Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/7412 K.2024/1311

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen itirazın iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili, duruşma istemi olmaksızın davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 20.02.2024 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortaladığı Hayat Kimya San. A.Ş.'ye ait emtianın Bandar Abbas Liman sahasında tahliye edilip davalının sorumluluğunda alıcının Abhar/İran'da bulunan tesislerine sevk edilmek üzere lokal taşıma araçlarına yüklendiğini, bu lokal taşıma esnasında Yankee Dryer adlı parçayı taşıyan aracın ani freni sonucu emtianın hasar gördüğünü, zararın sigortalıya ödendiğini, rücu için davalıya karşı başlatılan icra takibine itirazın haksız olduğunu ileri sürerek %10 ilave bedelin düşülmesi ile 1.175.345,46 euro üzerinden itirazın iptalini, icra inkar tazminatının tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; emtianın İran'ın Bandar Abbas Limanı'ndan alıcının Abhar'daki fabrikasına kamyon ile taşınması üstlenen müvekkilinin bu taşıma işi için İran'da yerleşik 3. kişiyi görevlendirdiğini, sovtaj bedeli ile sigortalıya bırakılan emtianın hiç bir tamirat görmeden İran'daki alıcının fabrikasına monte edilip halen çalıştığını, davacının emtiada bir kaç çizik tespit edip emtiayı tam zayi olmuş kabul ederek fatura değerinin tümünü ödemesinin rücu hakkı vermediğini, İran Mahkemesince görevlendirilen bilirkişinin raporunda ve Asya Sigorta Eksperinin raporunda Yankee Dryerin hasarlı olmadığını belirlediğini,

çiziklerin çok küçük bir boyama ile kapatılabileceği, davacı tarafından görevlendirilen eksperin düzenlediği raporun ise tutarsız olduğunu, sigortalı ile varılan anlaşma uyarınca taşımacının sorumluluğunun sınırlandırıldığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 05.04.2018 tarihli ve 2013/1001 E., 2018/355 K. sayılı kararıyla; makinaya herhangi bir tamir yapılmadığı, mevcut durumu ile monte edilip çalıştırıldığı, klasik anlamda bir hasar oluşmasa da yere düşen parça nedeniyle makinanın garanti kapsamından çıktığı, bu sebeple sigorta tarafından ödeme yapıldığı, gerek sigortalının bu yazısından gerekse bilirkişi raporundan düşme sonunda makinanın hasarlanmadığı, herhangi bir hasar oluşmayan makinanın garanti kapsamından çıkmayacağı, makinada bir hasar oluşmadığı için davalı taşıyıcının sorumluluğunun doğmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 29.05.2019 tarihli ve 2018/1498 E., 2019/796 K. sayılı kararıyla; hasarlanarak zayi olduğu iddia edilen silindir aksamın montajının yapılarak kağıt kurutma makinesinin sorunsuz çalıştığı, emtianın hasarlanarak zayi olduğunun ve dolayısıyla sigortalının zarara uğradığının ispat edilememesine göre, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamakta ise de işin esasına girilerek inceleme yapılmış olduğundan davanın reddi durumunda davalı lehine nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 24.03.2021 tarih, 2019/3666 E., 2021/2841 K. sayılı kararıyla, Mahkemece, bilirkişi raporu alınmışsa da emtia üzerindeki çiziklerin neye neden olabileceği, bu çiziklerin emtianın değerinde bir azalmaya sebebiyet verip vermediği hususlarında bir değerlendirme yapılmadığı anlaşılmakla, anılan hususların değerlendirildiği bir rapor alınıp kaza nedeniyle sigortalı emtiada bir değer kaybının meydana gelip gelmediği belirlenerek ulaşılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisinin yerinde olmadığı gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyularak; davalı tarafça taşıması yapılan emtianın araçtan düşürülerek hasarlanmasına neden olunduğu, oluşan hasarın taşımaya konu makinenin değerinde %15 oranında azalma yaratacağı, makine değerinin %15'i olan 186.187,50 euro tutarında zarardan davalının taşıyan sıfatıyla sorumlu olduğu,

davalının 12.07.2012 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü, davacının 719,24 euro tutarındaki işlemiş faiz talebinin haklı olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılarak davanın esası hakkında yeniden hüküm verilmesine ve sonuçta davanın kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusu, kaldırılan İlk Derece Mahkemesi kararının fer'isine ilişkin olup davacının istinafı hakkında verilen karar nedeniyle konusuz kaldığından,

davalı vekilinin istinaf başvurusu hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dosyada bilirkişi raporlarının çelişkili olduğunu, bilirkişilerce takdiren sonuca varıldığını, makinenin düşmesi neticesinde zarar gördüğünü ve garanti kapsamından çıkarıldığını, hasarın giderilmesinin de mevcut şartlarda mümkün olmadığını, yüksek basınçta makinenin patlayabileceğini ve maliyetlerin de çok yüksek olduğunu, bu nedenle tam zıyanın varlığını kabul etmek gerektiğini, sigortalının sovtaj olarak makineyi aldığını, bu durumun rizikonun gerçekleşmediği anlamına gelmeyeceğini belirterek sigortalıya ödenen tazminatının rücuen ödenmesini talep etmiş ve kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; makinede zarar meydana gelmediğini, sigortalı tarafından makinenin halen kullanıldığını, bir onarım da yapılmadığını, bilirkişilerce takdiri olarak belirlenen zararın kabul edilemeyeceğini, makinede oluşabilecek ihtimali risklerden bahsedilmiş ise de bu ihtimallerin gerçekleşmediği, sigortalının makineyi kendi kullanımı için aldığı gözetildiğinde değer kaybının da önem arz etmeyeceğini, sigorta şirketinin hatır ödemesi yaptığını rücu edemeyeceğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taşımaya konu demonte haldeki kağıt kurutma makinesinin “Yankee Dryer” isimli silindir parçası üzerindeki çiziklerin neye neden olabileceği, bu çiziklerin emtianın değerinde bir azalmaya sebebiyet verip vermediği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 781 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; taraf vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin taraflardan ayrı ayrı alınarak yekdiğerine verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,