Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/796 K.2023/730

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının davacı aleyhine bonoya dayanarak kambiyo senetlerine özgü yolla icra takibi başlattığını, davacının takipte alacaklı görünen kişiye borcu olmadığını, takibe dayanak bonodaki imzanın davacıya ait olmadığını ileri sürerek davacının borçlu olmadığının tespiti ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

2.Davacı vekili 14.09.2015 havale tarihli dilekçesiyle davayı tamamen ıslah ederek; bononun lehdar hanesinde "...PVC Doğrama Atölyesi - ..." yazdığını, lehdar kısmında belirtilen ünvanın tüzel kişiliğe haiz olmadığını, takip alacaklısı davalı ... lehdar olmadığı için icra takip yetkisine haiz olmadığını, ayrıca takibe dayanak bonodaki imzanın davacıya ait olmadığını ileri sürerek davacının borçlu olmadığının tespiti ile tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; senet üzerindeki imzanın davacıya ait olduğunu, davalının davacının işlerini yaptığını, davacının davalıdan asma tavan lambrisi aldığını, borcunu ödemediğini savunarak davanın reddini ve tazminata karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 28.06.2016 tarih, 2014/644 E. ve 2016/187 K. sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 05.06.2018 tarih, 2016/18226 E. ve 2018/3204 K. sayılı kararıyla, imzanın keşideciye ait olduğu kesin olarak tespit olunmadığı ve her iki raporun da Adli Tıp Kurumu’ndan alındığı gözetildiğinde telafi edici yeni bir rapor alınmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 13.07.2021 tarih, 2020/60 E. ve 2021/397 K. sayılı kararı ile bonodaki imzanın davacının eli ürünü olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne kabulüne karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; 14.09.2015 tarihli ıslah dilekçesinin dikkate alınmadığını, bonodaki lehdarın tüzel kişiliğinin bulunmadığını, davalı ...'un lehdar olmadığı için icra takip yetkisi bulunmadığını belirterek, Mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, bonodaki imzanın davacının eli ürünü olup olmadığı, bononun geçerli olup olmadığı, davalı ...'un yetkili hamil olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6102 sayılı Kanun'un 776 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi.

3. Değerlendirme 1.Dava ıslah edilmiş hali ile bonodaki imzanın sahteliği ve bononun kambiyo vasfı taşımadığı iddiasına dayalı menfi tespit davasıdır.

2.İcra takibinin dayanağı olan bononun lehtar hanesinde "...PVC DOĞRAMA ATÖLYESİ - ..." yazılıdır. Bononun tanzim ve takip tarihi itibariyle uygulanması gereken 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 776 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince bonoda lehdarın adının yazılı olması zorunludur. Davacı ıslah dilekçesi ile bu nedenle icra takibine dayanak teşkil eden bononun kambiyo senedi vasfında olmadığını ve bu senet nedeniyle borçlu olmadığını da iddia etmiştir. Bu iddianın dosya kapsamıyla incelenmesi ve sonuca varılması Mahkemeye aittir.

3.Bozma ilamına uyulmasına karar verilmekle, bozma uyarınca inceleme yapmak ve hüküm tesis etmek konusunda, bozma lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak doğar.

4.Mahkemece, uyulan bozma ilamı uyarınca, dava, imza sahteliğine dayalı menfi tespit davası olarak görülmüş ve yeni bir rapor alınarak yazılı karar verilmiştir. Uyulan bozma ilamı, imza sahteliği iddiasına dayalı menfi tespit davası bakımından bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği yönünden usuli kazanılmış hak doğurmuştur.

Yoksa, incelenmeyen "kambiyo senedi vasfında olmaması nedeniyle menfi tespit" istemi bakımından inceleme ve bozma olmadığından bir usuli kazanılmış hak yoktur. Dava, bu yönden incelenmemiştir. Davacının bu iddiaya dayalı menfi tespit davası incelenerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yalnızca imzanın sahteliği iddiasına dayalı iddiası değerlendirilerek eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,