Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/7451 K.2024/3328

Taraflar arasındaki markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, meni, giderilmesi, manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının, müvekkilinin tescilli marka ve logosunu kullanarak açtığı ''https://www.sikayetvar.com/...'' sayfasında, müvekkilin ticari itibarını ve markasını çok ciddi şekilde zedeleyecek şekilde, sözde müvekkili firmanın hizmet ve ürünleri hakkındaki gerçeğe aykırı yorumlara ücretsiz şekilde yer verildiğini, müvekkilinin tescilli markası ve logosu altında umuma açık şekilde yapılan bu yorumlara karşılık ise müvekkilinin cevap hakkını kullanmasına izin dahi vermeyerek,

bu işlem için para talep etmekte olduğunu, davalının "...” markasını kendi internet sitesinde kullanarak kendi lehine haksız ve hukuka aykırı olarak menfaat elde etmesinin, müvekkili markasına ve manevi şahsiyetine zarar verdiğini, aynı zamanda "...” logosunu internet sitesinde izinsiz olarak kullanarak, müvekkilinin marka hakkına tecavüz ettiğini, müvekkilinin maddi haklarını olduğu kadar manevi şahsiyetine karşı da zarar verdiğini, davalının söz konusu eylemlerinin, müvekkili şirketin ticari itibarını zedeleyecek şekilde, şirketi ve ürünlerini kötüleyen içeriklerin eleştiri sınırının içerisinde olup olmadığı,

gerçeğe aykırılığı, güncel olup olmadığı gibi unsurlar dikkate alınmaksızın, söz konusu içeriklere izin vermesinin müvekkilinin manevi olarak yıpranmasına yol açtığını, müvekkili şirket lehine TTK'nun 58 maddesi gereğince, haksız rekabet fiilinin sona erdirilmesi veya önlenmesine ilişkin hizmet sağlayıcı aleyhine tedbir kararı verilmesi veya içeriğin geçici olarak kaldırılması dâhil somut olaya uyan uygulanabilir başka tedbirler alınması gerektiğini, davalının süreklilik arz eden bu eylemleri göz önüne alındığında, söz konusu eylemlerin devamına engel olmak adına,

müvekkilinin duyduğu manevi elem ve marka itibar zedelenmesine istinaden 20.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesini, müvekkili marka hakkına tecavüzün tespiti ve men’i, https://www.sikayetvar.com/... sitesinde yer alan ve marka hakkı müvekkiline ait olan markasına ait logonun site içeriğinden derhal kaldırılması,

eğer bu mümkün değilse https://www.sikayetvar.com/... isimli internet sitesinin erişimin engellenmesini, haksız rekabetin tespiti ve men’i ile https://www.sikayetvar.com/... sitesinde yer alan ve müvekkilinin markasını küçük düşürücü ve ticari itibarını zedeleyici yazıların site içeriğinden derhal kaldırılmasını, müvekkili ve markasının manevi zararına ilişkin, 20.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tazminine, müvekkilinin kişilik hakkına karşı yapılan saldırıyı kınayan kararın verilmesini ve kararın yayımlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin müvekkiline ait www.sikayetvar.com adlı internet sitesinin yer sağlayıcı fonksiyonunu yürüttüğünü, sikayetvar.com'un tüketici şikâyetlerinin dile getirilmesi için mecra yaratan bir web sitesi olduğunu, yayınlanan şikâyetlerde kendisine ait içerik ve ifadeleri olmadığı gibi, tüketicilerin -yani üçüncü kişilerin- aldıkları ürün veya hizmetlerden duydukları memnuniyetsizlikleri dile getirmeleri için "ortam-yer sağlayıcı fonksiyonunu yürüttüğünü, bu sebeple huzurdaki davanın tarafı olamayacağını, huzurdaki davanın davalılarının içerik sağlayıcılar olduğunu, sikayetvar.com'un, üretici,

müşteri ve son kullanıcı arasında etkin, tarafsız bir ortam ve yer sağlayıcı ve çözüm platformu olduğunu, üyeler tarafından girilen içeriklerin gerekli kontrollerin ardından sitede yayınlanmakta olduğunu, siteye üye olmak için SMS onayı gerektiğini, siteye üye olan bütün kullanıcıların bu onay sürecinden geçtiğini, bu sebeple kullanıcıların gerçekliğinin tartışmadan uzak olduğunu, değişen çağda müşteri memnuniyetinin sağlanmasında son derece önemli bir işleve sahip olduğunu, www.sikayetvar.com 'un sadece üye olan şirketlere hizmet veren bir platform olmadığını,

