Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/1252 K.2024/4587

Taraflar arasındaki eser hakkına dayalı maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanun'un 4 üncü maddesine göre eser hükmündeki bilgisayar ortamında hazırlanmış 3 boyutlu tasarım, modelleme ve animasyon grafik çizimleri yaptığını, davalı şirketi tarafından email ortamında kendisinden Minefight isimli bilgisayar oyununda kullanılmak üzere 3 boyutlu metal madeni, oil well, tank, turret, mecha (robot) ve banka tasarım modelleme ve animasyon grafik çizimleri ve particle sistemleri diye adlandırılan ateş, duman gibi efektlerin çizimleri konusunda talepte bulunulduğunu, email ortamından fiyat verildiğini, kabul edilerek email ortamında sözleşmenin kurulduğunu,

örnek çalışmaları davalıya gönderdiğini, davalı tarafından mecha (robot) ve banka binasında değişiklik yapılmasının istendiğini, mecha (robot), banka binası ve particle sistemler haricindeki dört adet grafik çalışmasının ödendiğini, diğerleri için ödeme yapılmadığını, davalıya bu konuda ihtar gönderildiğini, kendi ürünü olan tasarımların davalıya ait reklamlarında kullanıldığını belirterek tecavüzün tespiti, meni, giderilmesi, anılan Kanunun 68 inci maddesi uyarınca 3 kat bedel ve manevi tazminat talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile email ortamında görüşmeye başladıklarını, aralarında yazılı bir sözleşme olmadığını, tasarlanan ve kabul gören tasarımların ücretini ödediklerini, ancak onaylanmayan tasarımlar için ödeme yapmadıklarını, ücretleri ödenenler dahil tasarımların hiçbirinin Minefight oyununda kullanılmadığını, tecavüz bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile davalının internet üzerinden davalıya ait Minefight isimli bilgisayar oyununda kullanılmak üzere bazı karakterlerin ve tasarımların davacı tarafça hazırlanması konusunda bedeli karşılığında anlaşma yaptıkları, davacının hazırladığı tasarımların davalıya gönderildiği, davalının beğendiği tasarımlarla ilgili kararlaştırılan bedelleri ödediği, ancak üç boyutlu Mecha (robot) tasarımında bazı değişiklikler yapılmasını talep ettiği, yapılan değişikliğe rağmen istediği gibi olmadığını belirterek bu tasarım için kararlaştırdıkları 600,00 TL'yi ödemediği,

buna rağmen bu tasarımı Minefight isimli bilgisayar oyununun tanıtımlarında kullandığı, her ne kadar davacı banka tasarımının da bu şekilde bedeli ödenmediği halde kullanıldığını iddia etmişse de bu durumun ispatlanamadığı, davaya konu olan "Mecha (ROBOT)" tasarımının 5846 sayılı Kanun kapsamında eser niteliğinde olduğu,

davacı taraf dava dilekçesinde anılan Kanunun 68 inci Maddesi uyarınca üç katı kadar telif bedeli talep ettiğini bildirmiş olmasına rağmen yargılama sırasında bu kez davaya konu Mecha (robot) karakterinin reklamda kullanılması nedeniyle eserin davalıya sağladığı ekonomik değerin tespit edilerek maddi tazminatın buna göre hesaplanması gerektiğini savunduğu, ancak dava dilekçesindeki talebinden farklı bir talepte bulunmasına rağmen davasını ıslah etmediği, kaldı ki, taraflar arasında bu karakter için 600,00 TL bedel konusunda anlaşma sağlandığı,

bu anlaşma yapıldığı sırada davacının bu tasarımın bilgisayar oyununda ve tanıtımında kullanılacağını bilerek değer belirlediği, bu nedenle daha fazla telif bedeli talep edemeyeceği, davalının Mecha (robot) karakterinin istediği gibi olmadığını belirtmesi nedeniyle taraflar arasında bu karakterle ilgili bir sözleşme ilişkisinin kurulmadığı, ancak davalının davacıya ait bu tasarımı izinsiz olarak internet ortamında oyun tanıtımında kullandığı, bu şekilde anılan Kanunun 14 üncü maddesinde yer alan eser sahibinin umuma arz manevi hakkına tecavüz ettiği, yine aynı Kanunun 25 inci maddesinde düzenlenen mali hakkının ihlal edildiği,

bu nedenle davacının anılan Kanunun 68. maddesi uyarınca üç katı kadar telif ücreti talep edebileceği, telif ücretinin 600,00 TL olduğu, buna göre 1.800,00 TL talep edilebileceği, yine manevi tazminat da talep edebileceği anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne, davacıya ait 3 boyutlu "MECHA (ROBOT) eserinin davalı tarafça kullanılması nedeniyle 1.800,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

davacının fazlaya ilişkin 3.200,00 TL'lik maddi tazminat talebinin reddine, davaya konu eserin niteliği, tecavüzün şekli, davacının sosyal ve mali durumu dikkate alınarak 2.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin 8.000,00 TL'lik manevi tazminat talebinin reddine, davacının anılan Kanun'un 68 inci maddesi uyarınca telif ücreti talep etmesi nedeniyle taraflar arasında farazi bir sözleşme ilişkisi kurulmuş olacağından davacının tecavüzün önlenmesi talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

