Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/1338 K.2024/4445

Taraflar arasındaki Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü davasının yapılan yargılaması sonucu İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı TÜRKPATENT vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı şahıs vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilin tanınmış hale getirdiği "ANADOLU" esas unsurlu markalarının bulunduğunu, bu markaları mesnet göstererek davalının 2018/19866 no.lu “MMPANADOLU” ibareli marka başvurusuna yaptıkları itirazın davalı YİDK kararı ile nihai olarak reddedildiğini, oysa başvuru ile müvekkilinin markalarının görsel, işitsel ve anlamsal olarak ayırt edilemeyecek derecede benzer olduklarını, davalı markasının esas unsurunun da “ANADOLU” ibaresi olduğunu, başvurunun tescil edilmesi halinde davalının, müvekkilinin markalarının bilinirliğinden yararlanarak haksız kazanç elde edeceğini ileri sürerek,

YİDK'nın 02.07.2019 tarih ve 2019-M-5671 sayılı kararının iptaline ve 2018/19866 sayılı "MMPANADOLU" ibareli markanın 29. sınıf ve 35. sınıftaki “Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri” emtiaları ve hizmetleri yönünden hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı şahıs vekili cevap dilekçesinde; taraf markalar arasında görsel, işitsel ve anlamsal olarak iltibas oluşturacak derecede benzerlik bulunmadığını, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında da haklı olarak vurgulandığı üzere, ayırt ediciliğin ve işaretlerin benzerlik ve karıştırılma ihtimaline neden olup olmayacağının tespitinde belirleyici unsurun, markanın münferit unsurlarından daha ziyade markanın bir bütün olarak bıraktığı genel izlenim olduğunu ifade ederek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; başvuru markasının kapsamında yer alan dava konusu “Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar.

Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri.

Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” mal ve hizmetlerin davacıya ait markaların kapsamında aynı/aynı tür/benzer/ilişkili olarak yer aldığı, taraf markalarının birbirine benzerlik gösterdiği, markaların kapsamındaki benzer emtialar bakımından karıştırılma ihtimalinin söz konusu olduğu,

dava konusu markanın, davacı markalarının tanınmışlığından haksız bir yarar sağlamayacağı, markanın itibarına zarar vermeyeceği veya ayırt edici karakterini zedelemeyeceği, marka tescilinin kötü niyetli yapıldığına dair delil bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, YİDK'nın 2019/M-5671 sayılı kararının 29. sınıf: Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri.

Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları.

Patates cipsleri." ve 35. sınıf “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.) mal ve hizmetleri bakımından davacının itirazlarının reddi yönünden iptaline, davaya konu markanın yukarıda belirtilen mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davalı TÜRKPATENT vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı TÜRKPATENT vekili istinaf dilekçesinde özetle; tarafların markaları arasında 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında benzerlik bulunmadığını, taraf markaları arasında ortak olan "ANADOLU" ibaresinin ayırt edici vasfının düşük olduğunu, başvurudaki ibarenin farklılaşmayı sağladığını ileri sürerek yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu "MMPANADOLU" ibareli marka ile davacının itirazına mesnet "Anadolu" ibareli markaları arasında, uyuşmazlık konusu 29. sınıfta yer alan mallar ve 35. sınıf mağazacılık hizmetleri yönünden emtia benzerliği şartı gerçekleşmişse de, taraf markalarında ortak olarak yer alan "Anadolu" ibaresi coğrafi yer adı olup Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 26.11.1999 tarih ve 1999/5790 E.-9590 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi ülkemizdeki şehir, bölge, coğrafi yer veya maruf mahal isimlerinin tek bir sözcük olarak bir kişinin tekeline bırakılmayacağı,

bu şekildeki şehir, ilçe veya maruf yerleşim yeri adlarının coğrafi işaret anlamını taşımamak kaydıyla yanlarına ilave ekler yapılması suretiyle marka olarak tescilinin mümkün bulunduğu, dava konusu markanın da "MMPANADOLU” ibaresinden, davacının itirazına mesnet markalarının ise "Anadolu", "Anadolu Çiftliği" "Anadolu Kangal", "Anadolu Sofrası" ibarelerinden oluştuğu,

