Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/2252 K.2023/3018

Taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin haksız olarak feshi nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın açılmamış sayılmasına, asli müdahale davasının ise reddine karar verilmiştir.

Kararın asli müdahil vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asli müdahil vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA VE ASLİ MÜDAHALE

1.Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin davalı tarafça tek taraflı olarak ve ihbar süresi verilmeksizin 21.08.2013 tarihli ihtarnameyle feshedildiğini, ancak taraflar arasındaki sözleşmenin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2005/4 sayılı tebliğe tabi olduğunu, anılan Tebliğ’in 4 üncü maddesi uyarınca, sözleşmenin minimum feshi ihbar süresinin iki yıl olduğunu ancak davalı tarafça ihbar süresi verilmeden sözleşmenin feshedildiğini,

davalının fesih sebebi olarak müvekkilinin borçlarını ödemekte temerrüde düştüğü hususunu gerekçe gösterdiğini ancak bu gerekçenin gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin haksız fesih sebebiyle maddi ve manevi olarak zarara uğradığını ileri sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, 10.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Asli müdahil vekili asli müdahale dilekçesinde; müvekkili ile davacı arasında akdedilen 30.03.2014 tarihli temliknameyle, davacının davalı ile akdettiği sözleşmelerin tek taraflı feshinden kaynaklanan tüm maddi ve manevi taleplerini müvekkiline temlik ettiğini, anılan temlikname gereğince davaya konu edilen tazminatların gerçek hak sahibinin müvekkili olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 500,00 TL maddi ve 500,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sözleşmenin davacının ana yükümlülüğü olan bedel ödeme ödevini yerine getirmemesi ve bu durumun sürekli hale gelmesi sebebiyle haklı nedenle feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davadan sonra davacı şirketin iflasına karar verildiği, ilgili İflas İdaresi tarafından sunulan 30.10.2017 tarihli dilekçeyle, davaya devam edilmeyeceğinin bildirilmesi üzerine dosyanın asıl dava bakımından işlemden kaldırıldığı ve 3 ay içerisinde yenilenmediği, taraflar arasında 21.01.2011 tarihinde belirsiz süreli araç bayiliği sözleşmesi ve yedek parça alım sözleşmesi imzalandığını ve belirtilen sözleşmeler tahtında açık hesap (cari hesap) ilişkisi kurulduğu,

davacının muaccel hale gelen bedel ödeme borçlarını sürekli olarak zamanında ifa etmediği yani zamanında ödemelerini yapmadığı, davalının da bu yüzden, sürekli olarak davacıya bu borçların ödenmesi için ihtarname göndermek zorunda kaldığı, bu iddialara rağmen bile davacının ihtarnamelerde tanınan süreler içinde borcu ödemediği,

bu hali ile taraflar arasındaki sözleşmelerden kaynaklanan akdi ilişkiyi sürdürmenin davalı için çekilmez hale geldiği ve dolayısıyla davalının davacıya mehil vermeksizin sözleşmeleri derhal feshetme hakkına sahip olduğu ki davalının bu sözleşmeleri haklı olarak feshettiği, dolayısıyla davalının sözleşmeleri haklı feshinden kaynaklı davacının davalıdan herhangi bir tazminat talep etme hakkına sahip olmadığı, kaldı ki taraflar arasındaki sözleşmelerin 32 inci maddesinde yer alan hükümlere göre;

davacının işbu sözleşmelerde yer alan herhangi bir hükmü veya taahhüdü ihlali halinde, davalının bu sözleşmeleri tek taraflı olarak feshedebileceği, davacının da davalıdan hiçbir şekilde tazminat talep edemeyeceği hükümlerinin yer aldığı, dolayısıyla davalının davacı ile olan sözleşmeleri haklı olarak feshetmiş olması nedeni ile davacının davalıdan tazminat talep edemeyeceği gibi asli müdahil davacının da; davalı yandan olan uyuşmazlığa konu tazminat alacağını temlik aldığından bahisle bir tazminat alacağı bulunmadığı gerekçesiyle asli müdahale davasının reddine, asıl davanın ise açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asli müdahil vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Asli müdahil vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporlarının yetersiz olup davaya konu iddiaları hakkında bir inceleme ve değerlendirme içermediğini, söz konusu raporlara ciddi mahiyetteki itirazların karşılanmadığını, eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiğini, davalı yanca, 4054 sayılı Kanun'un ve aynı Kanun doğrultusunda çıkarılan 2005/4 sayılı tebliğin 4 üncü maddesinde öngörülen feshi ihbar sürelerine uyulmadığını, davalının karşılıklı sözleşmede kendi üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmediğini, bu nedenle feshin haksız olduğunu,

davalı yanca gönderilen fesih ihtarnamesindeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, iddiaların doğru olduğu varsayılacak olsa dahi davalının ihtarnamede seçimlik hakkını sözleşmenin devamı yönünde kullandığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asli müdahil vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asli Müdahil vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, bayilik sözleşmenin haksız olarak feshedildiği iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup asli müdahil vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,