Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/1628 K.2024/4008

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen itirazın iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 14.05.2024 günü tebliğata rağmen gelen olmadığı yoklama ile anlaşıldı, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirket tarafından ihalesi yapılan Derebucak ana cadde tanzim ihalesini davacının kazandığını, bu faaliyet kapsamında protokol düzenlendiğini, davacının edimini yerine getirdiğini, davalı şirketin ödemeyi tam olarak yapmadığını, iki adet çek göndermesine rağmen imza hususunda şirketi oyaladığını, davalı şirketten toplamda 425.325,25 TL alacakları bulunduğunu, bunun 295.000,00 TL’sinin tahsil edildiğini, ancak 130.325,25 TL'nin tahsil edilemediğini, davalı hakkında icra takibi başlattıklarını, davalının takibe itiraz ettiğini iddia ederek itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; açılan davayı kabul etmediklerini, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin Van Mahkemesi olduğunu, müvekkili şirketin 295.000,00 TL ödeme yaptığını, başkaca borcu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 12.07.2018 tarih, 2016/565 E. ve 2018/460 K. sayılı kararı ile iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davaya konu işle ilgili Derebucak ana cadde tanzimi asfalt betonu binder tabakası yapılması başlıklı belgelerde fiş numaraları, tarih, araç plakaları ve tonaj bilgilerinin tablo halinde yazıldığı, bu belgelerin davalı firma yetkilisi ve dördüncü bölge şefi ... tarafından imzalandığı, bilirkişilerin de bu tablolarda belirtilen işleri baz aldıkları, davacı şirket tarafından yapılan işlerin, bilirkişiler tarafından zeminde bizzat tespit edildiği,

buna göre yapılan hesap sonucu davacının 130.325,25 TL alacağı olduğunun tespit edildiği, tarafların defterlerinin incelenmesinin, yargılamanın esasına bir katkı sağlamayacağı, davalı tarafın takip öncesi temerrüde düşürülmemesi sebebiyle takip öncesi faiz talebinin yersiz olduğu, alacağın yargılama sonucu belirlenmesi nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 130.325,25 TL asıl alacak miktarı üzerinden itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 25.10.2019 tarih, 2018/1760 E. ve 2019/1070 K. sayılı kararı ile dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, davacı tarafın dosyaya sunduğu sözleşmede davalı şirket yetkililerinin imzası bulunmasa da, dosya kapsamında bulunan Derebucak ana cadde tanzimi asfalt betonu binder tabakası yapılması başlıklı belgelerde fiş numaraları, araç plakaları, tonaj ve tarih bilgilerinin tablo halinde yazıldığı, bu belgelerin davalı şirket çalışanı ... tarafından imzalandığı,

diğer yandan davalının bilirkişi raporuna beyan dilekçesi ile yapılan işi ve iş bedelini kabul ederek 765 ton yönünden mahsuplaşma yaptıkları savunmasında bulunduğu, mahsuplaşma savunmasının davalı tarafından ispat edilemediği, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 02.12.2021 tarih, 2020/160 E. ve 2021/6775 K. sayılı kararı ile "...Dava, taraflar arasında akdedilen sözleşme gereğince yapıldığı iddia edilen işler nedeniyle bakiye alacağın tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali isteminden ibarettir.

Davalı, yaptığı işlerin bedelinin 295.000,00 TL olarak davacıya ödendiğini, davacının başkaca bir alacağının bulunmadığını, davacının takibe ve davaya konu ettiği işlerin dava dışı üçüncü bir kişiye yaptırıldığını ve bedelinin de ödendiğini, davacının sunduğu sözleşmede davalıyı bağlayan bir imza bulunmadığını, sözleşmeyi kabul etmediklerini savunarak davanın reddini istemiştir..

İlk Derece Mahkemesi’nce icra edilen keşfe katılan bilirkişilerce tanzim edilen raporda takip ve dava konusu edilen işlerin zemin üzerinde yapıldığı tespit edilmiştir. Bu durumda uyuşmazlık, davacının bakiye alacağına dayanak kıldığı işlerin davacı tarafından yapılıp yapılmadığı noktasında toplanmaktadır. Davalı, davacının takibe ve davaya konu ettiği işlerin dava dışı üçüncü kişi ... ...’a yaptırıldığını ve bedelinin ödendiğini savunmuştur. Bu savunması ile davalı, ispat yükünü üzerine almış olup davacının alacağına dayanak kıldığı işlerin dava dışı ... ... tarafından yapıldığını ispat etmelidir.

