Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/2490 K.2023/3448

Taraflar arasındaki tasarıma ilişkin Kurum kararının iptali ve hükümsüzlük davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı TPMK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı TPMK vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının kendisine ait özgün desenlerin aynı/ayırt edilemeyecek kadar benzerlerinin davalı tarafından izinsiz ve hukuka aykırı şekilde taklit edilmesi sureti ile üretildiğini, kataloglara dâhil edildiği ve "www.kozacarpet.com" sitesinde teşhir edildiği bilgisine ulaştığını, müvekkilinin Gaziantep 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/54 D.

İş dosyası ile davalı aleyhinde tespit talebinde bulunduğunu, tespit neticesinde alınan raporda davacının tasarımlarının belirgin benzer hallerinin davalı tarafından kullanıldığının bilirkişi vasıtası ile tespit edildiğini, davacının, davalının tescil ettirmek istediği tasarımlarına itirazda bulunduğunu, Yeniden İnceleme Değerlendirme Kurulunun (YİDK) 2017/T-325-1 sayılı kararda davalı adına tescilli 2016/04942-5, 2016/04942-16, 2016/04942-22, 2016/04942-36, 2016/04942-40, 2016/04942- 42, 2016/04942-46 sayılı tasarımların tescilinin devamı yönünde karar verildiğini,

2016/04942-01 ve 2016/04942-43 sayılı tasarımlar konusunda iptal veya tescilin devamı konusunda bir karar vermediğini, davalı tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini taşımadığını, bu durumun D. iş dosyasında yer alan bilirkişi raporu ile de desteklendiğini ileri sürerek YİDK'in 2017/T-325-1 sayılı kararın iptalini ve davalı adına tescilli 2016/04942-5, 2016/04942-16, 2016/04942-22, 2016/04942-36, 2016/04942-40, 2016/04942-42, 2016/04942-43, 2016/04942-46, 2016/04942-01 sıra numaralı tasarımın tescillerinin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Dokuteks Halı Tekstil San. ve Tic. A.Ş. cevap dilekçesi sunmamıştır.

2.TPMK vekili cevap dilekçesinde; başvuru tasarımı ile itiraza mesnet tasarımların görünüm özellikleri kıyaslandığında görsel açıdan benzer olduğunun anlaşıldığını, bilgilenmiş kullanıcı gözüyle bakıldığında aralarında genel izlenim itibariyle reddedilen kısım bakımından belirgin bir farklılık bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıya ait 2016/04942-01 nolu tescilin itiraza mesnet 2015 03959-02 nolu tasarım karşısında iptali talep edilmişse de, YİDK işlem dosyasında yer alan 31.10.2016 tarihli itiraz formunda 2016 04942-01 nolu tescile ait bir itiraz ile karşılaşılmadığı, YİDK kararı haricinde dava aşamasında dosya kapsamına sunulan tek delilin 2015 03959-02 sayılı tescil belgesi olduğu,

dolayısıyla 2016/04942-5, 2016/04942-16, 2016/04942-22, 2016/04942-36, 2016/04942-40, 2016/04942-42, 2016/04942-46 sayılı davalı tescilleri için hem YİDK kararının iptalini hem de hükümsüzlük talebini içerecek 2016/04942-01 ve 2016/04942-43 sayılı davalı tescilleri üzerinden yapılacak değerlendirmelerin sadece hükümsüzlük talebine dönük olacağı, dava konusu 2016 04942-01 nolu tasarımla davacıya ait 2015 03959-02 nolu tasarımın farklı olduğu, dava konusu 2016 04942-05 nolu tasarımla davacıya ait 2014 05799-11 nolu tasarımın farklı bulunduğu, dava konusu 2016 04942-16 nolu tasarımla davacıya ait 2015 02265-01nolu tasarımın farklı olduğu,