tüketiciler tarafından yazılan bütün şikâyetlere verilen cevapların üye-üye olmayan ayrımı yapılmadan yayınlanmakta olduğunu, hakkında şikâyet yayınlanan kurumların cevap haklarını kullanabilmekte olduğunu, hiçbir firmanın cevap hakkının kısıtlanmadığını, üye firmalara verilen öncelik hakkı ile şikâyetin yayınlanmadan çözülmesi imkânı tanındığını, www.sikayetvar.com platformundaki içeriklerin hiçbir şekilde müvekkili tarafından sağlanmadığını, davacının cevap hakkının kullanılmasına izin verilmediği iddiasının yersiz olduğunu, www.sikayetvar.com internet sitesinde yayınlanan şikâyetlerin müvekkili tarafından sağlanmadığını,

bu içeriklerin sikayetvar.com bünyesindeki redaktör kadrosu ile hukuka ve ahlaka mugayir içeriklerin çıkarıldığını veya yayınlanmadığını, bu kere haklarındaki şikâyetlere cevap vermek isteyen firmalara cevap hakkı tanındığını, davacının "cevap hakkını kullanmasına izin dahi vermeyerek, bu işlem için para talep etmektedirler'' iddiasının mesnetsiz olduğunu, müvekkilinin;

isteyenin cevabını internet sitesinde yayınlamakta olduğunu, ancak kurumsal üyelik yapmak isteyen firmalara daha şikâyet yayınlanmadan şikâyet edene ulaşıp firma ile tüketici arasındaki irtibatın sağlandığını, şikâyet daha yayınlanmadan çözümlendiğini, yoksa kurumsal anlaşma yapmadıkları için cevap hakkının kullandırılmamasının söz konusu olmadığını, ticaret unvanının logo ve benzeri kullanımların haksız kullanım olduğuna ilişkin beyan ve iddiaların yersiz olduğunu, içerikleri oluşturan kullanıcıların şikâyetlerini ifade edebilmeleri için firmaların koruma altında olan markalarını kullanmalarının bir zorunluluk olduğunu,

bu durumun aksinin tüketicilerin hak arama hürriyetlerine ve şikâyet haklarına tecavüz teşkil ettiğini, aynı şekilde şikâyet hakkının da hem ifade özgürlüğünün bir uzantısı hem de ayrıca kişinin kendini geliştirebilme ve menfaatlerini korumasının bir yolu olarak hukuk düzeninin koruması altında olduğunu, bir tüketicinin ürün ve hizmet aldığı bir firma hakkında şikayette bulunurken, firmanın markasını veya adını kullanamamasının şikayet hakkının ve ifade hürriyetinin ortadan kaldırılması anlamına geldiğini, bu sebeplerle hiçbir surette marka hakkına tecavüzden bahsedilemeyeceğini,

davacının manevi tazminat taleplerini kabul etmediklerini belirterek hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı ile davalıya ait internet sitesinde tüketicilerin aldıkları ürünlerle ilgili şikayetlerine yer verildiği, davacıya ait "..." markasının da bu şekilde internet sitesinde aynen kullanıldığı, yapılan yayınlarda davacının ürünlerinin kötülendiği, davacının davalıya bu içeriklerin internet sitesinden kaldırılması için Beşiktaş 20. Noterliği'nin 01 Temmuz 2015 tarihli ve 05062 yevmiye numaralı ihtarnamesini göndermesine rağmen içeriğin kaldırılmadığı, 5651 sayılı Kanun uyarınca yer sağlayıcılara da sorumluluk yüklendiği,

davacının usulüne uygun ihtarına rağmen davacıya ait markanın içerikten çıkartılmadığı, davalıya ait internet sitesinde yer alan ifadelerde davacının markasının açıkça belirtilerek, ürünleriyle ilgili olumsuz şikayetlerin yapıldığı, sitedeki ibarelerin, ticari teamül dışında kalan incitici ve kötüleyici nitelikte olduğu anlaşılmakla, marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin gerçekleştiği sonucuna varılarak, davacının markasının tanınmış marka olması,

tecavüzün niteliği ve devam ettiği süre, yapılan yayının içeriği de dikkate tahsiliyle 10.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği anlaşılmakla, davanın kısmen kabulü ile davalının, davacıya ait ... markasını https://www.sikayetvar.com/... alan adında izinsiz ve haksız olarak kullanmak suretiyle marka hakkına tecavüz ettiğinin ve site içeriğinde davacının ürün ve hizmetlerini kötüleyen yazılara yer vermek suretiyle haksız rekabette bulunduğunun tespitine, marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin men'ine,

davalıya ait https://www.sikayetvar.com/... sitesinin alan adından ve içeriğinden davacıya ait ... markasının ve davalının mal ve hizmetlerini küçük düşürücü ve ticari itibarını zedeleyici yazıların çıkartılmasına ve kaldırılmasına, davacının, manevi zararına karşılık 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin 10.000,00 TL'lik manevi tazminat talebinin reddine, hükmün kesinleşmesinden sonra masrafı davalıdan alınmak suretiyle hüküm özetinin Türkiye çapında yayın yapan bir gazetede ilanına, davacının fazlaya ilişkin 10.000,00 TL'lik manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

