Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/7294 K.2024/3444

Taraflar arasındaki tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2013/02913 tescil numaralı "ambalaj seperatörü" endüstriyel tasarım tescili bulunduğunu, Mahkemenin 2018/88 D.

İş sayılı dosyası ile davalı şirketin internet sitesinde müvekkilinin modellerinin taklidinin satıldığının tespit edildiğini, davalının faaliyetlerinin müvekkilinin tasarım hakkını ihlal etiğini ve haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürerek davalının müvekkiline ait tasarımların birebir aynısını taklit etmek sureti ile ticari emtia şeklinde piyasaya arz şeklinde sabit olan tecavüz fiillerinin durdurulmasını, iltibas yaratan taklit ürünlerin satışının önlenmesini, toplatılmasını, tasarıma tecavüz ve haksız rekabetin men'ini, fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 1.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini,

hüküm özetinin ilanını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin, internet sitesinde yer alan dava konusu ürünleri davacı şirket ve bayilerinden satın aldığından, davacının tasarım hakkına tecavüz veya haksız rekabet teşkil etmesinin mümkün olmadığını, davacıya ait ürünlerin yenilik ve ayırt edicilik vasfını haiz olmadıklarından korunmaya değer bir hukuki menfaat bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı tarafından satışa sunulan ürününün bilgilenmiş kullanıcı nezdinde öne çıkmayan küçük farklar dışında, davacı adına tescilli 2013/02913 no.lu tasarımın aynı olduğu ve ticari amaçla satışa sunulduğu anlaşıldığından,

tasarım hakkına yönelik tecavüzün tespiti ve menine karar vermek gerektiği, davacı tarafın talebinin 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (554 sayılı KHK) 52 nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine dayalı olup bilirkişi incelemesi ile davalı tarafın ürünlerin satışının davacı tarafından yapılması halinde 7,63 TL kâr olabileceğinin tespit edildiği, davalının “...

Plastik–...” firmasından satın aldığı mallar yönünden tecavüz oluşmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalının, davacının tasarımına satış yolu ile tecavüz ettiğinin tespiti ile haksız rekabetin ve tasarıma tecavüzün men'ine, davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 7,63 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile takdiren 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine, hükmün ilânına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının “... Plastik–...” firmasından satın aldığı mallar yönünden tecavüzün oluştuğunu, manevi tazminatın tümden kabulü gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Mahkemece yaptırılan defter incelemeleri sonunda alınan bilirkişi raporları ile müvekkilinin davacının ürünlerini taklit etmediği ispatlanmış olmasına rağmen, verilen hükmün hukuka aykırı olduğunu, delil listesinde sundukları faturalardan anlaşılacağı üzere müvekkilinin, internet sitesinde satışa çıkardığı ürünleri davacı ... onun bayilerinden satın aldığını, 2014/88 D.

İş sayılı tespit dosyasına konu ürünler orijinal ürünler olduğundan, ürünler arasında benzerlik olmasının normal olduğunu, davacı şirketin 2013 yılında dava dışı ... Plastik- ...'ye 1.289.588,64 TL tutarında mal sattığının ticari defterleri ile doğrulandığını, davacının bayisi ...

Plastik-...'ye satmış olduğu ürünler müvekkili tarafından satın alındığından, müvekkilinin orijinal ürünleri satması sebebiyle herhangi bir marka/endüstriyel tasarım hakkına tecavüzde bulunmadığını, taklit ve orjinal ürün incelemesinin ancak ürünlerin fiziki olarak karşılaştırılması yoluyla yapılabileceğini, ürün numuneleri olmadan internet sitesi üzerinden gerçekleştirilen incelemenin geçerliliği olmadığını, internet üzerinden yapılan inceleme neticesi düzenlenen hatalı tespit raporunun hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu, davacının tasarımının yeni ve ayırt edici olmadığını, müvekkilinin,

davacı firmanın bayiisinden aldığı ürünleri iyi niyetli olarak satışa sunduğunu, maddi ve manevi tazminat talebinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı tacir olup ürünü satın alırken, satan firmanın yetkili satıcı sıfatının bulunduğunu denetlemekle yükümlü olduğu, davalının, iştigal ettiği ettiği hizmet kolu itibarıyla dava konusu ürünü 16.02.2013 tarihinden itibaren ürünleri davacıdan alıp satan "...

Plastik-..." firmasından satın alarak kullanmakta olup, davacı firmadan da ürün aldığından, ürünlerin davacıya ait olduğunu bildiği, bilmesi gerektiği, davalıda tespit edilen 545,30 TL tutarlı ürünün, ... Ambalaj Plastik Temizlik ve Gıda Malz. Ldt. Şti., ...

Ambalaj ... firmalarından alınmış olduğu taraf defterlerinin incelenmesi sonucu tespit edilmesine rağmen, bu firmaların davacının yetkili bayii veya ürün sattığı firmalardan olduğunun kanıtlanmadığı, davalının, önceki tarihli ürün alımları sebebiyle davacıya ait olduğunu bildiği, en azından bilmesi gerektiği ürünleri, davacının yetkili bayii olduğu ve davacıdan yasal yollarla alarak piyasaya sürdüğü kanıtlanmayan ... Ambalaj Plastik Temizlik ve Gıda Malz. Ldt. Şti., ...

Ambalaj-Selim ... firmalarından aldığı ve sattığı, bu suretle davacının tasarım hakkına tecavüzün sübuta erdiği, ürünlerin taklit ürün olup olmadığının tespiti için fiziki inceleme yapılması zorunlu ise de davalı tarafın eylemi, davacı adına tescilli tasarım belgesine konu ürünü internet sitesi üzerinden satmak suretiyle endüstriyel tasarım hakkına tecavüz olup, defter ve kayıtlarında yapılan inceleme sonunda 16.02.2013 tarihinden 17.04.2015 tarihine kadar 15.600 adet ürün alarak satışa sunduğu, bu ürünlerin 720 adedinin davacıdan, 12.770 adedinin '...

Plastik-.... firmasından, 110 adedinin ... Ambalaj Plastik Temizlik ve Gıda Malz. Ldt. Şti.'den ve 2.000 adedinin ... Ambalaj - ....'dan satın alındığının tespit edildiği, ... Ambalaj Plastik Temizlik ve Gıda Malz. Ldt. Şti. ve ...

Ambalaj-....'ya davacı tarafça ürün satılmadığı, davacı ... davalının leyh ve aleyhlerine delil niteliği bulunan defter ve kayıtları ile sabit olduğundan, 2110 adet tasarımın davacı tarafça satışa sunulmadığı gibi, bayilik verilmek suretiyle onay da verilmediği anlaşılmakla taklit olduğu sübuta erdiğinden,

fiziki inceleme yapılmamasının sonuca etkili olmadığından bu yöne ilişkin istinaf sebebinin reddine karar verilmesi gerektiği, davacının tasarımının hükümsüzlüğüne ilişkin bir dava bulunmayıp davalı tarafın, davacının tasarımını yeni ve ayırt edici olmadığına yönelik savunmasının dinlenemeyeceği, davalının iyi niyet iddiasında da bulunamayacağı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, meni, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 554 sayılı KHK'nın 48 inci vd. maddeleri ile 52 nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,