Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/937 K.2023/1184

Taraflar arasındaki tasarım hükümsüzlüğü (asıl dava) ve tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti (karşı dava) davalarının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı-karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. ASIL DAVA VE CEVAP

Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin uzun yıllardır spiral emici su hortumları üretiminde Türkiye'nin önde gelen tedarikçi şirketlerinden birisi olduğunu, davalı-karşı davacı adına tescilli “hortum” başlıklı 2011/02544 sayılı (1) ve (3) numaralı tasarımlarının yeni ve ayırt edici nitelik taşımadığını, tasarımın davalıdan çok önce kamuya sunulduğunu, yıllardır dünyada ve Türkiye'de kullanıldığını ileri sürerek davalının 2011/02544 sayılı “hortum” başlıklı (1) ve (3) numaralı endüstriyel tasarım tescillerinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiş, cevap dilekçesinde; karşı davanın reddini istemiştir.

II. KARŞI DAVA VE CEVAP

Davalı-karşı davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili adına tescilli 2011/02544 sayılı dört adet hortum tasarımının bulunduğunu, tasarımların yeni ve ayırtedici olduğunu, müvekkili ile aynı sektörde faaliyet gösteren davacı-karşı davalının müvekkilinin pazar payından yararlanmak için müvekkilinin tasarımlarının renk, dizayn, doku olarak bire bir aynısını imal edip satarak müvekkilinin tasarım hakkına tecavüz ettiğini, bu eyleminin aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek davacı-karşı davalının eylemlerinin müvekkilinin tescilli tasarım haklarına tecavüz oluşturduğunun ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine,

tecavüzün ve haksız rekabetin önlenmesine, şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminat ve kazanç kaybı ile 5.000,00 TL manevi tazminatın davacı-karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, cevap dilekçesinde; asıl davanın reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemenin 24.03.2015 tarih, 2012/251 E. ve 2015/130 K. sayılı kararı ile davalı adına tescilli 2011/02544 sayılı “hortum” başlıklı tasarımlardan (1) ve (3) numaralı tasarımların yeni olmadığı ve ayırt edici nitelik taşımadığı, bunun için tasarımın hükümsüz kılınması gerektiği, hükümsüzlük kararlarının geçmişe etkili olarak sonuç doğurduğu, geçmişe etkili olarak hükümsüz kılınan davalı tasarımlarının aynısının davacı tarafından üretme ile tasarım hakkına tecavüz etmeyeceği gerekçesiyle asıl davanın kabulü ile davalı şirket adına tescilli “hortum” başlıklı (1) ve (3) numaralı tasarımların hükümsüzlüğüne ve karşı davanın reddine karar verilmiş, karar davalı- karşı davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 20.03.2017 tarih, 2016/1998 E. ve 2017/1638 K. sayılı kararı ile davalı -karşı davacının asıl davaya yönelik tüm, karşı davaya yönelik ise sair temyiz itirazlarının yerinde olmadığı, davalı -karşı davacının karşı davada, tasarıma tecavüzün tespiti ve önlenmesi istemi yanında ayrıca, karşı davalının müvekkilinin tasarımlarının aynısını taklit ederek piyasaya sürdüğünü, müvekkilinin itibarından hukuka aykırı olarak menfaat elde etmek istediğini, bu eylemlerin haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürdüğü, Mahkemece belirtilen talep hakkında olumlu olumsuz bir değerlendirme yapılmadan yazılı gerekçeyle karşı davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı-karşı davalının 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6762 sayılı Kanun) 56 ve devam eden maddelerine göre haksız rekabet teşkil eden bir eyleminin bulunmadığı gerekçesiyle asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı- karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı- karşı davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece aşamalardaki beyanları dikkate alınmaksızın eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiğini, davaya konu hortumların ilk defa müvekkilince üretildiğini ve piyasaya sunulduğunu, müvekkilince yoğun bir şekilde yapılan reklam ve tanıtım faaliyetleriyle söz konusu hortumların piyasada bilinir hâle geldiğini ve bu hortumlara yönelik ciddi bir talep oluştuğunu, davacı- karşı davalının müvekkilince üretilen hortumların aynısını belirtilen tanınırlık ve talepten haksız olarak istifade etmek amacıyla üretip satmaya başladığını, zikredilen eylemlerin haksız rekabet teşkil etmekte olup aksi yöndeki Mahkeme gerekçesinin isabetli olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı yanca üretilen ürünlerin haksız rekabet teşkil edip etmediği noktasında toplanmaktadır. 2. İlgili Hukuk 6762 sayılı Kanun'un 56 ve devam eden maddeleri.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı- karşı davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı -karşı davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,