Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/2298 K.2023/2642

Taraflar arasındaki markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, meni davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilin Halkbank markasının sahibi olduğunu, müvekkilinin 1938 yılından bu yana bankacılık ve finans alanında faaliyet gösterdiğini ve tanınmış marka olduğunu, İstanbul Büyükşehir Belediyesinin istiraki olan İBB Medya A.Ş. tarafından düzenlenen açık arttırma yoluyla Türk Ticaret Net isimli operatör firma aracılığıyla www.halkbank.İstanbul alan adının 3.kişiye satıldığının tespit edildiğini, yapılan sorgulamada siteyi satın alan kişinin davalı olduğunun tespit edildiğini,

davalı şirket tarafından alan adının isteyen herkese satılmasının müvekkili bankanın marka haklarını ihlal ettiğini ve aynı zamanda haksız rekabet niteliğinde olduğunu, alan adında müvekkilinin adı kullanılarak dolandırıcılık faaliyetlerinin gerçekleştirilebileceğini, bu nedenle kamu düzeni gereğince de alan adı devrinin iptal edilmesi gerektiğini, davalıların eylemlerinin 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre marka hakkına tecavüz teşkil ettiğini ileri sürerek davalıların eylemlerinin haksız rekabet ve marka hakkına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine,

Halkbank markasının tanınmış marka olduğunun tespitine, wwwhalkbank.İstanbul alan adı hakkı devri ve muamelesinin iptaline, alan adının iptali ile kullanımın üçüncü kişilere satışın yasaklanmasına, bunun mümkün olmaması halinde müvekkili bankaya devrine ve mahkeme kararının ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin İstanbul Büyükşehir Belediyesinin internet sitesi, gazete, radyo ve televizyon ayıncılığı alanında faaliyet gösteren bir iştiraki olduğunu, 2012 yılında başladılan "Yeni Üst Alan Adı Programı" çerçevesinde yeni üst düzey alan adlarının işletim hakkının alınabilmesi için başvuraları kabul ettiklerini, dava konusu www.halkbank.istanbul alan adı için birden fazla başvuru olduğunu ve başvuralanlar arasında yapılan açık artırma sonucunda alan adının ...'a tahsis edildiğini,

başkasına ait bir markanın alan adı olarak kayıt edilmesi halinde marka sahibinin sadece alan adını tecil ettiren kişiye karşı dava açabileceğini, bu anlamda üst düzey alan adı işleticisi olarak müvekkiline başvurulmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin başvuran kişilere ilgili alan adlarının tahsis etmek zorunda olduğunu, alan adının "ilk gelen ilk gelir " kuralı çerçevesinde ilk başvuruyu yapan kişiye tahsis edilmesi gerektiğini, müvekkilinin başvuran kişinin alan adı üzerinde hak sahipliğini sorgulamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı şirketin üst düzey alan adını işletim hakkına sahip olan merkezi kayıt operatörü olarak içerisinde "İstanbul" ibaresi geçen alan adlarını son kullanıcılara satma yetkisine sahip olan bayiler ile sözleşme imzaladığı, markanın kullanılması fiilinin davalı şirket tarafından gerçekleştirilmediği,

alan adının 3. kişi tarafından tescil ettirilerek kullanılması nedeniyle davalı şirketin sorumlu olmayacağı, alan adını tescil ettirmek isteyen son kullanıcının bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere isim kaydının Reg2C.com (Türkiye'de TurkTicaret.Net adıyla faaliyet gösteren) isimli şirket tarafından yapıldığı, alan adının "İstanbul" ibaresi içerdiğinden yetkili kayıt operatörü olan davalı şirket aracılığı ile sözleşme imzalandığı, davalının internette aracılık faaliyeti yürüten kurumlardan olduğu,

davalı şirketin tahsis edilen alan adının bir başka kişi yada şirkete ait olup olmadığını, davalının hak sahibi bulunup bulunmadığını denetlemekle yükümlü tutulamayacağı, markaya tecavüz ettiğinin iddia edilemeyeceği gerekçesiyle bu davalı yönünden davanın reddi gerektiği, Halkbank markasının toplumda ulaştığı yüksek tanınmışlık düzeyi sebebiyle davalı ...'un tescil ettirdiği www.halkbank.istanbul alan adının internet kullanıcıları yönünden kaynak gösterme fonksiyonu yönünden karıştırma meydana geleceği,

davalı ...'un alan adını kendi adına tescil ettirmesinden dolayı haksız bir yarar sağlama veya markanın itibarına zarar verme ya da markanın ayırt edici karakterini zedeleme ihtimalinin söz konusu olduğu, 556 sayılı KHK'nın 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde düzenlenen ihlal fiilinin gerçekleştiği, web sitesinin kullanımına rastlanmadığından haksız rekabet oluşmayacağı gerekçesiyle davalı ...

