Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/1120 K.2023/1614

Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin 1999 yılında kendisine miras olan kalan bir gayrimenkulü 4.000,00 TL ye sattığını ve vedali hesaba koymak üzere gittiği Yurt Bank A.Ş.

Suadiye Şubesi Müdürlüğünce kendisine Yurt Security bünyesinde hesap açıldığını, bu hesabın en kazançlı hesap olduğu yönünde ısrar ve telkinde bulunulduğunu, ev hanımı olan müvekkilinin bu teklife göre 09.09.1999 tarihinde 4.000,00 TL'lik mevduatını vadeli ve % 80 oranındaki faiz getirisi ile bu hesaba yatırdığını, Yurt Bank A.Ş.'ye ...

(TMSF) tarafından 22.12.1999 tarihinde el konulduğunu, daha sonra TMSF ile Oyak Bank A.Ş. arasında yapılan 09.08.2001 tarihli hisse devir sözleşmesi ile TMSF'nin ve devralan davalı ...Ş.'nin külli halef olarak devir tarihinden önceki tüm borçlardan müteselsilen sorumlu hale geldiklerini paranın hiç bir zaman off-shore hesabına aktarılmayıp Yurt Bank A.Ş.

Suadiye şubesinde bulunduğunu daha sonra TMSF'ye aktarıldığını, müvekkilinin parasını bankadan alamadığını belirterek 4.000,00 TL'lik mevduatının en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı banka vekili cevap dilekçesinde, davanın husumet, zamanaşımı, hakdüşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, zira banka ile Yurt Security Ltd.in farklı tüzel kişiliklere haiz olduğunu ve paranın Off Shore Ltd'ye gönderilmesinin üzerinden dahi 10 yıldan fazla zaman geçtiğini, ayrıca davacı tarafından kendisine karşı hile yapılıp iradesinin fesada uğratılması sonucu parasının Off Shore Ltd'ye aktarıldığı iddia edildiğinden TBK 39 uncu maddesindeki düzenleme gereği hata ve hilenin anlaşıldığı tarihten itibaren bir yıllık süreninde çoktan aşıldığını, davanın haksız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmiştir.

2.Davalı TMSF vekili cevap dilekçesinde, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davanın husumet yönünden reddinin gerektiğini, davanın yetkili mahkemede açılmadığını, açılan işbu davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden reddinin gerektiğini, mahkemenin aksi kanaatte olması durumunda davanın esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 18.11.2015 tarih, 2014/1727 E. ve 2015/651 K. sayılı kararı ile tüketici mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş karar davalı ...Ş. vekili, davalı TMSF vekili ile fer'i müdahil OYAK vekilince temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

Dairemizin 27.09.2016 tarih, 2016/8696 E. ve 2016/7544 K. sayılı ilamıyla ile kısa karar ile gerekçeli karar ve hüküm ile gerekçe arasında çelişki bulunduğu gerekçesiyle bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 20.03.2017 tarih, 2017/146 E. ve 2017/240 K. sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilmiştir.

D. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemenin 12.03.2019 tarih, 2017/462 E ve 2019/271 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne, 4.000,00.TL bedelin 09.09.1999 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 2 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince değişen oranlarda avans faizi işletilmek sureti ile davalı bankadan tahsiline, davalı TMSF yönünden husumet nedeni ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı banka vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı banka vekili temyiz dilekçesinde özetle, davada husumetin TMSF'ye yöneltilmesi gerektiğini, davalı bankanın sorumluluğunun bulunmadığını, davalı bankanın harçtan muaf olduğunu, mahkeme hükmünün maddi gerekçeler, hatalı bilirkişi incelemeleri, faiz hesap hatası ve sorumlulukların tevcihinde ciddi hatalar bulunması nedeniyle bozulması gerektiğini belirterek hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının bankaya yatırdığı ve off-shore hesabına aktarılan mevduatının iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (818 sayılı Kanun) 41 inci, 55 inci ve 60 ıncı maddeleri, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6762 sayılı Kanun) 321 inci ve 336 ıncı maddeleri

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu, (YİBHGK) 22.04.2022 tarih, 2021/7 E. ve 2022/2 K. sayılı kararı

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı banka vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı banka vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

16.03.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi

KARŞIOY

1.Dava, davalı bankanın selefi konumunda olan Yurtbank aracılığıyla dava dışı Yurt Security Off Shore Bank Ltd.'ye havale yapan davacının, bilahare bu bankanın ödeme kabiliyetini kaybetmesi nedeniyle parasını alamadığını ileri sürerek havaleyi yapan bankaya yönelik alacak talebine ilişkindir.

2.Mahkemece Yurtbank A.Ş yetkililerinin mahkumiyetine ilişkin bir ceza mahkemesi kararına dayanılmışsa da bu kabul yerinde olmamıştır. Zira, BK. 53 (TBK 74) maddesinde ceza hakiminin, hangi kararlarının hukuk hakimini bağlamayacağından bahsetmiş olup, açıkça bağlayıcı kararların niteliğinden söz edilmemiştir. Lakin öğretide ve uygulamada maddenin mefhumu muhalifinden hareketle; ceza hakiminin maddi vakıaya ilişkin kesinleşmiş tespitinin hukuk hakimini bağlayacağı hususunda genel bir kabul oluşmuştur.

3.Dolayısıyla adı geçen banka yöneticisinin bankacılık işlemlerini dolandırma maksatlı yaptığı hususundaki genel değerlendirmenin hukuk hakimini bağlamasından söz edilemeyecektir. Ne zaman ki, karar metninde açıkça davacı ismi de zikredilmek ve davacı tarafından yaptırılan havale (EFT) işleminden bahsedilmek suretiyle dolandırıcılık işleminin özelde ona karşı da yapıldığına dair bir gerekçeye yer verilir, ancak o zaman somut vakıaya ilişkin bu tespit hukuk hakimini bağlayıcı nitelikte olacaktır.

4. Türkiye'de 1994 yılında yaşanan ekonomik krizi müteakiben özel kamu ayrımı yapılmaksızın 50.000 TL sına kadar olan tüm mevduatlara hazine garantisi verilmişti. Buna rağmen bir takım mudilerin hazine garantili yerli bankalara para yatırmak yerine fahiş faize tamah ederek ne olduğu belirsiz Offshore bankalara havale yaptırıp tasarruflarını oralarda değerlendirmekle aldıkları riskleri öngörebilecek durumda olduklarının kabulü gerekir.

5. Zaman zaman iki üç kata varacak kadar fazla faiz vaadinde bulunan Offshore bankalara bizzat kendi imzalarıyla yaptıkları havalenin bir nevi kumar oynamaya tekabül ettiğinin idrakine varmaları beklenir. Aksi durumun isabetsiz yargı uygulamalarıyla kabulü halinde o tarihte sigorta primi de ödemek suretiyle hazine garantili düşük faiz tercihinde bulunan mudilerin mağduriyetine yol açmasının yanı sıra, hiçbir bankada tasarrufu bulunmayan sair insanların vergilerinden karşılanacak olmasının da hiçbir hukuki, sosyal, etik, ekonomik, vicdani karşılığı bulunmamaktadır.