Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/2574 K.2024/769

Taraflar arasındaki asıl davada patent hakkına tecavüzün tespiti, meni, durdurulması ile maddi ve manevi tazminat, karşı davadaki patentin hükümsüzlüğü ile davalıya ait patente tecavüz edilmediğinin tespiti davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece asıl davada karar kesinleşmiş olduğundan karar verilmesine yer olmadığına, karşı davada ise patentin hükümsüzlüğüne yönelik davanın reddine, karşı davacının ürünlerinin davacı-karşı davalıya ait patente tecavüz etmediğinin tespiti davasının dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Mahkemece kararı davalı-karşı davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ait TR 2008 06008 B sayı ile tescilli incelemeli patent belgesinden ... haklarını ihlal eden tecavüz fiilerinin tespitini, bu fillerin men' i ve engellenmesi ve tecavüze konu ürünlerin toplatılması, el konulan ürün ve araçlar üzerinde davacı lehine mülkiyet hakkının tanınması veya imhasına, 75.000,00 TL maddi, 25.000,00 TL manevi tazminata, haksız rekabetin men'ine verilen kararın ilanı ile ihtiyati tedbirlere 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin (551 sayılı KHK) 152 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi gereğince davalı tarafın teminat göstermesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Karşı davada davacı vekili dava dilekçesinde; dayanılan patentin ... olmadığının, patent konusu ürünün tekniğin bilinen durumunu aşmadığını, karşı tarafın kötü niyetli olduğunu ileri sürerek satılan ürünlerin tecavüz ve benzerlik arz etmediğinin tespiti ile patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde; patent konusu ürünün tekniğin bilinen durumunu aşmadığını, karşı tarafın kötü niyetli olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Karşı davada davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 29.12.2015 tarih, 2012/157 E., 2015/244 K. sayılı kararı ile asıl davada incelenen ürünün gerek imalat metodu ve gerekse konstriksüyonu dava dosyasında bulunan davalı Prolift Asansör Firması'na ait kapı, panel imalat resimleri ile birebir uyuştuğu ve teknik resmi verilen ürünler olduğunun tespit edildiği, dava konusu 2009/06008 numaralı patentteki şekillerde verilen teknik çizimler, tarifname ve istemlerden farklı metot da imal edildiği, benzer nitelikte olmadığı gerekçesi ile asıl davanın reddine;

karşı davada ise patentin ... olduğu ve tekniğin bilinen durumunun aştığı, ancak patentin istemlerinin ve tarifnamelerinin teknik çizimleri mevcut hali ile konunun uzmanı olanlarca sanayiye uygulanabilirliği mümkün olmadığı görüşü beyan edilmiş ise de Giresun Asliye Hukuk Mahkemesi'nce yapılan yargılama neticesinde Yargıtay incelemesinden de geçerek de kesin hüküm halini ... maddi tespitlere nazaran aynı gerekçelerle açılan patent hükümsüzlüğüne ilişkin davanın reddedilmiş olması ve bu hali ile istemler tarifname ve teknik çizimler yönünden sanayiye uygulanabilirliğinin mümkün olduğu gerekçesi ile karşı davanın kısmen kabulüne,

davacı patentinin hükümsüzlüğüne dair davanın reddine, karşı davacının davalı patentine tecavüzünün bulunmadığının tespitine karar verilmiştir, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 12.07.2017 tarih, 2016/2257 E., 2017/4099 K. sayılı kararı ile“...1- Karşı davanın tarafları davacı İstek Asansör İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... olup, karşı davada verilen kararı asıl davada davalı olan Prolift Asansör Sanayi ve Tic. Ltd. Şti'nin temyiz etmekte hukuki yararı bulunmamakla, asıl davada davalı Prolift Asansör Sanayi ve Tic. Ltd. Şti'nin temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

2. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve karşı davada davacı Prolift Asansör Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. tarafından asıl davanın davacısı ... aleyhine Giresun 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılan 2012/308 Esas, 2014/125 Karar sayılı hükümsüzlük davası sonucu verilen kararın ... delil oluşturmasına ve işbu davada aynı kuvvette ... bir delil sunulmamış bulunmasına göre karşı davada davacı İstek Asansör İnş San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin tüm, asıl davada davacı vekilinin tüm, karşı davada davalı vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir.

3.Ancak, karşı davada davacı İstek Asansör İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 551 sayılı KHK'nın 149 uncu maddesine dayalı olarak TR 2009 06008 B numaralı patente tecavüz edilmediğinin tespiti talep edilmiş ve mahkemece de bu talep kabul edilmiş ise de. 551 sayılı KHK'nın 149/4. maddesinde ''Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen dava, patentten ... haklara tecavüzden dolayı kendisine karşı dava açılmış bir kişi tarafından açılamaz.'' hükmü yer almaktadır.