Belediyesi Medya A.Ş. hakkında açılan davanın reddine, davalı ... hakkında açılan davanın kısmen kabulüne, alan adının davacı tarafa devrine yönelik talebin reddine, "halkbank.istanbul" alan adının davacının markasına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, alan adının kullanımının önlenmesine, alan adına erişimin engellenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ... Dijital Medya Ticaret A.Ş.'nin davaya konu olaydaki sorumluluğunun göz ardı edilerek davalı şirket yönünden davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, marka hakkına tecavüz ile ilgili kararın ilanı talep edilmiş ise de bu hususta mahkemece olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediğini, davalı şirketin basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğünü ihlal ettiğini,

Halkbank kelimesinin yüksek tanınmışlık düzeyi sebebi ile davalı şirketçe www.halkbank.istanbul alan adının davacı dışında kişiye tescil edilerek haksız bir yarar sağlanması ve markanın itibarına zarar verilmesi ve ayırt edici karakterinin zedelenme ihtimalinin söz konusu olduğunu, burada zararın gerçekleşmesinin gerekmediği gibi bu ihtimalin varlığı dahi kanunun korunmasından yararlanması için gerekli ve yeterli olduğunu, davalı şirketin ücret karşılığında müvekkili bankanın markasının esaslı unsurunu üçüncü bir kişiye alan adı olarak tahsis ettiğini,

davalı şirketin bu davranışının haksız rekabet teşkil ettiğini ve markadan haksız yararlanıldığını, yargılama giderlerinin bir kısmının banka üzerinde bırakılması ve müvekkili aleyhine vekalet ücreti takdirinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, İstanbul Dijital Medya Ticaret A.Ş. hakkında açılan davanın reddine, davalı ... hakkında açılan davanın kısmen kabulüne, "halkbank.istanbul" alan adının davacının markasına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, alan adının kullanımının önlenmesine, alan adına erişimin engellenmesine, karar kesinleştiğinde hükmün ilanına, davacının haksız rekabetin tespiti talebinin ve alan adının davacı tarafa devrine yönelik talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı ... Dijital Medya Ticaret A.Ş. yönünden kararın temyiz edildiğini, davalı şirketin basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğünü ihlal ettiğini, davalı şirket bakımından davanın reddine karar verilerek vekalet ücreti ile kısmi yargılama giderinin müvekkili banka üzerinde bırakılmasının hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men'i, www.halkbank.istanbul alan adının devri ve iptali, erişime engellenmesi ve hükmün ilanı istemlerine ilişikindir.

2. İlgili Hukuk 556 sayılı KHK'nın 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c), (e) bentleri, 8 inci maddesinin dördüncü fıkrası.

3. Değerlendirme

1.Dava, markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, meni, www.halkbank.istanbul alan adının devri ve iptali, erişime engellenmesi ve hükmün ilanı istemlerine ilişkindir. Somut olaya uygulanacak mülga 556 sayılı KHK'nın marka tescilinden doğan hakların kapsamı başlıklı 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasının e bendinde "İşareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bir bağlantısı olmaması koşuluyla, işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde, alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük veya benzeri biçimlerde kullanılması." şeklinde belirtilen hususlar 556 sayılı KHK'nın 61 inci maddesinde marka hakkına tecavüz fiilleri arasında sayılmıştır.

2. Davalı şirket tarafından diğer davalıya satışı yapılan alan adı "www.halkbank.İstanbul" ibarelerinden oluşmakta olup, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere "Halkbank" ibaresinin davacı şirketin çok tanınmış bir markası olduğu tartışmasızdır. Davalı şirketin, davacıya ait tanınmış markayı aynen içerecek şekilde alan adı tescilini sağlayarak diğer davalı ...'a satması nedeniyle oluşan eyleminin yukarıda anılan kanun maddesi kapsamında marka hakkına tecavüz olarak kabul edilmesi gerekirken hatalı gerekçeyle davalı şirket hakkında davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3. Öte yandan davalı şirketin kendi ticari faaliyeti kapsamında bir başkasına ait ticaret unvanını ve ticari işletmenin adı sayılan bir işareti alan adı olarak 3. bir kişiye tescil olanağını sağlayıp pazarlamasının haksız rekabet olarak kabul edilip dürüstlük kuralına aykırılık oluşturduğu da gözetilmeden karar verilmesi doğru olmamış kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,