Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/7394 K.2024/3320

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; tıbbi cihaz ve sarf malzemeleri pazarlaması ile uğraşan müvekkilinin kamu ihaleleri aldığını, 2003 yılından beri davalının Marmara ve Ege bölgelerinin yetkili distribütörü olduğunu, son distribütörlük sözleşmelerinin, biyolojik bilimler ve preanalitik sistem ürünleri için 01.10.2012 ve diognostik ürünler için 01.12.2016 tarihlerinden beri yürürlükte olduklarını, davalı tarafından Beyoğlu 35. Noterliğinin 31.07.2017 tarih ve 21186 yevmiyeli ihtarnamesi ile;

biyolojik bilimler ve preanalitik sistem ürünleri için yapılan sözleşmenin 01.10.2017 ve diognostik ürünler için olanın ise 01.12.2017 tarihi itibariyle yenilenmeyeceğinin ihbar edildiğini, fesih sebebinin bildirmediğini, ancak feshin nedeninin Esenyurt Necmi Kadıoğlu Devlet Hastanesine teslim edilen ürünlere ilişkin olduğunu, müvekkilinin kazandığı ihale kapsamında teslimi üstlenilen ürünlerden "Vakumlu katı alma iğnesi" ve "Emniyetli holder" ürünlerinin tesliminin sağlanamadığını, davalının buna gerekçe olarak yurt dışında temin güçlüğünü gösterdiğini, ancak sonradan ürünlerin dava dışı ...

Sağlık ...Ltd. Şti. tarafından temin edilerek Esenyurt Necmi Kadıoğlu Devlet Hastanesine teslim edildiğinin davalı firma yetkililerinden öğrenildiğini, ürünlerde sorun çıkması nedeniyle ihale makamı tarafından işlem başlatıldığını, ... ...Ltd. Şti. tarafından gönderilen ihtarda ürünlerin davalı şirket talimatı ile hastaneye teslim edildiğinin belirtildiği, dava dışı ... Ltd.

Şti. tarafından müvekkiline gönderilen faturanın iade edildiğini, müvekkilinden kaynaklanmayan bu işlemler sebebiyle idareye gecikme cezası ödemek zorunda kaldığını, cezai soruşturmaya maruz kaldığını, davalının kendi kusurlu işlemi nedeniyle fesih işlemi gerçekleştirmesinin müvekkiline zarar verdiğini, feshin üç aylık önele uygun olmasına rağmen hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, ayrıca davalının Türkiye’de bulunan tüm distribütörleri ile sözleşme yenilemesine rağmen müvekkili ile yenilemediğini, davalının kendini kurtarmak için kusurlu işlemleri müvekkilinin üzerine yıkmaya çalıştığını,

fesih hakkını kötüye kullandığını ileri sürerek, sözleşmenin hukuka aykırı bir biçimde feshedildiğinin belirlenmesi ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 100.000,00 TL tazminatın ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasındaki sözleşmenin münhasır olmayan şekilde davalı tarafından ithal edilen ürünlerin pazarlanmasına ilişkin olduğunu, sözleşmelerin birer yıl süre ile düzenlendiğini, sürelerin bitmesi ile tekrar sözleşme akdedilmeyeceğinin bildirildiğini, tarafların her ikisi yönünden de önele bağlı olarak fesih imkanının tanındığını, ayrıca davacının iddia ettiği olayın belirtildiği şekilde gerçekleşmediğini, farklı hastanelere çok sayıda bu nitelikte ürün teslim edildiğini, davacının bilgisi olmadan ürün tesliminin mümkün olmadığını, davacının zarar iddiasının soyut olduğunu, zarar kalemlerinin neler olduğunun bildirilmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraflar arasında distribütörlük sözleşmesi bulunduğu, davalının bu sözleşmeyi sözleşmenin 14 üncü maddesi gereğince taraflara tanınan önel vermek suretiyle feshettiği, davalının sözleşmeyi feshederken herhangi bir neden göstermediği, sözleşmenin önel verilerek feshinin hakkın kötüye kullanılması olarak değerlendirilemeyeceği, taraflar arasındaki sözleşmenin tekel hakkı vermemesi nedeniyle denkleştirme tazminatının koşullarının da oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının sözleşmeyi herhangi bir neden göstermeden süre bittiğinden yenilemediğini, feshin sebebinin davalı yanca teslim edilen ürünlerde sorun tespitinden kaynaklandığını, davalının sözleşmeyi yenilemeyerek sorumluluğu müvekkiline atmaya çalıştığını, bu şekilde resmi makamlar tarafından yaptırımlara maruz kalmamak adına sözleşmeyi yenilemeyerek müvekkilinin ihale yükleniciliği sıfatının zarar görmesine yol açtığını, usulsüz ürünlerin dava dışı ... ..Ltd Şti ve .....Ltd Şti tarafından yapıldığının davalı tarafından kabul edildiğini, müvekkilinin bu firmalar ile hiç bir ilişkisinin bulunmadığını,

düzenlenen faturanın iade edildiğini, distribütörlük ve tek satıcılık sözleşmelerinde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 121 inci maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen 3 aylık fesih öneli süresine uygun bildirim yapılmasının tedarikçiyi disbritöre tazminat ödeme yükümlülüğünden kurtarmadığını, çünkü feshin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olmaması veya feshin kötüniyetle yapılmaması gerektiğini, mahkemenin kabulünün aksine sözleşmenin tekel hakkı vermesine gerek olmadığını, taleplerinin aynı kanunun 122 nci maddesinin ikinci fıkrasına dayalı olmadığını,

fesih olmaması durumunda müvekkilinin elde edeceği kâra ilişkin olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle ve gerekçelerle hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sözleşmenin feshinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğundan bahisle kar yoksunluğu istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden yana yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,