Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/920 K.2023/4391

Taraflar arasındaki endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, otomobil sektöründe yedek parça ve aksesuar, özellikle de araçların kasa kabinlerinin üretimi, satımı, ticareti, pazarlanması alanında faaliyet göstermekte olduğunu, davalı şirketin de aynı sektörde faaliyet gösterdiğini, 14.04.2015 başvuru ve tescil tarihli, 2015/02874 başvuru ve tescil numaralı çoklu tasarım ile "kasa kabin" tasarımları için endüstriyel tasarım tescil belgesi aldığını, davalı şirketin daha önceden kamuya arz olmuş, yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olmayan işbu tasarımları sanki kendi tasarımlarıymış gibi tescil ettirerek,

üçüncü kişilerin Türkiye sınırları içerisinde kullanımını engelleyerek haksız kazanç elde etmeye çalıştığını, hükümsüzlüğü istenen tasarımların tamamının başvuru ve tescil tarihinden önce çeşitli firmaların internet sitelerinde yayımlandığı,

dolayısıyla kamuya sunulduğunu, dava konusu hükümsüzlüğü istenen tasarımların 25.06.2014 tarihli B seri numaralı invoice ile bizzat davalı şirket tarafından “Balashikha Western Industrial Zone The Highway of Enthusiasts House 4 Russia” adresinde faaliyet gösteren KUNGI.SU COMPANY adlı şirkete satıldığını, davalı adına tescilli tasarımların 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (554 sayılı KHK) anlamında yeni olmadıkları gibi, ayırt edicilik özelliklerinin de bulunmadığını, davalı tarafın 14.04.2015 başvuru ve tescil tarihli,

2015/02874 başvuru ve tescil numaralı çoklu tasarımı haksız ve kötü niyetli bir şekilde tescil ettirdiğini, daha önce kamuya sunulmuş tasarımları, kötü niyetli bir şekilde hareket ederek kendi adına tescil ettirdiğini ve bu tescilleri aynı alanda faaliyet gösteren diğer firmalara karşı baskı aracı olarak kullanmaya başladığını, davalının,

mevzuat ve uygulamanın zaafiyeti sayesinde aldığı endüstriyel tasarım belgelerinin verdiği koruma sayesinde piyasada tekel olabilmek amacıyla kamuya mal olmuş araç aksesuar tasarımlarını kendi adına tescil ettirmiş ve müvekkil şirket ile diğer şirketlere karşı haksız rekabet teşkil eden eylemlerde bulunduğunu ileri sürerek Peçe Otomotiv Elektronik Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi adına kayıtlı olan 14.04.2015 başvuru ve tescil tarihli, 2015/02874 başvuru ve tescil numaralı çoklu tasarımda bulunan tasarımların tamamının 2015/02874 (1,2,3,4,5,6,7) tescil belgelerinin iptal ve hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı şirketin davasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı tarafça dosyaya sunulan bir kısım evrak ve belgelerin, dava konusu tasarımların tescil tarihinden önce kamuya arz olunduğu yönündeki beyan ve iddialarının ispatı yönünden yetersiz ve elverişsiz olduğunu belirterek davacının davasının reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 2015/02874 sayılı çoklu tasarım belgesine konu "Araç Kabini" tasarımlarının, başvuru tarihinin 14.04.2015 tarihi olduğu, tasarım başvuru tarihinden önce 2013 yılında www.euroline.com alan adlı internet sitesinde ve 2015 yılı Mart ayında www.akdemirlerfiber.com.tr alan adlı internet sitesinde davalının tasarımlarının benzerlerinin tanıtıldığı ve kamuya sunulduğu, davalı tasarımlarındaki küçük farklılıkların bütüncül algıyı değiştirecek ve ayırtedicilik kazandıracak düzeyde olmadığı tasarım tescil başvuru tarihinden önce kamuya sunulduğu kanaatine varılarak,

davalı adına Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescilli 2015/02874 sayılı çoklu tasarım belgesi 1, 2, 3, 4, 5, 6 ve 7 numaralı tasarımlarının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun kısmında, davalı taraf adına hükümsüzlüğü talep edilen 2015/02874 1, 2, 3, 4, 5, 6 ve 7 numaralı çoklu tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 14.04.2015 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayirt edicilik nitelik özelliklerine sahip olmadığı," görüş ve kanaatine varıldığının belirtildiği, bilirkişi raporunun eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak düzenlendiği, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 191 inci maddesinin üçüncü fıkrası ile 554 sayılı KHK'nın yürürlükten kaldırıldığı,

6769 sayılı Kanun'un 55 inci maddesi uyarınca bir tasarımın ayırt edici olup olmadığının tespiti için birçok husus (ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi) bir arada değerlendirilmeli ve bu değerlendirmede de bilgilenmiş kullanıcının üzerinde yarattığı genel izlenime değer verilmesi gerektiğini ancak hükme esas alınan bilirkişi raporunda sadece web sitesi ve ürün görsellerine bakılmak suretiyle görüş ve kanaat oluşturulduğu,

söz konusu ürünlerin diğer özelliklerinin çizgi, şekil, biçim renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi) dikkate alınmadığı belirtilerek bu ve resen göz önünde bulundurulacak diğer nedenlerle, istinaf talebinin kabulü ile, İstanbul Anadolu Fikri ve Sınat Haklar Hukuk Mahkemesinin 25.01.2018 tarih, 2017/434 E. ve 2018/21 K. sayılı kararının düzeltilerek yeniden veya yeniden esas hakkındaki kararla kaldırılarak veya değiştirilerek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı adına tescilli 2015/02874 1, 2, 3, 4, 5, 6 ve 7 numaralı çoklu araç "Kasa Kabini" tasarımlarının başvuru tarihinin 14.04.2015 tarihi olduğu , tasarım başvuru tarihinden önce 2013 yılında "www.euroline.com" alan adlı internet sitesinde ve 2015 yılı Mart ayında "www.akdemirlerfiber.com.tr" alan adlı internet sitesinde davalının tasarımlarının benzerlerinin tanıtıldığı ve kamuya sunulduğu,bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere, dava konusu tasarımlara benzer ve daha önce kamuya sunulmuş çok sayıda örneğin bulunduğu,

davalı tasarımlarındaki küçük farklılıkların bütüncül algıyı değiştirecek düzeyde yenilik ve ayırtedicilik niteliğinin bulunmadığı, 554 sayılı KHK'nın 43 üncü maddesinde belirtilen hükümsüzlük koşullarının somut olayda oluştuğu, bu sebeplerle davanın kabulüne, tescilin hükümsüzlüğüne ilişkin mahkeme kararında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararında esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı adına tescilli 2015/02874 numaralı "KASA KABİN" çoklu tasarımının tamamının yenilik ve ayırt edicilik özelliğinin bulunmadığı gerekçesiyle açılan hükümsüzlük istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 554 sayılı KHK'nın 43 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,