Bu çerçevede İlk Derece Mahkemesi’nce ihale dosyası getirtilip davalıya ihale edilen işin fiilen işin kim tarafından yapıldığı davalının taşeronunun belli olup olmadığı, dava konusu imalatın davacı tarafından yapıldığına dair bir bilgi bulunup bulunmadığı idareden sorularak,

taraf ticari defterleri üzerinde dava konusu uyuşmazlıkla (faturalar, ödemeler vs.) ilgili konusunda uzman bir bilirkişi ya da bilirkişi kuruluna inceleme yaptırılıp özellikle davalı vekilinin mahkemeye sunduğu 21.04.2017,

05.10.2017 havale tarihli dilekçelerinde bahsi geçen mahsuplaşma ve davacıyla olan ticari ilişkileri konusundaki savunmalarının ve ayrıca dava dışı ... ...'ın ticari defterlerde ne şekilde kayıtlı olduğu tespit ettirilerek alınacak rapor çerçevesinde ve dosyaya dahil olan tüm deliller hep birlikte değerlendirilerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması ve bu hükme yönelen davalı istinaf isteminin Bölge Adliye Mahkemesi’nce esastan reddi yerinde görülmediğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı yararına bozularak kaldırılması gerekmiştir..." gerekçesiyle

davalının temyiz isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı yararına bozularak kaldırılmasına, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının, davacının takibe ve davaya konu ettiği işlerin dava dışı üçüncü kişi ... ...’a yaptırıldığını ve bedelinin ödendiğini savunduğu, bu savunması ile davalı, ispat yükünü üzerine almış olup davacının alacağına dayanak kıldığı işlerin dava dışı ... ... tarafından yapıldığını ispat etmesi gerektiği, Yargıtay bozma ilamından sonra ihale dosyası getirtilip davalıya ihale edilen işin fiilen kim tarafından yapıldığı, davalının taşeronunun belli olup olmadığı,

dava konusu imalatın davacı tarafından yapıldığına dair bir bilgi bulunup bulunmadığı ilgili belediyeden sorulmuş verilen cevapta, Derebucak ana cadde tanzim işinin fiilen davalı şirket tarafından yapıldığı, alt yüklenici veya taşeron çalıştırılmadığı ve işin fiilen davacı tarafından yapılmadığının bildirildiği, bunun üzerine tarafların ticari defterlerinin bilirkişiler tarafından incelendiği, bilirkişilerce sunulan raporda PMT yapım işinin, ticari defterler arasındaki sözleşme ile ...'ün (...) yaptığı, buna ilişkin faturanın kesildiği, ödemenin yapıldığı ve ticari defterlere de işlendiğinin tespit edildiği,

neticede davacının davalıdan alacağının olmadığının anlaşıldığı, davalının takibe ve davaya konu işleri, dava dışı üçüncü kişi ...'e (...) yaptırdığı ve bedelini de bu kişiye ödediğini ispat ettiği, dolayısıyla davacının davalıdan bakiye alacağının kalmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; delillerin takdirinde hata edildiğini, ihale dosyasındaki evrakın, kantar fişlerinin incelenmediğini, kantar fişlerinin işin davacı tarafça yapıldığını açıkça gösterdiğini, idarenin düzeltme yazısında işin davacı tarafça yapıldığının bildirildiğini, bu yazının dikkate alınmadığını, taraflar arasındaki sözleşmenin ve davalı tarafın kaçamaklı kabulünün dikkate alınmadığını, Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından gönderilen evrak ve yazılarda, ... ... firmasına yer verilmediğini, davalı tarafın kalan işlerin ... ... tarafından yapıldığını ispat edemediğini,

yetersiz bilirkişi raporu ile hüküm kurulduğunu, bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmediğini, davacının fatura tarihleri ve ...'ün fatura tarihleri dikkate alındığında, alt dolgu malzemesinin ...'den alındığının, asfaltın tamamının ise davacı şirket tarafından yapıldığının açık olduğunu belirterek Mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, taraflar arasında akdedilen sözleşme gereğince yapıldığı iddia edilen işler nedeniyle bakiye alacağın tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali isteminden ibarettir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190 ıncı maddesi.

3. Değerlendirme

Dairemiz bozma ilamından sonra, bozma ilamında işaret edildiği şekilde ihale dosyası dava dosyasına getirtilmiş, ilgili Belediye ile yazışma yapılmış ve ayrıca davalının savunmasında geçen üçüncü kişi ...'e ait faturalar dosyaya sunulmuştur.

Belediye tarafından gönderilen 20.06.2022 tarihli cevabi yazıda, işin fiilen davalı tarafından yapıldığı, alt yüklenici ya da taşeron kullanılmadığı, kantar fişlerinden anlaşılacağı üzere caddenin binder yapımı işinin davalı adına davacı tarafından yapıldığı bildirilmiştir.

Öte yandan davalı savunmasında dava konusu edilen alacağa dayanak işin üçüncü kişi ... tarafından yapıldığına ilişkin olarak sunulan faturalar içeriğinde yer alan malzemelerin, asfalt altı malzemelerine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Hal böyle olunca yapılan keşif, Belediye'den gelen cevabi yazı içeriği, üçüncü kişi ... faturaları içeriği hep birlikte değerlendirildiğinde, davacının takibe ve davaya konu ettiği alacağın kaynağı işi kendisinin yaptığını ispat ettiği, davalının bu çerçevede işin üçüncü bir kişi tarafından yapıldığı yönündeki savunmasını ispat edemediği gözetilerek usuli kazanılmış hak ilkesi doğrultusunda asıl alacak üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,