Yüksek Mahkemenin artık kökleşmiş uygulaması gereği ... yatırımların davalılara ait taşınmaza değer kattığı ve davalıların bu yatırımları kullanarak ticaret yaptıklarının tespiti hâlinde davacı tarafça yapılan yatırımların kullanılamayan sözleşme süresine denk gelen tutarının sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesi gerektiğini, bilirkişilerce dava konusu ... yatırımların değeri hesaplanırken yıpranma payı düşülmesinin hatalı olduğunu, inşaat işlerinin faydalı ömrünün 20 yıl, yapılan ... yatırımlardan akaryakıt tankının faydalı ömrünün ise 10 yıl olduğunu, dava konusu yatırımların 5 yıl 8 ay süre ile kullanıldığını,

sözleşmenin bakiye süresinin 100 ay olduğunu, bu süre için hesaplanacak bedelden yıpranma payı düşülmesinin usul ve yasaya aykırı bulunduğunu, davanın tümden kabulü gerektiğini belirterek Mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

2.Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı ... varlık yatırım bedelini amortismanla sıfırladığından davanın tamamen reddi gerekirken kısmen kabulünün hatalı olduğunu, Opet'in yatırımlarından faydalanıldığı iddiasının doğru olmadığını, davacının ... yatırım bedellerini talep edemeyeceğini, harcın ödenmesinde de kabul, red oranının dikkate alınması gerektiğini belirterek Mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, taşınmaza bayilik akdi gereğince inşa edilen akaryakıt istasyonuna yapılan masrafın akdin ... feshi nedeniyle tahsiline ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 61 ve devam eden maddeleri.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre taraf vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınarak, davalılara verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

22.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.