Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/2026 K.2023/2366

Taraflar arasındaki şirketin ihyası davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile sicilden terkin edilen Özgen Temizlik Özel Güvenlik İnşaat Tekstil Gıda Yemek Sanayi ve Tic. Ltd. Şti arasında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında imzalanan hizmet sözleşmesi uyarınca bu şirketin istihdam ettiği işçilerin alacakları için müvekkiline karşı dava açıldığını, bu davalar neticesinde müvekkilinin ödediği tazminatları bu şirkete rücu için Sakarya 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/103 esasına kayden açılan davanın yargılaması sırasında şirketin ihyası için kendilerine süre verildiğini belirterek adıgeçen şirketin ihyasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Müdürlüğü temsilcisi cevap dilekçesinde; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) geçici 7 nci maddesinin onbeşinci fıkrası uyarınca beş yıllık dava açma süresinin geçtiğini, ihyası istenilen şirketin adresinde bulunamadığından resen ticaret sicilinden silindiğini ve şirket ana sözleşmesinde "Tescil ve ilan edilmiş adresinden ayrılmış olmasına rağmen, yeni adresini süresi içinde tescil ettirmemiş şirket için bu durum fesih sebebi sayılır" şeklinde bir düzenlemenin bulunduğunun tespit edildiğini, müvekkili kurumun mevzuat gereğini yerine getirdiğini, davanın kabulüne karar verilmesi halinde dahi yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesinin onbeşinci fıkrasına göre ihya davası açma süresinin ticaret sicilinden silinme tarihinden itibaren beş yıl olduğu, Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/103 E. sayılı dosyasında davacı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu (Sakarya Kamu Hastaneleri Birliği / Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi) tarafından davalı Özgen Temizlik Özel Güvenlik İnşaat Tek.

Gıda Yemek San Tic. Ltd. Şti. ve diğer davalılar aleyhine 2017 yılında dava açıldığı, anılan tarih itibarıyla dahi davacı tarafça davalı şirketin tüzel kişiliğinin son bulduğunun bilindiği, zira davalı şirket hakkında 2017 yılı öncesinde birçok kere çeşitli mahkemelerde rücuen işçilik alacaklarının tahsili bakımından açılan davalar nedeniyle davalı şirketin ihyasına karar verilmesi yönünden başvurular yapıldığı, ...

1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/757 E. sayılı dosyasında davalı şirketin 18.10.2017 tarihinde ihyasına karar verildiği, kararın 27.03.2019 tarihinde kesinleştiği, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/404 E. sayılı dosyasında davalı şirketin 02.05.2018 tarihinde ihyasına karar verilip, kararın 30.05.2019 tarihinde kesinleştiği, ...

2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/390 E. sayılı dosyasında davalı şirketin 11.07.2018 tarihinde ihyasına karar verilip hükmün 24.09.2018 tarihinde kesinleştiği, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/890 E. sayılı dosyasında davalı şirketin 09.04.2018 tarihinde ihyasına karar verilip hükmün 27.03.2019 tarihinde kesinleştiği, ...

2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1485 E. sayılı dosyasında davalı şirketin 12.06.2019 tarihinde ihyasına karar verildiği, 11.08.2014 tarihinde Ticaret Sicilinden resen terkin edildiği tarihten itibaren 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu 18.08.2019 tarihine kadar resen terkin durumundan haberdar olduğu halde ve Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/103 E. sayılı derdest davasına rağmen davacının işbu davayı açmakta yasal süreyi geçirdiği gerekçesiyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

6102 sayılı Kanun'un 547 nci maddesi gereğince şirketin ihyasına karar verilmesi gerekir iken davanın zamanaşımından reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, yerleşik yargı kararları uyarınca ihya davalarında ticaret sicil müdürlüğünün yasal hasım olması sebebiyle aleyhine vekâlet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmez iken davalı lehine vekâlet ücretine hükmedildiğini, asliye hukuk mahkemesinde açılan davada davalı Özgen Temizlik Özel Güvenlik İnş. Teks.

Gıda Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti.nin terkin edilmesi ve davalıya tebligat yapılamaması sebebiyle taraflarına dosyaya devam edebilmesi için Özgen Temizlik Özel Güvenlik İnş. Teks. Gıda Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ihyası için iki hafta süre verildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla Mahkemece ihya istemine yönelik davanın 5 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmaması nedeniyle davanın hak düşürücü sürenin aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı nitelendirme ile zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmediği,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 326 ncı maddesi gereği davada haksız çıkan taraf yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu olduğundan somut olayda da davanın reddine karar verildiği nazara alındığında kendisini vekil ile temsil ettiren davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı, davacı tarafın istinaf sebepleri yerinde olmadığı,