taraf markalarında "Anadolu" ibaresi ortak olsa da davacının esasen herkesin kullanımına açık "Anadolu" ibaresini kullanım sonucu ayırt edici hale geldiği iddiasını ispatlayamaması ve anılan ibarenin coğrafi yer adı olması nedeniyle taraf markalarında bu ibarenin ortak olarak yer almasının iltibasa neden olmayacağı, dava konusu markada markanın başında yer alan "MMP" ibaresinin bu markayı davacının itiraza mesnet markalarından farklılaştırdığı,

buna göre tarafların marka işaretleri benzer olmadığından 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrasındaki iltibas koşullarının oluşmadığı gözetilerek bu yönden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile bu yönden davanın kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı, Mahkemece her iki talebin de kabulüne karar verildiği halde, İlk Derece Mahkemesi kararının diğer davalı tarafından istinaf edilmediği,

davalı TÜRKPATENT'in istinaf itirazları ile YİDK kararının iptali davası yönünden oluşacak hukuki sonucun, diğer davalıyı ilgilendiren hükümsüzlük davasına yansımasının mümkün olmayacağı gerekçesiyle davalı TÜRKPATENT vekilinin istinaf talebinin kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına, YİDK kararının iptaline yönelik davanın reddine, marka hükümsüzlüğüne yönelik davanın kabulü ile 2018/19866 no.lu, "MMPANADOLU" ibareli markanın 29. sınıf "Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri.

Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları.

Patates cipsleri." ve 35. sınıf “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.) mal ve hizmetleri bakımından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı şahıs vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dosya kapsamında alınan bilirkişi raporuna rağmen aksi yönde karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, "Anadolu" ibaresinin coğrafi alan adı olup ayırt ediciliğinin düşük olduğu yönünde yapılan tespitin yerinde olmadığını, Yargıtay'ın istikrar kazanmış kararlarında bir şehir adının ve coğrafi alan adının coğrafi kaynak bildirmediği sürece tescil edilebileceğinin hükme bağlandığını ve bu türdeki markaların benzerlerine karşı korunduğunu,

davacıya ait markaların yıllardır Türkiye'nin hemen hemen her ilinde yıllardır ciddi ve yoğun bir şekilde kullanıldığını ve tüketiciler nezdinde ayırt edicilik kazandığını, dava konusu marka ile davacı markaları arasında görsel, işitsel ve anlamsal açıdan benzerlik bulunduğunu ve davacı markalarının seri markası olduğu algısı oluşacağını, marka kapsamındaki emtiaların tüketici tarafından alelade bir inceleme ile satın alındığını dolayısıyla karıştırılma ihtimalinin yüksek olduğunu, daha önce açılan davalarda müvekkiline ait "ANADOLU" markasının korunmasına hükmedildiğini,

Bölge Adliye Mahkemesince davalı TÜRKPATENT yönünden karar tarihindeki yürürlükte bulunan tarifeye göre vekâlet ücretine hükmedildiğini ancak davacı yönünden İlk Derece Mahkemesi karar tarihindeki tarifeye göre vekâlet ücretine hükmedildiğini, ayrıca davacı markalarının tanınmışlığının inceleme yapıldığında ortaya çıkacağını ileri sürerek ve re'sen tespit edilecek sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı şahıs vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı istinafı olmamasına rağmen davanın kabulüne karar verildiğini, İlk Derece Mahkemesince davalı şahıs lehine vekâlet ücretine hükmedilmesine rağmen davacı başvurusu olmamasına rağmen Bölge Adliye Mahkemesince hükmedilmediğini, yargılama gideri yönünden de hükmedilen miktarın davalı şahıs aleyhine artırıldığını, markalar arasında karışıklığa yol açacak düzeyde benzerlik bulunmadığını ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili ve davalı şahıs vekilince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere ayrı ayrı yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,