Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/1624 K.2024/192

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı bankadan 20.12.2010 tarihinde 60 ay vadeli 480.000,00 TL bedelli konut finansman kredisi kullandığını, kredinin kullandırılması için davacıdan 6.000,00 TL proje komisyonu ve 600,00 TL diğer masraflar adı altında olmak üzere toplam 6.600,00 TL tahsil edildiğini, yapılan tahsilatların haksız ve hukuka aykırı olduğunu, bu krediden ayrıca ...

Kullanımı Destekleme Fonu (KKDF) ve Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) adı altında kesintiler yapıldığını, bu kesinti kalemlerinin de haksız olduğunu, bu kesintilerin yapılmaması için davalıya başvurduğunu, davalı bankanın olumsuz cevabı üzerine başka bir bankadan kredi çekerek işbu kredinin vadesinden önce kapatıldığını, davalı bankanın vadesi gelmemiş taksitlerden de faiz tahsil ettiğini, başka bir bankadan çekilen kredi için de masraf yaptığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile komisyon ve masraf adı altında yapılan kesintiler için 1.000,00 TL'nin,

... kapama nedeniyle usul ve yasaya aykırı şekilde tahsil edilen kâr payı için 1.000,00 TL'nin, KKDF adı altında yapılan kesintiler için 1.000,00 TL'nin, BSMV adı altında yapılan kesintiler için 1.000,00 TL'nin ve çekilen ikinci kredi nedeniyle uğranılan zarara karşılık 1.000,00 TL'nin faiziyle tahsiline.

13.10.2015 tarihli ıslah dilekçesi ile 1.000,00 TL kredi masraf kalemini 6.236,00 TL, toplamda 3.000,00 TL olarak talep edilen kâr payı, KKDF ve BSMV kalemlerini yine toplam 37.699,13 TL olarak ıslah ederek yazılı kalemlerin bankaca tahsil tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; bahse konu kredinin genel kredi olması nedeniyle tüketici mahkemesinin görevli olmadığını, alınan gider kalemlerinin kanuna uygun olduğunu ve ödeme planı ile hangi kalemler içerdiğinin gösterildiğini, KKDF'ye ilişkin ... belirleme yetkisinin kendilerinde olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

1.İstanbul 4. Tüketici Mahkemesinin 01.12.2015 tarih ve 2013/1607 E., 2015/1859 K. sayılı kararı ile dava konusu kredi sözleşmesinin genel kredi sözleşmesi olması nedeniyle görevsiz olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, karar davacı vekilinin temyizi üzerince Dairemizce onanmıştır.

2.Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın belirsiz alacak davası olarak açılmayıp, kısmi dava olarak açıldığından davacı vekilinin 22.06.2020 tarihli talep artırım dilekçesinin kabulünün mümkün olmadığı, davada ıslah bir kez yapılabileceğinden ikinci ıslah niteliğinde olan bu dilekçeye değer verilemeyeceğinden 13.10.2015 tarihinde sunulan ve harcı yatırılmakla geçerli bir şekilde yapılan ıslah dilekçesi nazara alınarak dava değerinin belirlenmesi gerektiği, davaya dayanak genel kredi sözleşmesinin 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun yürürlükte olduğu dönemde akdedildiği,

genel kredi sözleşmesinin ilk ve son sayfaları dışında sözleşmenin tam metni zayi olduğu gerekçesi ile davalı bankaca dosyaya sunulamadığı, davalı vekilince dosyaya örnek olarak 2010 yılında kullanılan matbu genel kredi sözleşmesi sunulmuş ise de bu sözleşmenin dava konusu genel kredi sözleşmesinin ilk ve son sayfaları ile örtüşmediği, bu metne göre inceleme yapılmasının mümkün olmadığı, ayrıca sunulan örnek genel kredi sözleşmesinde yapılacak kesintilerin miktarlarına yer verilmediği,

davalı bankaca davacıdan tahsil edilen komisyon, masraf ile ... kapama kâr payı kesintilerinin Türkiye Cumhuriyeti ...'nın (TCMB) 2006/1 sayılı tebliğ uyarınca ilan edilmediği, böylece emsal banka uygulamalarına bakılarak davacı talebinin haklılığının araştırılmasının gerektiği, bu kapsamda dava dışı bankaların emsal uygulamalara göre yapılan hesaplamada, ... kapama kâr payı yönünden;

