Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/1453 K.2024/4722

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının çiftçilik ve hayvancılık ile uğraşması nedeniyle Ziraat Bankası Kayseri ....

Şubesinde 2 adet hesabı bulunduğunu, bu bankadan birden fazla kredi çektiğini, banka işlemleriyle ilgili banka çalışanı Kenan Keleş'in davacı ile ilgilendiğini, bu kişi tarafından davacının bilgisi ve iradesi dışında 14 kez işlem yapıldığını, bu işlemler nedeniyle toplam 18.379,00 TL çekildiğini, bu işlemler arasında kredi kullandırma, ATM den para çekme, hesaptan başka hesaba para transferi gibi işlemlerin bulunduğunu, davacının haricen öğrendiğine göre bu işlem sayısının daha fazla olduğunu, davacının 05.05.2016 tarihinde 130.000,00 TL'lik 36 ay vadeli kredi kullandığını, vadesinden önce 19.04.2017 tarihinde borcun tamamını kapattığını,

ancak banka çalışanı Kenan Keleş'in davacının yatırdığı paradan 86.000,00 TL'lik kısmını yatırmayıp bu parayı başka hesaba aktardığını, davalı bankaca ise faizi ile birlikte 120.000,00 TL talep edildiğini, davacının bu paranın 60.000,00 TL lik kısmını 25.05.2019 tarihinde ödemek zorunda kaldığını, banka çalışanı nedeniyle borcu zamanından önce ödemesine rağmen 283.000,00 TL'ye çıktığını ve bu krediden kaynaklı 120.000,00 TL zararı bulunduğunu, banka çalışanı ve banka müdürü hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu,

savcılıkça yapılan soruşturma sonucunda banka çalışanının muhtelif tarihlerde toplam 18.379,00 TL çekmek suretiyle tasarrufu altına aldığının tespit edildiğini, yine aynı banka çalışanının 09.11.2017 tarihinde davacının oğlu olan...'un aynı banka şubesinde bulunan hesabına 70.000,78 TL'nin 19.04.2019 tarihinde davacının bilgisi dışında davacının oğlunun bilgisi ve rızası dışında 1047 nolu kredi borcuna aktarıldığının tespit edildiğini, bu rakamın önceki rakama dahil olmadığını, alınan raporlarda banka çalışanı Kenan Keleş'in zimmetinde bulunduğunun tespit edildiğini,

aynı banka çalışanının davacıyı sahte imzalarla birden fazla kişiye kefil olarak gösterdiğini ve 250.000,00 TL borçlandırdığını, bu konuyla alakalı soruşturmanın da devam ettiğini, davacının zararının giderilmesi amacıyla banka çalışanı ve banka müdürüyle görüştüklerini, Kenan Keleş'in evini satmak üzere olduğunu, satar satmaz zararının giderileceğinin bildirildiğini, ancak bu güne kadar evin satılmadığını ve zararın da giderilmediğini, 1 yıldan fazla süredir davacının oyalandığını,

bu nedenlerle davacının davalı bankaya 03.01.2018 tarihli teftiş kurulu raporuyla tespit edilen 18.459,77 TL ve Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/2271 soruşturma nolu dosyasıyla tespit edilen 250.000,00 TL olmak üzere toplam 268.459,77 TL borçlu olmadığının tespitini, 268.459,77 TL kadar icra takibini önleyecek şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, banka tarafından yapılan tüm işlemlerin tespitini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının zararının 18.379,77 TL olduğunu, bu bedelin davalı banka tarafından davacıya ödenmiş olduğunu ve davacının müvekkili bankayı ibra ettiğini, konusuz kalan davanın reddine karar verilmesini, davacı tarafça 05.05.2016 tarihinde 130.000,00 TL'lik 36 ay vadeli 163.000,00 TL geri ödemeli tarımsal kredi kullandığını, davacının kredisini 36 ayı beklemeden 19.04.2017 tarihinde kapattığını belirtmişse de bu hususun gerçeği yansıtmadığını, müvekkili bankada ödeme yapılıp, borcun kapandığına dair herhangi bir husus bulunmadığını,

ödeme yapılmadığı için davacının elinde de herhangi bir dekont bulunmadığını, davacı ...'un sözü edilen 250.000,00 TL'lik kredi sözleşmesi bizzat kendisi tarafından imzalandığını, kredinin davacının bilgisi ve isteği dâhilinde kullandırılmış olduğunu, sözleşmede yer alan kefil ve kefil eşi imzaları Kenan Keleş tarafından atılmış olduğunu, müvekkili banka nezdinde düzenlenen 05.12.2018 tarih ve 2018/43 sayılı Soruşturma Raporu ile de tespit edildiğini, dava dilekçesinde belirtile 1 yıldan fazla süredir davacı tarafı oyaladığı,

