Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/1729 K.2023/5015

Taraflar arasındaki kira sözleşmesinin muvazaa nedeniyle geçersizliğinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Ege Enerji A.Ş vekili, davalı Mege A.Ş vekili, davalılar...... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizce Mahkeme kararının davalı şirketler yararına bozulmasına karar verilmiştir.

Davacı ... vekili tarafından Dairemizce verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkili ...'nun davalı Ege Enerji A.Ş.’nin ortağı olduğunu, davalı şirketler arasında imzalanan 09.07.2007 tarihli kira sözleşmesinin muvazaalı olduğunu, davalı gerçek kişilerin de ilgili şirketlerin yönetim kurulu üyeleri olduklarını ve hukuka aykırı işlemlere doğrudan katılmış bulunmaları nedeniyle sorumlu olduklarını ileri sürerek 09.07.2007 tarihli davalı şirketler arasında imzalanan kira sözleşmesi ile işletme ruhsatının devrine ilişkin işlemler ve varsa dayanağını oluşturan işlemlerin geçersizliğinin tespiti ile davalı Ege Enerji A.Ş.’nin 08.05.2009 tarih, 2009/03 ve davalı Mege A.Ş.'nin 09.05.2009 tarih, 2009/04 sayılı yönetim kurulu kararlarının geçersizliğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyularak davalı Ege Enerji A.Ş.’nin J-550 Jeotermal sahası için yüklendiği kira maliyetinden daha düşük bir kira bedeli karşılığında davalı Mege A.Ş.'ye kiralanmasının, gerek Ege Enerji A.Ş gerekse Mege A.Ş.'nin ... hakimiyetinde bulunması davalı Ege Enerji A.Ş.'nin ... ile 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun rekabet yasağının ihlali niteliğinde olduğu,

bu nedenle 02.01.2003 tarihli kira sözleşmesinin tarafların gerçek iradelerini yansıtmadığı ve muvazaa sebebiyle iptali gerektiği, bu sözleşmeye dayanılarak düzenlenen 09.07.2007 tarihli sözleşmenin de muvazaa nedeniyle batıl olduğu,

davalı Ege Enerji A.Ş.'nin yönetimine hakim olan ...'ın imzaladığı kira sözleşmesinin devri konusunda fiyat araştırması yapmadan, hiç kimseden teklif almadan ve emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit ettikleri bedel üzerinden ... ve davalı Mege A.Ş.'nin ve Ege Enerji A.Ş.'nin yönetimine bizzat hakim oldukları Mege A.Ş.'ye 02.01.2003 tarihli sözleşme ile devretmek suretiyle Ege Enerji'nin toplam 84.598,00 USD zararına, 131.058,00 USD tutarındaki karından yoksun kalmasına sebebiyet vermiş oldukları, Ege Enerji A.Ş.'nin "içini boşaltıcı" zarar ettirici birer eylem olarak nitelendirilebileceği,

bu nedenle buna dayanılarak düzenlenen 09.07.2007 tarihli kira sözleşmesinin de şirketin içini boşaltmaya yönelik ve batıl olduğu, Ege Enerji A.Ş. ile Mege A.Ş. arasında akdedilen 09.07.2007 tarihli kira sözleşmesi muvazaalı bir sözleşme olup Türk Ticaret Kanunu'nun emredici hükümlerini dolanarak Ege Enerji A.Ş.'nin içini boşaltma amacı taşıdığı, bu sonuca tüm dosya kapsamı, farklı tarihlerde açılan benzer davalar ile bu dosyaların içinde alınmış olan bilirkişi raporlarına dayanılarak ulaşıldığı, kira sözleşmesinin düşük bir bedel üzerinden yapılması,

Ege Enerji A.Ş. ile Mege A.Ş.'nin hukuken 2 ayrı şirket olmasına rağmen hakim ortaklarının aynı olması, aynı binada faaliyet göstermeleri nedeniyle bu sonuca ulaşıldığı ayrıca 09.07.2007 tarihinde Jeotermal Sahası Kira Sözleşmesi olarak adlandırılan sözleşmenin Ege Enerji A.Ş. ve Mege A.Ş. arasında yapıldığı, işbu sözleşmenin konusu 2003 tarihli sözleşmenin aksine sadece AS1 ve AS2 konuları ile sınırlı olmayıp Ege Enerji A.Ş.'nin işletme ruhsatının sahasının tümünü kapsamakta olduğu, hatta Ege Enerji A.Ş. tarafından işbu sahada hangi sebeple olursa olsun hiçbir faaliyeti izin verilmeyeceğinin belirtildiği,

böylece Ege Enerji A.Ş.'nin her türlü hakkını Mege A.Ş.'ye devrettiği, aslında Ege Enerji A.Ş.'nin sahip olduğu ruhsatın fiili olarak devredilmiş olmasına rağmen bunun hukuki gereklerinden kurtulmak amacıyla bu sözleşmeye devir sözleşmesi adı verilmediği,

kira sözleşmesi denildiği ve böylece Kanunu dolanmak amacıyla yapılan 09.07.2007 tarihli kira sözleşmesinin geçersizliğinin tespitine karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile 09.07.2007 tarihli Ege Enerji A.Ş. ile MEGE A.Ş. arasında imzalanmış olan kira sözleşmesinin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitine, davacı diğer taleplerinin bozma kapsamı dışında bırakılıp kesinleştiği anlaşılmakla kesinleşen bu hususlar hakkında yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Ege Enerji A.Ş vekili, davalı Mege A.Ş vekili, davalılar Uğur, Fatih, Murat, Orkun vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Yargıtay Kararı

