Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/7406 K.2024/3416

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. Doğubayazıt ilçesinde 28.01.2000 tarihinde ...Uluslararası Nak. Ltd. Şti'ye ait mazotun gümrük yetkilileri tarafından yediemin olarak davacı müvekkiline teslim edildiğini, suça konu mazot için Doğubayazıt Ağır Ceza Mahkemesinde kovuşturma yürütüldüğünü, mahkemece yapılan yargılama sonucunda sanığın beraatine ve motorinlerin kaçak olmadığının tespiti ile sahibine iadesine karar verilerek kararın kesinleştiğini, bunun üzerine ...Uluslararası Nak.

Ltd.

Şti. tarafından Maliye Hazinesi ve davacı müvekkiline karşı tazminat davası açıldığını ve şirketin tazminat almaya hak kazandığını, Gümrük Müdürlüğünün ise Doğubayazıt Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/539 E. sayılı rücuen alacak davasını davacı müvekkiline yönelterek zararlarının karşılanmasını istemiş olup ilgili dava dosyasının karara çıkarak Yargıtay'a gönderildiğini, davacı müvekkilinin yediemin olarak görevlendirildiği ve kendisine teslim edilen mazotun yıllarca bakım ve gözetiminde olduğunu,

hiç bir indirim yapılmadan söz konusu mazotun ilk teslim alınan 28.01.2000 tarihinden yedimenlik görevinin sona erdiği tarih olarak 04.02.2009 tarihine kadarki yedimenlik ücreti olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalarak şimdilik 1.000,00 TL'nin davalıdan alınarak müvekiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu motorinin davacı yediemin tarafından müvekkil Gümrük İdaresine teslim edilmediğini, davacının kendisine tevdii edilen motorini kendi elindeyken tüketerek iade etmediğini, davacının talebinin zaman aşımına uğradığını, davacının kusurlu olarak kamuyu zarara uğrattığını, yedieminlik ücreti ödenmesi talebinde bulunamayacağını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafın yedieminlik görevini gereği gibi yerine getirmediği, mazotun davacının elindeyken davacının kusuru ile tükendiği, ceza mahkemesince mazotun iadesine ilişkin verilen kararın kesinleşmesi üzerine mazotun davacı tarafından hak sahibine iade edilmediği, hatta bu sebeple mazot sahibi şirket tarafından davalı kurum aleyhine tazminat davası açılmasına sebebiyet verdiği, böylelikle yedieminlik ücretine hak kazanmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın eksik inceleme sonucu verildiğini, 2000 yılında teslim edilen gümrük kaçağı mazotun yıllar boyunca teslim alınmadığını, Doğubayazıt Asliye Hukuk Mahkemesinde 2009 yılında açılan davada davacının da sorumlu tutulduğunu ve tazminat ödemeye mahkum edildiğini, bu durumda davacının sorumlu olmasına müteakip kendisine teslim edilen mazota ilişkin ardiye ücretinin talep edebileceğinin kabulü gerektiğini, davacının kendisine teslim edilen malzemeye uzun yıllar bakım ve gözetim görevini yerine getirdiği halde ücretini alamadığını,

Gümrük İdaresinin kanun gereği 1 aylık süre zarfında ilgili malın satışını yapmadığını, bu durumda davacının hak ettiği ücretinin almasının engellenmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mazotun sahibi şirket tarafından açılan tazminat davasında ve davalı kurum tarafından açılan rücu davasında mazotun davacı yedieminin kusuru nedeniyle zayi olduğu ve davacının mazotu kendisinin tükettiğine karar verildiği, bu kararların Yargıtay denetiminden de geçerek kesinleştiği, istinaf konusu karar ile söz konusu kararların talep sonuçları farklı ise de taraflarının aynı olduğu,

diğer dosyalarda verilen kararların 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (i) maddesi anlamında kesin hüküm teşkil etmese de bu dosyaların taraflarının aynı olması ve verilen kararlarda tarafların kusurlarının tartışılmış olması ve mazotun zayi olmasına davacının sebep olduğuna karar verilmesi nedeniyle verilen kararların eldeki dosyada güçlü delil niteliğinde bulunduğu, davacının mazotun tümünü teslim tarihinden itibaren usulüne uygun muhafaza etmediği ya da tükettiği, yedieminlik görevini usulüne uygun olarak yerine getirdiği konusunda ispat külfetinin davacıda olduğu,

davacının belirli bir süre için de olsa bu görevi yerine getirdiğini kanıtlayamadığı, davanın reddine karar verilmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarlayarak kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, yedieminlik ücretinden kaynaklanan alacak davasıdır.

2. İlgili Hukuk 6100 Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,