26.11.2015 tarihli duruşma ara kararında dosyanın hukukçu, yazılım uzmanı ve sektörel (reklamcılık konusunda uzman) bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiş ise de heyette reklamcılık uzmanı bilirkişinin yer almadığını, ancak dava dilekçesinde belirtildiği üzere müvekkiline ait eserin davalıya ait konsol oyunun tanıtım yüzü haline getirildiğini ve ticari menfaat temin edildiğini, müvekkilinin ihtarına rağmen eser kullanıldığını için davalının tazminat ödeme yükümlülüğü doğduğunu, bilirkişi heyetinde reklamcı bilirkişi olması gerektiğini, bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını,

raporda 15.01.2014 Tarihli mailde davacının reklamları beğendiği (Reklamlar süper elinize sağlık) şeklinde belirtilmişse de bu cümlenin müvekkili tarafından değil Afranur Şahin isimli davalı firma ile ilgisi bulunan üçüncü şahıs tarafından kullanıldığını, maillerin müvekkili davalı yetkilisi ve Afranur Şahin arasında toplu mail olarak görüldüğünü, müvekkilinin reklamlara rızası olmadığını, reklamlara rıza olduğu varsayılarak manevi tazminat gerekmediğinin belirtilmesinin yerinde olmadığını, davalıya 20.02.2014 Tarihli ihtarname ile eserlerin ücretinin ödenmemesi nedeni ile sözleşmenin fesh edildiğini raporda ihtarnamede bahsedilmediğini,

ihtarnameye rağmen reklamın geri çekilmediğini ve kullanımın devam ettiğini, raporda kullanıma rıza gösterildiğine dair ifadenin yerinde olmadığını, raporda MECHA isimli grafik için 600,00 TL belirlendiği ve makul olduğu belirtilmiş ise de bu bedel ödendiği için sözleşmeni ihtarname ile fesh edildiğini, davalı da cevap dilekçesinde herhangi bir sözleşme olmadığını ikrar ettiğini, bilirkişilerin talebi yanlış anladığını, davanın ödenmeyen bedele ilişkin olmayıp eserin hukuka aykırı kullanımına ilişkin tazminat talebine yönelik olduğunu, Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin 2008/8996,

2010/757 K. sayılı 25.01.2010 tarihli lamında da eserin rayiç bedelinin belirlendiğini ve üç katına hükmedildiğini, raporda rayiç bedel belirlenmediğini, müvekkili ile davalı arasında ihtilaf çıkmadan önce belirlenen bedelin uygun görüldüğünü, ödenmesi gereken bedelin ücretin çok üstünde olduğunu, eserin değerinin 600,00 TL olarak uygun görülmesini kabul etmediklerini, mahkemenin haklılığı tespit etmiş olmasına rağmen davalı lehine toplam 7.720,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olmadığını, müvekkilinin bu yönden haksız konuma düştüğünü,

manevi tazminat yönünden mahkemenin kabul ettiği miktarın müvekkili bir kez daha çöküntüye uğrattığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile MECHA (ROBOT) figürünün internet sayfalarında Minefight Dördüncü Perdeyi Aralıyor başlığı altındaki haberlerde kullanıldığı, banka binası eserinin ise davalı yanca kullanıldığının ispatlanamadığı, MECHA figürü, grafik tasarım olup FSEK1/B maddesi kapsamında güzel sanat eseri niteliğinde olduğu, davacının eser sahibi olduğu, MECHA figürünün davalı tarafça oyun tanıtımında kullanıldığı anlaşılmakla davacı taraf rayiç bedelin belirlenmesini ve bilirkişi heyetinde reklamcı bilirkişi olması gerektiğini ileri sürmüş ise de;

dava konusu eserler yönünden taraflar arasındaki görüşmelerde davacının MECHA robot için 600,00 TL talep ettiği, bu durumda bu bedelin esas alınmasının yerinde olduğu ve taraflar arasındaki bedel esas alınacağından ayrıca reklamcı bilirkişiden rapor alınmasının esasa katkı sağlamayacağı, karara karşı davalı tarafın istinaf kanun yoluna başvurmadığı, mahkemece hükmolunan manevi tazminat miktarı dosya kapsamı, mevcut delil durumu, ihlalin niteliğine göre yerinde olduğu,

davacının dava dilekçesinde FSEK'ten kaynaklanan hakların ihlal edildiği iddiası ile FSEK 68. md. gereğince 3 kat maddi tazminata hükmedilmesini, müdahalenin menine ve manevi tazminata hükmedilmesini talep ettiği, davasını ıslah etmediği, FSEK 68. maddesine göre tazminata hükmedilmesi ile birlikte taraflar arasında farazi sözleşme ilişkisi kurulacağından müdahalenin meni isteminin reddi kararı yerinde olduğu, mahkemece neticeten; maddi tazminat ve manevi tazminat istemi kısmen reddedilmiş, müdahalenin meni isteminin reddine karar verildiği,

dava yığılması şeklinde açılan davalarda dava dilekçesinde yer alan her bir talep hakkında karar tarihindeki AAÜT gereğince vekalet ücretine hükmolunması yerinde olup davacı vekilinin vekalet ücretine ilişkin istinaf isteminin de reddi gerektiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser hakkına tecavüzün tespiti, giderilmesi, maddi, manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.5846 sayılı Kanunun 4 üncü ve 68 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,