dava konusu 2016 04942-22 nolu tasarımla davacıya ait 2015 02265-08 nolu tasarımın benzer bulunduğu, dava konusu 2016 04942-40 nolu tasarımla davacıya ait 2015 03735-04 nolu tasarımın farklı olduğu, dava konusu 2016 04942-46 nolu tasarımla davacıya ait 2015 02265-11 nolu tasarımın benzer bulunduğu, dava konusu 2016 04942-36 nolu tasarımla davacıya ait 2015 08171-11 nolu tasarımın farklı olduğu, dava konusu 2016 04942-42 nolu tasarımla davacıya ait 2015 02265-01 nolu tasarımın farklı bulunduğu,

dava konusu 2016 04942-43 nolu tasarımla davacıya ait 2015 02265-08 nolu tasarımın farklı olduğunun usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu ile belirlendiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, YİDK'nın 2016/4942-22 nolu tasarım ile 2016/4942-46 nolu tasarım bakımından davacının itirazının reddi yönünden iptaline, 2016/4942-46 tasarımlar yönünden tasarımların hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı TPMK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı TPMK vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı vekilinin iddialarının hukuki dayanağının bulunmadığını, dava konusu edilen tasarımın davacının itiraza mesnet tasarımları ile karşılaştırıldığında tasarımların tümü bakımından yenilik ve ayırt edicilik vasfının bulunduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı,

2016 04942-01 nolu tasarımla davacıya ait 2015 03959-02 nolu tasarımın farklı, 2016 04942-05 nolu tasarımla davacıya ait 2014 05799-11 nolu tasarımın farklı, 2016 04942-16 nolu tasarımla davacıya ait 2015 02265-01 nolu tasarımın farklı, 2016 04942-40 nolu tasarımla davacıya ait 2015 03735-04 nolu tasarımın farklı, 2016 04942-36 nolu tasarımla davacıya ait 2015 08171-11 nolu tasarımın farklı, dava konusu 2016 04942-42 nolu tasarımla davacıya ait 2015 02265-01 nolu tasarımın farklı, 2016 04942-43 nolu tasarımla davacıya ait 2015 02265-08 nolu tasarımın farklı olduğunun,

bunlar dışındakiler için ise benzer olduğunun usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu ile belirlendiği, diğer taraftan, bağımsız bir dava olan hükümsüzlük davası yönünden taraflarca istinaf başvurusunda bulunulmadığından, hükümsüzlük davası yönünden herhangi bir değerlendirme yapılmadığı gerekçesiyle davalı TPMK'nın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı TPMK vekili ve katılma yoluyla davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı TPMK vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davacı vekili katılma yoluyla temyiz dilekçesinde özetle; davacının davalıdan çok daha önceki bir tarihte bahsi geçen tasarımların tescille koruma altına alarak kamuya sunduğunu, davalının tescil başvurusunda bulunmuş olduğu tasarımlarının yenilik kriterini sağlamadığını, tasarımlar karşılaştırıldığında davacının halı desenleri ile ayırt edici herhangi bir farklılığın bulunmadığı,

bire bir aynı oldukları dolayısıyla davalının desenlerinin yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini taşımadığını, bilirkişi raporunda tasarımlar arasındaki kıyaslama yapılırken tasarımların bilgilenmiş kullanıcı gözünde uyandırdığı bütünsel intiba yok sayılarak tasarımlar arasındaki detaylar kıyaslandığını, bilgilenmiş kullanıcı olarak tespit edilen kişilerin birer uzman olmadıkları aksine olağan tüketici oldukları düşünüldüğünde bir uzman olarak ayrıntılara bakmayacakları daha ziyade tasarımın bütününe bakarak karar vereceklerini, itiraz edilen ve itiraza mesnet tasarımlar bilgilenmiş kullanıcı nezdinde aynı kabul edileceklerini,

küçük farklılıkların yenilik kriterini sağlamayacağını, tasarımlar arasında bilgilenmiş kullanıcı gözündeki benzerlik karıştırmaya yol açacağını, hükümsüzlük davalarında esas olan yenilik ve ayırt edicilik kriterlerinden sonra baz alınması gereken karıştırılma ihtimalide göz önünde bulundurulduğunda davalıya ait tasarımların hükümsüz kılınmasını gerektiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalının tasarım başvurusunun davacının tasarımları karşısında yeni ve ayırt edici olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin, 5 inci, 6 ncı ve 7 nci, maddeleri.