ortalamanın %4,75 olduğu ancak davalı bankanın %13,12 oranında fazla tahsilat yaptığı, emsal banka uygulamalarına göre 13.249,93 TL tahsil edilmesi gerekirken 23.354,34 TL kâr payı ve 1.167,72 TL BSMV fazla tahsil edildiğinden fazla bedelin davacı tarafa iadesinin gerektiği, kredi kullanma komisyon ve masrafı yönünden; emsal banka uygulamalarının ortalamasına göre yapılan hesaplama ile 741,67 TL olduğu ancak davalı bankanın 5.939,05 TL tahsil ettiği, böylece 5.197,38 TL komisyon ve masraf ile 259,87 TL BSMV'nin davacıya iadesinin gerektiği, KKDF bakımından yapılan incelemede;

tüketici kredilerinde %15 KKDF tahsil ediliyor ise de, dava konusu kredinin arsa vasfındaki taşınmaz alım finansmanı amacıyla kullandırılan taksitli ticari kredi olduğu, ticari kredilerde KKDF kesintisinin yapılamayacağı, nitekim tüketicilere kullandırılan konut finansmanı kredilerinin de KKDF kapsamı dışında olduğu,

davalı bankanın davacıya daha önce konut finansmanı kredileri kullandırdıktan sonra taşınmazın vasfı sebebiyle bu defa ticari kredi kullandırarak KKDF kesintisi yaptığı, bu şekilde tahsil edilen KKDF'nin iadesi için gayrimenkullerin ticari ve mesleki amaçla kullanılacağınının belgelendirilmesi gerektiğine dair düşüncenin hakkaniyete aykırı olduğu, zira kredi kullanımına dayanak taşınmazların mesken vasfında bağımsız bölüm oldukları, ticari vasıflarının bulunmadığı,

bu sebeple davacıdan haksız alınan KKDF bedellerinin de iadesinin gerektiği, bilirkişi raporundaki davacının vergi dairesinden iadeyi istemesi gerektiğine dair görüşe haksız yere KKDF kesintisi yapılmasının davalı bankanın eyleminden kaynaklanması nedeniyle katılınmadığı,

davacı yanın maddi zarara uğradığına ilişkin iddiası ise ispata muhtaç kaldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 5.197,38 TL komisyon ve masraf, 23.354,34 TL kâr payı, 1.427,59 TL BSMV bedelinin kısmen, 5.434,25 TL KKDF bedelinin talep nazara alınarak kabulü ile toplam 35.413,56 TL'nin 04.07.2013 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, sair tazminat ve fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davaya konu kredinin ticari kredi olduğuna ilişkin kararın Yargıtay ilamı ile onandığını, bu sözleşme ve eklerinin 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun (818 sayılı Kanun) hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini, taraflar arasındaki sözleşmede davacıya ... kapama indirimi uygulanmayacağına yönelik açık hüküm bulunduğunu, bu nedenle emsal ... incelemesine gerek bulunmadığını, ... kapama ücreti bakımından esas alınan ortalamanın gerçeği yansıtmadığını, bankalardan alınan oranların dava konusu kredilere ilişkin olmayan ... oranlar olduğunu, emsal araştırmasının dosyadaki biçimde yapılamayacağını,

somut olaydaki kredinin ayrıntılarının gözetilmesi gerektiğini, benzer mahiyetteki dosyalara sunulan emsal oranlarının aynı bankalarca dahi değişkenlik gösterdiğini, yerinde inceleme ile diğer bankalarda aynı nitelikteki işlem için uygulanan oranların tespitinin gerektiğini, müvekkili bankanın bir katılım bankası olduğunu ve mevduat bankacılığından farklı uygulamalara haiz olduğunu, dosyadaki hesaplamaların mevduat bankalarının uygulamaları esas alınarak yapıldığını, KKDF, kredi kullandırım komisyonu ve masraflar yönünden ise bu kalemlerin açıkça belirtildiği ödeme planında tacir davacının imzasının bulunduğunu,

KKDF'ye ilişkin inceleme yapmak üzere vergi uzmanının dosyada görevlendirilmesi gerektiğini, bu kaleme ilişkin değerlendirmenin uzman bilirkişilerce yapılmadığını, davacı tarafın KKDF muafiyeti kullanabilmek için gerekli belgeleri müvekkili bankaya sunmadıklarını, bu ibraz şartının mevzuattan kaynaklandığını, anılan kalemin müvekkilince tahsil edilmediğini, iadesinin şartları dahilinde vergi dairesince iade edilebileceğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, genel kredi sözleşmesi uyarınca davacı tarafça ödenen komisyon ve masraf, kâr payı, KKDF, BSMV kesintilerinin iadesi ve konut finansmanı kredisi yerine ticari kredi kullandırılmasından ... davacının maddi zararının tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 818 sayılı Borçlar Kanunu

3. Değerlendirme Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, Mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,