20'ye yakın insanı yıllarca bilgisi ve iradesi dışında işlem yapılmasının Banka Yönetimi tarafından fark edilmemesinin akıllara başka soruları getirdiğini, bankanın itibarını zedeleyici ithamların kabul edilmeyeceğini, davacının itiraz ettiği kredinin kullandırım tarihinden sonraki bir tarih olan 26.02.2018 tarihinde müvekkili bankadan hiçbir hak ve alacağı bulunmadığını gösterir ibranameyi 26.02.2018 tarihinde imzaladığının ve sunduğunun görüldüğünü, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ederek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile benimsenen bilirkişi kök raporu ve ek raporu çerçevesinde taraflar arasında geçerli bir genel kredi ve teminat sözleşmesi akdedildiği, bu sözleşme çerçevesinde davacıya kredi kullandırıldığı, farkı tarihlerde kullandırılan kredilerin kısmen yahut tamamen geri ödemelerinin gerçekleştirildiği, kullandırılan kredi dilimlerinin genel kredi sözleşmesine uygun olduğu, davalı banka tarafından düzenlenen geri ödeme bildirim cetvelleri ile hesap özetlerinin usulüne uygun olarak sözleşme çerçevesinde düzenlendiği, geri ödenmemiş kredi borç bakiyesinin bulunduğu,

bekletici mesele yapılması talep edilen Kayseri 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2021/290 E. sayılı (Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/28183 soruşturma sayılı hazırlık evrakı) kovuşturma dosyasına konu davalı bankanın Kocasinan şubesi girişimci müşteri ilişkileri yetkilisi dava dışı banka çalışanı hakkında yapılan soruşturma ve kovuşturma kapsamında davacının hesaplarında bilgisi ve rızası dışında muhtelif tarihlerde 18.379,00 TL para çekildiği,

ve fakat davacının hesabına 05.12.2018'de 18.459,77 TL yatırılmak suretiyle paranın ödendiği ve tarafların birbirini ibra ettiği, ibra sözleşmesi dışında herhangi bir usulsüz kredi kullandırımı durumu yahut davcının hesaplarında usulsüz para çekilmesi ve davacının zararı uğratılması durumu söz konusu olmadığı,

davacının davalı bankaya olan ve bilirkişi raporunda tespit edilen 342.324,52 TL borç tutarının içerisinde usulsüz kredi kullandığına ilişkin bir hukuka aykırı, hileli bir işlemin, genel kredi sözleşmesinin ve genel bankacılık teamüllerine aykırı bir durumun bulunmadığı dolayısıyla davacının dava konusu ettiği borç tutarı bakımından davalıyı, davalı bankaya borçlu olmadığının tespiti yönündeki isteminin yerinde olmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, Görevli mahkemenin Ticaret Mahkemesi değil Tüketici Mahkemesi olduğunu, Kayseri 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2021/290 E. sayılı dosyasının bu dosya için bekletici mesele yapılmasının bozmayı gerektirir hukuki bir eksiklik olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun usulüne uygun alınmadığını, alınan raporun dosya münderecatı ve Kayseri 2. Ağır Ceza Mahkemesinde 2021/290 E. numaralı ile devam eden davada alınan bilirkişi raporu ile çeliştiğini, davalı tarafından mahkemeye hangi alacağın yapılandırıldığıyla alakalı bir açıklamanın gönderilmediğini,

mahkemenin bu eksikliği gidermemesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin şu anki borcunun davalı tarafça gönderilen sözleşmelerden kaynaklandığına dair hiç bir veri veya delilin bulunmadığını, davalı banka tarafından gönderilen sözleşmelerin tarafların ve kredi limiti başlıklı kısmında yazan rakamları sonradan elle yazdığını, davalı bankanın sadece 2 tane kredi sözleşmesi gönderdiğini, müvekkilinin 2 hesabında para giriş çıkışı şeklinde onlarca bankasal işlemlerin olduğunu, bunların gönderilmemesinin hukuki bir eksiklik olduğunu,

Ziraat Bankası Teftiş Kurulu tarafından hazırlanan 03.01.2018 tarihli soruşturma raporu ile Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2018/28183 Soruşturma hazırlık nolu dosyası ile Kayseri 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2021/290 E. sayılı dosyası içinde alınan raporlarla bu dosya içerisinde alınan raporlar arasında çelişkinin giderilmeden karar verilmesinin bozmayı gerektirdiğini, davalı bankanın suç duyurusunda eski çalışanını 214.285,66 TL'yi zimmetine geçirmekle suçlamasının dikkate alınmadan, bankasal işlemlerin altındaki imzaların müvekkiline ait olup olmadığının tespit edilmeden karar verildiğini,

bankasal işlemlerin hangisinin müvekkilinin bilgi ve rızası ile hangisinin müvekkilinin bilgi ve rızası dışında yapıldığının tespitinin yapılmadığını, hukuka aykırı bir şekilde ve karşılığının ödenmeden tüm mağdurlardan alınan geçersiz ibranameye binaen hüküm kurulduğunu, tüm bu nedenlerle yeniden yargılama yapılarak yerel mahkeme kararının ortadan kaldırılmasını, talepleri doğrultusunda davalarının kabulüne karar verilmesini, istinaf incelemesi yapan dairenin aksi kanaatte olması halinde mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılmasını, talepleri doğrultusunda yeniden karar verilmek üzere dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesini,

yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ilemahkemece hükme esas alınan 25.03.2022 tarihli ana bilirkişi 27.05.2022 tarihli ek bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmelere ve somut olayda dosyaya sunulan 26.02.2018 tarihli ibraname içeriğinde davacının davalı bankadan hiç bir alacağının kalmadığının belirtilmiş olmasına, dosya kapsamı ve mevcut delil durumu itibariyle İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamasına göre istinaf eden davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü nedenleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Dava menfi tespit istemine ilişkin olup, davacının iddiasına göre, rızası ve bilgisi dahilinde banka işlemlerinin yapıldığından Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda da bulunduğu dava dışı Kenan Keleş'in Kayseri 2. Ağır Ceza Mahkemesinde yargılandığı görülmekle, ceza davası sonucunda verilecek kararın 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 74 üncü maddesi hükmü uyarınca bu davayı etkileme ihtimaline binaen ceza davasının neticelenmesinin ve kesinleşmesinin beklenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bu yönler gözetilmeksizin eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisinde isabet görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,