İstanbul Anadolu 1. Fikri Sinai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2017/484 E., 2019/46 K. sayılı ve 19.02.2019 tarihli kararında bilirkişi raporunun, emsal nitelikteki Yargıtay kararlarının ve savunma ve delillerinin dikkate alınmadığını, hakkında açılan birebir emsal nitelikteki davalardan her daim lehe kararlar aldığını, dosyaya sunulan 09.08.2017 tarihli bilirkişi raporunda müvekkilinin dava konusu markayı kullanımının 556 sayılı KHK ve 6967 sayılı Kanun kapsamında markasal kullanım kapsamında olmadığı ve bu sebeple marka hakkına tecavüz unsurlarının oluşmadığının, müvekkiline ait internet sitesindeki içeriklerin;

markayı kötüleme, aldatıcı ve gerçek dışı beyan sunma, ticari itibarı zedeleme amacı taşımadığından ve beyanların doğruluğunun tespiti için yayınlanmadan önce şikayet yazan tüketicilerin cep telefonuna gönderilen SMS ile doğrulama sistemi bulunduğundan haksız rekabet hallerinin mevcut olmadığının, 5651 sayılı yasa kapsamında müvekkilin yer sağlayıcı olduğu,

içeriği kontrol etme yükümlülüğünün bulunmadığı ve ilgili Kanun'un 9 uncu maddesinde belirtilen yer sağlayıcıya bildirimde bulunma şartının yerine getirildiğine dair somut bir delil bulunmadığı sebebiyle müvekkilin sorumlu tutulamayacağının, davalı tarafın somut olarak uyarıldığına dair bir delilin tespit edilememiş olması sebebiyle.

9 uncu maddede belirtilen bildirim şartının yerine getirilmemiş olduğu ve davalının sorumluluk şartlarının oluşmadığının ve müvekkilin kusurlu olmaması sebebiyle tazminat talebinin de yerinde olmadığının belirtildiğini, ancak mahkemece verilen kararın bilirkişi raporunun tam aksi yönde olduğu gibi neden bilirkişi raporuna tam aksi yönde karar verildiğinin de gerekçelendirilmediğini, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2016/14151 E., 2018/5088 K. sayılı ve 10.09.2018 tarihli emsal nitelikteki kararı ile davanın reddi yönündeki İlk Derece Mahkemesi kararının onanmasına karar verildiğini, davacının ihtarnamesinde belirttiği şikayetlerin,

müvekkili tarafından yayından kaldırılmasının, tüketicilerin ifade özgürlüklerinin kısıtlanmasına sebebiyet vereceğini, Yargıtay kararlarından da davacının müvekkili şirkete ihtarname göndermesinin haksız rekabetin varlığına vücut vermediğini, ayrıca davacının müvekkili şirkete göndermiş olduğu ihtarnamenin dava dosyasına süresinde sunulmadığını, bu delilin hükme esas alınmaması gerekirken Mahkemece yine Kanun aykırı davranılarak ihtarnamenin hükme esas alındığını, İlk Derece Mahkemesinin 08.06.2017 tarihli duruşmasında delillerini sunmak üzere taraflara 2 haftalık kesin süre verildiğini,

davacı tarafından bu süre içinde UYAP üzerinden dosyaya sunulan, 22.06.2017 tarihli delil dilekçesi ve ekleri incelendiğinde; bahsi geçen ihtarnamenin dosyaya sunulmamış olduğunu, kendilerine verilen süre içerisinde ihtarnameyi dosyaya sunmayan davacı tarafın, HMK madde 140/5. uyarınca ihtarname delilinden vazgeçmiş sayılacağını, 19.12.2017 tarihli duruşmada verilen sürenin yasaya aykırı olduğunu, Şikayetvar platformunun, ne haklarında yazılan şikayete itiraz eden firmalardan, ne şikayetin kaldırılması talebinde bulunan firmalardan ne de şikayetin altında cevap metnini yayınlatmak isteyen firmalardan para talebinde bulunmadığını,