3. Değerlendirme

Bölge Adliye Mahkemesince, davalı TPMK vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Davacı vekili 01.07.2019 havale tarihli istinaf dilekçesine cevap dilekçesinin içeriğinde ve sonuç kısmında YİDK kararında davacı şirket aleyhine olan kısımların iptalini talep etmiştir. Ayrıca cevap dilekçesi ekinde istinaf başvuru harçlarını da yatırmıştır.

Bölge Adliye Mahkemesince, yalnızca davalı TPMK vekilinin istinaf istemi yönünden değerlendirme yapılarak yazılı şekilde istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiş, katılma yoluyla davacı vekilinin istinaf istemi yönünden gerekçede bir değerlendirme yapılmadığı gibi hüküm fıkrasında da olumlu ya da olumsuz herhangi bir karar verilmemiştir.

6100 sayılı Kanun’un 359 uncu maddesinin birinci fıkrasının (d), (e) ve f bentleri uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararları taraflarca ileri sürülen istinaf sebepleri, uyuşmazlığı sonuca götüren gerekçelerin neler olduğu hususlarını ihtiva etmelidir. Yine aynı maddenin 2 nci fıkrası uyarınca da hüküm kısmında taleplerin her biri hakkında verilen hüküm açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmelidir.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya gelindiğinde, davacı vekilinin talebi katılma yoluyla istinaf talebi olmasına karşın, istinaf istemi değerlendirilmeksizin ve hüküm fıkrasında olumlu ya da olumsuz herhangi bir karar verilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, hükmün bu yönde resen bozularak tarafların istinaf istemleri hakkında bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine iadesine karar verilmesi gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istekleri hâlinde davalı TPMK ve davacıya iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

01.06.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Dava, ... YİDK kararının iptali ile davalı şirket adına tescil edilmiş olması durumunda Endüstriyel Tasarım Tescillerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen karar, davalı TPMK vekilince süresinde istinaf edilmiş, davacı da 01.07.2019 tarihli dilekçesi ile katılma yolu ile istinaf talebinde bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, ancak davacının katılma yolu ile istinaf talebi yönünden olumlu-olumsuz bir karar verilmemiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı bu kez davalı TPMK ve davacı vekilince temyiz edilmiş, çoğunluk görüşü doğrultusunda Bölge Adliye Mahkemesi kararı yazılı gerekçe ile bozulmuştur.

Sayın çoğunluk görüşüne katılmıyorum.

Bölge Adliye Mahkemesince, davacının katılma yolu ile istinaf istemi konusunda verilmiş bir karar bulunmamaktadır. HMK 361 maddesi gereğince, Dairenin temyiz incelemesi yapabileceği bir karar da bulunmamaktadır.

Olmayan bir karar nedeniyle temyiz incelemesi yapılması ve kararın bozulması mümkün değildir.

Bu halde, davacının temyizi yönünden, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine geri çevrilerek davacının katılma yolu ile istinaf talebi konusunda olumlu-olumsuz bir ek karar verilmesi sağlanmak, verilecek ek kararın temyizi halinde davalının temyiz talebi ile birlikte Dairece incelemek gerekmektedir.

Davalı TPMK'nın temyiz talebi hiç incelenmeksizin ve davacının temyizi yönünden de incelenecek bir istinaf kararı olmaksızın yazılı şekilde kararın bozulması usul kurallarına aykırıdır.