Dairemizin 01.12.2022 tarih, 2021/3115 E. ve 2022/8549 K. sayılı kararıyla, Mahkemece daha önce davanın reddine dair verilen kararın davacı vekilinin temyizi üzerine Dairemizin 09.01.2020 tarih, 2018/2985 E. ve 2020/187 K. sayılı ilamı ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 186 ncı maddesinde düzenlenen sözlü yargılama usulüne riayet edilmediği gerekçesiyle bozulduğu, Dairemiz bozma ilamına uyulması üzerine Mahkemece, bu kez davanın kabulüne karar verildiği, ilk karar usülden bozulmakla yeniden yapılacak yargılamada ilk kararın aksine hüküm verilmesinde bir beis bulunmadığı;

ancak Mahkemece davacının davasını ispatlayabilmesi için bilirkişi incelemesi yapılmasının gerekli olduğu kanaatine varıldığı ve bu minvalde davacıya kesin süre verilip bu süre zarfında gerekli masrafın davacı tarafça yatırılmaması üzerine Mahkemece dosya kapsamındaki deliller değerlendirilerek karar verileceğinin ihtar edildiği, bu durumda, dosyadaki mevcut deliller kapsamında bir değerlendirme yapılacağının izahtan vareste olduğu,

Mahkemece, aynı konuya ilişkin görülmekte olan bir başka davada (Aydın 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/86 E. sayılı dosyası) alınan bilirkişi raporu dikkate alınarak dava konusu sözleşmenin muvaazalı olduğu kanaatine varılmış ise de bu bilirkişi raporunda muvaazanın varlığına ilişkin bir tespit yer almadığı gibi Aydın 3. Asliye Hukuk Mahkemesince kira sözleşmesinin muvaazalı olmadığından bahisle davanın reddine karar verilip bu kararın temyiz incelemesinden geçerek 13.10.2022 tarihinde onandığı,

bu durumda Mahkemece mevcut delil durumuna göre ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığına gerekçesiyle karar temyiz eden davalı şirketler yararına bozulmuştur.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairemizin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davacı ... vekili; bilirkişi ücretinin yatırılmadığı ve bilirkişi incelemesi yapılmadığından müvekkilinin iddiasını kanıtlayamadığına ilişkin Daire gerekçesini 6100 sayılı Kanun'un 266 ncı maddesine aykırı olduğunu, davanın niteliği nazara alındığında bilirkişi incelemesini gerektiren bir durum bulunmayıp hakimin hukuki bilgisi ile çözmesi gerektiğini, ruhsat devri işleminin muvazaa ve diğer sebeplerle geçersizliğinin tespitine ilişkin olarak açılan davada Aydın 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/558 E., 2015/247 K. sayılı kararı ile ruhsat devrinin mutlak butlanla batıl olduğuna karar verildiğini,

söz konusu kararın Dairece onanarak kesin hüküm halini aldığını; ancak bu kesin hükmün yok sayıldığını, kira sözleşmesinin aslında ruhsat devri anlamı taşıdığını, bozma ilamına dayanak yapılan Aydın 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/86 E., 2018/182 K. sayılı kararının kesinleşmediğini, dosyada zaten söz konusu kira sözleşmesinin muvazaalı olduğu değerlendirmelerini içeren bilirkişi raporu bulunduğunu, Aydın 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/86 E. sayılı dosyasında alınan 23.05.2016 tarihli rapor ile Mahkemenin 2013/521 E. sayılı dosyasında alınan 30.09.2014 tarihli bilirkişi raporunun da muvazaa değerlendirmesini içerdiğini,

Mahkemenin tüm delilleri tartıştığını, muvazaa, kanuna karşı hile, rekabet yasağına aykırılık, emredici hükümlere aykırılık, tüzel kişilik perdesinin kaldırılması, şirketin içinin boşaltılması gibi tüm hususları gerekçelendirerek karar verdiğini, müvekkilinin yeni bir bilirkişi raporu alınmasını talep etmediğini yeni raporu davalı tarafın talep ettiğini, dosyadaki tüm delillerin kira sözleşmesinin geçersizliğini ortaya koyduğunu, davalı ...'ın davalı şirketlerin hakim ortağı olup Ege Enerji A.Ş.'nin içini boşalttığını, şirketin zarar etmesine neden olunduğunu, Yargıtayın emsal içtihatlarına aykırı bozma yapıldığını,

şirketin tek taşınmazının devri için genel kurul kararı gerektiğini, ruhsat kiralama ve devir işlemlerinin şirketlerin ehliyetsizliği sebebiyle yoklukla malül olduğunu ileri sürerek karar düzeltme talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davalı şirketler arasında yapılan kira sözleşmesinin muvazaa nedeniyle geçersizliğinin tespiti istemine ilişkindir. Uyuşmazlık, davalı şirketler arasında yapılan kira sözleşmesinin muvazaa nedeniyle geçersizliği şartlarının oluşup oluşmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı ve 442 nci maddeleri.

3. Değerlendirme Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre davacı ... vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı ... vekilinin karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,

Aşağıda yazılı bakiye 187,55 TL karar düzeltme ret harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takdiren 1.581,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,