Mahkemece hak düşürücü süre yerine zamanaşımından davanın reddine karar verilmesi doğru olmadığından gerekçenin düzeltilmesi gerektiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun gerekçe yönünden kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın hak düşürücü sürenin aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı lehine hükmedilen vekâlet ücretinin hukuka aykırı olduğunu, rücu davasının açıldığı mahkemece kendilerine ihya davası açılmak üzere süre verildiğini, 6102 sayılı Kanun'un 547 nci maddesi gereği şirketin ihyasına karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesi uyarınca ticaret sicilden resen terkin edilen şirketin, bu şirkete karşı açılmış rücu davaları sebebi ile ihyası talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gerek hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dava, 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesine dayalı ihya istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince zaman aşımı gerçekleştiğinden bahisle verilen red kararı Bölge Adliye Mahkemesince kaldırılarak hak düşürücü süreden dolayı davanın reddine karar verilmiştir. Davacı vekili temyiz itirazında davalıya ücreti vekâlet hükmedilmesini ve esastan da davanın kabulü gerektiğini ileri sürmektedir.

Dosya içerisine alınan ve davacısının yine ... olduğu ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 18.10.2017 tarihli, 2017/757 E. ve 2017/1094 K., sayılı kesinleşme 27.03.2019 tarihli dosyasında ihyası istenilen şirketin daha önceden sınırsız olarak ihyasına karar verilmiş olup eldeki davanın açıldğı tarihte dahi Sağlık Bakanlığının elinde ihya kararı mevcuttur. Anılan kararda sınırlı ihyaya karar verilmediğinden Sağlık Bakanlığının halen ayakta olan şirketin ihyasını istemekte hukuki yararı bulunmamaktadır. O halde davanın bu nedenle reddi gerekirken hak düşürücü süreden reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinin yazılı şekilde düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının yukarıda yazılı değişik gerekçe ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

24.04.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy)

KARŞIOY

Dava, 6102 sayılı TTK Geçici 7 nci maddesi gereğince ticaret sicilinden terkin edilen şirketin, davacı 3 üncü kişi T.C. Sağlık Bakanlığınca aleyhine Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/103 E. sayılı dosyasında açılan dava nedeniyle ihyası istemine ilişkindir.

Dava, şirketten alacaklı olduğu ve bu alacağını tahsil etmek üzere dava açtığını iddia eden 3 üncü kişi - T.C. ... tarafından açıldığından, dava 6102 sayılı TTK 547 maddesinde ifade edilen "ek tasfiye" niteliğindedir.

İlk Derece Mahkemesinin karar gerekçesinde açıkladığı tüm kararlar ile çoğunluk görüşünde bildirilen ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/757-1094 sayı ve 18.10.2017 tarihli kesinleşmiş kararı da, terkin edilen şirketin kararlara konu takip ve davalar nedeniyle TTK 547/1 maddesine dayalı ek tasfiye niteliğindedir

TTK 547 maddesinde açıkça ifade edildiği üzere ek tasfiye sadece, kararın ilişkin olduğu dava ve icra takipleri içindir.

Eldeki davada, Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/103 Esas sayılı dosyasında terkin edilen şirket aleyhindeki davanın yürütülebilmesi için açılmış olup, bu davada ek tasfiye niteliğindedir.

Çoğunluk görüşünde ifade edilen karar ve şirketin ek tasfiyesine ilişkin kararların sadece o dosyalar için hüküm ifade etmesi nedeniyle, eldeki davaya bir etkisi bulunmamaktadır.

Bu itibarla, sayın çoğunluk tarafından 2017/757-1094 sayı 18.10.2017 tarihli kararın ek tasfiyeye ilişkin olmasına rağmen tamamen yanılgılı değerlendirme sonucu şirket hiç terkin edilmemiş gibi değerlendirilerek eldeki dava yönünden de geçerli olduğu, dava tarihi itibariyle şirketin ayakta bulunduğunun kabulü ile davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığı yönünde hüküm tesisinde isabet bulunmamaktadır.

İhyası (ek tasfiye) istenen şirket 11.08.2014 tarihinde ticaret sicilinden terkin edilmiş, eldeki dava 14.10.2019 tarihinde açılmıştır. Terkin tarihi itibariyle şirket aleyhinde TTK Geçici 7/2 maddesi kapsamında bir dava-takip bulunduğu iddia ve ispat edilememiştir.

Bu hâlde dava tarihi itibariyle TTK Geçici 7 madde de düzenlenen 5 yıllık hak düşürücü süre gerçekleştiğinden Bölge Adliye Mahkemesince yazılı şekilde hüküm tesisinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Sonuçta, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile Bölge Adliye Mahkemesinin direnme hakkının ortadan kaldırılarak kararın düzeltilerek onanmasına ilişkin çoğunluk görüşüne karşıyım.