verilen tüm bu hizmetlerin üye olsun ya da olmasın, tüm firmalar için ücretsiz ve sınırsız olduğunu, şikayetvar platformunun üye firmalardan aldığı ücretin, kendileri için aylık, dönemlik ve yıllık şikayet endekslerine ve haklarında yapılan şikayetlerin raporlamasına yönelik verilen hizmetin karşılığı olduğunu, örnek olarak sunulan delillerin, üye olmayan, dolayısıyla da hiç bir ücret ödemedikleri halde cevap haklarını kullanmak isteyen firmaların müvekkili firmaya kolaylıkla başvurarak bu haklarını kullanabildiklerinin somut kanıtları olduğunu,

aynı sektörde faaliyet gösteren ve belki de rakip firma olarak nitelendirilebilecek daha pek çok firma hakkında da şikayet bulunduğunu ve üye olmayan firmaların cevap hakkının yanında şikayetin kaldırılması talebinin de bulunduğunu bu sebeplerle yapılacak istinaf incelemesi neticesinde kararın kaldırılarak, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı adına tescilli bulunan “...” marka ve logosunun “www.sikayetvar.com” internet sitesindeki kullanımlarının KHK kapsamında “markasal” nitelikte kullanımlardan olmadığı,

“www.sikayetvar.com” internet sitesinde davacıya yönelik şikayet ve eleştirilere karşı davacının etkili bir savunma yapabilmek için ücret karşılığı kurumsal üyeliğe zorlanması ve kurumsal üye olan firmalara üye olmayan firmalardan avantajlı imkanlar sunulmasının 6102 sayılı TTK’nın 54. ve 55. maddeleri kapsamında haksız rekabete neden olacağı, mahkemenin yaptığı değerlendirmenin marka hakkına yönelik olarak verilen kararda usul ve yasaya aykırı olduğu, markasal kullanım sebebiyle açılan davanın yerinde olmadığı,

haksız rekabet sebebine dayalı olarak davacı vekilinin istemlerinin kabulünün gerektiği, her ne kadar davalı vekilince, müvekkilinin firmaları üyeliğe zorlamadığı ve ücretsiz cevap hakkının tanındığı bildirilmişse de, mahkemece aldırılan bilirkişi raporunun tespitlerinin bulunduğu, üye olmayan işletmeler hakkındaki şikayetlerin doğrudan yayımlanması suretiyle, müşteriler nezdinde hemen o anda olumsuz kanaatin oluşmasına neden olunduğu halde, üye iş yerleri için şikayete cevap verme zamanı konusunda bir eşitsizliğin yaratıldığı,

böylelikle üye olmayan iş yerleri aleyhine daha başlangıçta, sonradan tersine çevirebilmenin çok zor olacağı olumsuz bir kanaat oluştuğu, sonradan telafisi imkansız ve haksız bir menfaat sağlayan ve rakipler arasındaki ilişkileri etkileyen, aldatıcı veya dürüstlük kuralına aykırı bir uygulama olduğunun açık bulunduğu,

bu durumun da TTK'nın 54 üncü maddesi uyarınca "Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar" anlamında haksız rekabet teşkil edeceği, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2015/5144 Esas, 2015/12411 Karar ve 23.11.2015 tarihli ilamının da bu yönde bulunduğu,

haksız rekabete dayalı olarak talep edilen ve mahkemece hükmedilen manevi tazminat tutarlarının Dairemizce de hakkaniyete uygun bulunduğu ancak marka hakkına yönelik açılan davanın reddinin gerektiği bu sebeple mahkeme kararı düzeltilmekle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince kaldırılmasına,

ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden kararın diğer yönler aynı kalmak üzere Markaya tecavüze ilişkin davacı talebinin reddi yönünde yeniden esas hakkında davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davalı eyleminin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, haksız rekabetin önlenmesine, www.sikayetvar.com adlı internet sitesinde davacıya ait "..." ait markanın kullanımının durdurulmasına,

davacı tarafın manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle beraber davalıdan tahsiliyle davacıya ödenmesine, markaya tecavüze ilişkin davacı taleplerinin ve fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin yer sağlayıcı olduğunu, haksız rekabete uygulamalar iddiasına ilişkin bazı firmalara öncelik tanındığına dair iddianın doğru olmadığını, müvekkil firmanın önceki vekili tarafından sehven söylenmiş söz dayanılarak gerçekliğinin araştırılmadan karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, itiraz etme, şikayetten haberdar olma ve şikayetçiler ile iletişim kurma gibi temel haklar bakımından hiçbir firma arasında ayrı yapılmadığını, mahkemece haksız rekabete ilişkin tespitleri kabul etmediklerini, marka ihlali sayılmayan SWACTH markasının kullanımının durdurulmasının hukuka aykırı olduğunu, çelişkili olduğunu, kullanımın durdurulmasına ilişkin bir tarih aralığının belirtilmediğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, meni, giderilmesi, manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,