Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/823 K.2023/3432

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 30.05.2023 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacılar vekili Avukat....... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili ... ile davalının hissedarı ve yetkilisi olduğu dava dışı Coşkunoğulları... Ltd.

Şti. arasında akaryakıt alım satımı hususunda yazılı anlaşma yapıldığını, anlaşma kapsamında davaya konu senedin davalıya teminat olarak verildiğini, diğer davacı ...’ın kefil olarak senede imza attığını, senedin düzenleme ve vade tarihlerinin sonradan doldurularak icraya konulduğunu, müvekkilleri ile davalı arasında belirtilen akaryakıt alım satımı dışında herhangi bir ticari ilişki olmadığını, sözleşmeye istinaden müvekkilinin davalıdan yakıt aldığını ve aldığı yakıtların bedellerini çek ve nakit para ile ödediğini, sözleşme devam ederken sözleşmede belirtilen %4 iskontoyu uygulamamak için davalının yakıt vermeyi kestiğini,

sözleşmede belirtilen şekilde sözleşmeyi feshetmediğini, icra takibinden sonra tarafların bir araya gelerek icra masrafları dahil 98.000,00 TL bedel karşılığında anlaştıklarını, söz konusu bedelin davalının hesabına aktarıldığını senedin iade edilmediğini ileri sürerek müvekkilinin 15.09.2016 vade tarihli 600.000,00 TL bedelli senet karşılığı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davacı ...'ın yargılama aşamasında vefatı üzerine yargılamaya katılan mirasçıları vekili, yukarıdaki beyanları tekrarla davanın kabulünü talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; senedin teminat senedi olmadığını, senedin 2016 yılında alınan akaryakıtların karşılığı olarak tanzim edilerek müvekkiline verildiğini, borç ödenmeyince takibe geçildiğini, davacının taşınmazlarına icra dosyasından haciz konulduğunu, davacının borcu ödemek için taşınmazlarından iki tanesini satmak istediğini bunun üzerine haczin kaldırıldığını, taşınmazların satılarak 98.000,00 TL'nin müvekkilinin değil Coşkunoğulları İnş. Yak.

Gübre San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin hesabına aktarıldığını, senedin kambiyo senedi olması nedeni ile asıl ilişkiden mücerret bir ilişkinin olduğunu, senedin arkasında teminat senedi olduğuna dair herhangi bir ibarenin bulunmadığını, bu hususun davacı tarafından ispat edilmesi gerektiğini savunarak davanın reddine ve davacıların %20 icra inkar ve %10 para cezasına mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı davacıların senedi davalıya teminat olarak verdiklerini, ...’ın kefil olarak senede imza attığını, senedin düzenleme ve vade tarihlerinin sonradan doldurulduğunu yazılı delil ile ispat edemedikleri, davacının ticari defterlerinin aleyhine delil teşkil edeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; menfi tespit davalarında mücerretlik olgusunun arkasındaki nedenler incelenerek karara varılması gerektiğini, davalı ile aralarındaki tek ticari ilişkinin akaryakıt alım satımına ilişkin olduğunu ve senedin de teminat olarak verildiğini, eğer aralarında akaryakıt alım satımı dışında bir ilişki varsa bunun ispatının davalıda olduğunu, kaldı ki uygulamada nakliye şirketlerinin akaryakıt firmaları ile çalışırken açık hesap usulü ile çalıştıklarını ve teminat olarak da senet aldıklarını, Adıyaman ilinde uygulamanın böyle olduğunu,

bu nedenle müvekkillerinin iddiasının hayatın olağan akışına uygun olduğunu, sadece imzanın müvekkillerine ait olduğu, diğer kısımların müvekkilleri tarafından doldurulmadığını, senedin her iki tarafın da ticari defterlerine işlenmediğini, bu durumun da senedin teminat senedi olduğunu ortaya koyduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının dava konusu senedin teminat senedi olduğunu, senedin anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğunu ve senet nedeniyle borçlu olmadığı yönündeki iddiasını yazılı ve kesin delil ile ispatlayamadığı, ancak davacı tarafından dava konusu senedin takibe konulmasından sonra 98.000,00 TL'nin dava konusu senedin konu olduğu icra takibine mahsuben ödendiğinin sabit olduğu,

davacı tarafından haricen yapılan 98.000,00 TL'lik ödemenin hüküm fıkrasında gösterilmemiş olması doğru değil ise de, söz konusu yanlışlık yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden hüküm kurularak davanın reddine, borçluların yaptıkları toplam 98.000,00 TL ödemenin icra müdürü tarafından icra aşamasında dikkate alınmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebeplerle kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, senetten kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacılara yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,