Bu durumda, karşı davada patente tecavüz edilmediğine ilişkin tespit talebi yönünden davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken, kabul hükmü kurulması doğru olmadığı....” gerekçesiyle karar bozulmuştur. Davacı-karşı davalı ... vekili ile davalı-karşı davacı İstek Asansör İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilince karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

C. Karar Düzeltme Kararı

Dairemizin 18.04.2019 tarih, 2017/4535 E. ve 2019/3136 K. sayılı kararı ile ''..1-Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre davacı-karşı davalı ... vekilinin asıl davaya yönelik tüm, davalı-karşı davacı İstek Asansör İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin karşı davaya yönelik aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve HUMK 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiç birisini ihtiva etmeyen diğer karar düzeltme istemlerinin reddi gerekmiştir.

2.Davalı-karşı davacı İstek Asansör İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili karşı davada, davacı-karşı davalı ... adına tescilli TR 2009/06008 B sayılı incelemeli patent belgesinin ... olmadığını, patent konusu ürünün tekniğin bilinen durumunu aşmadığını, ilgili sektörde ... yıllardır kullanıldığını ileri sürerek, patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiş, mahkemece yazılı gerekçe ile patentin hükümsüzlüğüne dair karşı davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak davalı-karşı davacı İstek Asansör İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili dava konusu TR 2009/06008 B sayılı incelemeli patent belgesinin yenilik vasfını taşımadığını ileri sürerek, yeniliği ortadan kaldırdığına dayanak olarak 2003/02329 nolu Faydalı Model Belgesine dayanmış ve bilirkişi raporu alınmasından önce dosyaya celbini talep etmiştir. İstek Asansör İnş. San. ve Tic. Ltd.

Şti. vekilince dayanılan 2003/02329 nolu Faydalı Model Belgesi mahkemece, dosya arasına celp edilmiştir. Türk Patent ve Marka Kurumu’nun 13.11.2014 tarihli yazısında “...2003/02324 nolu faydalı model başvurusunun, 2004 yılına ait yıllık ücretinin süresi içinde ödenmemesi nedeniyle geçersiz kılındığı ve geçersizlik ilanının 21.12.2005 tarihinde Resmi Patent Bülteni’nde yayınlandığı,

yayın tarihinden itibaren 6 ay içerisinde yıllık ücretinin ödenmemesine ilişkin olarak herhangi bir mücbir sebep talebinde bulunulmadığı için işlemden kaldırılmış olduğunun tespit edildiği....” bildirilmiştir.Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, yeniliği ortadan kaldırıcı olarak dayanılan 2003/02329 nolu Faydalı Model Belgesi konusunda hiçbir değerlendirme yapılmaması üzerine İstek Asansör İnş. San. ve Tic. Ltd.

Şti. vekili 15.09.2015 havale tarihli itiraz dilekçesi ile dava konusu TR 2009/06008 B sayılı incelemeli patent belgesi ile 2003/02329 nolu Faydalı Model Belgesinin karşılaştırılması gerektiğini ileri sürmüştür.

Bu durumda mahkemece, davalı-karşı davacı İstek Asansör İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilince, dava konusu incelemeli patent belgesinin yeniğiliğini ortadan kaldırıcı olarak dayanılan 2003/02329 nolu faydalı model belgesi başvurunun ilan suretiyle kamuya açıklanıp açıklanmadığı, açıklandı ise ilan tarihinin Türk Patent ve Marka Kurumundan sorulup başvuruya ilişkin tüm belgelerin getirtilip gerektiğinde davalı-karşı davacı İstek Asansör İnş. San. ve Tic. Ltd.

Şti. vekilinin bilirkişi raporuna karşı ileri sürdüğü itirazları karşılayacak ek rapor ya da ... bir heyetten rapor alınıp sonucuna göre değerlendirme yapılıp karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden mahkemece karşı davadaki hükümsüzlük talebi yönünden verilen kararın bu gerekçe ile bozulması gerekirken Dairemizin 12.07.2017 tarih 2016/2257 E. 2017/4099K. sayılı ilamının (2) nolu bendinde İstek Asansör İnş San. ve Tic.

Ltd. Şti. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar verilmesi doğru görülmediğinden davalı-karşı davacı İstek Asansör İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.vekilinin bu yöne ilişkin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 12.07.2017 tarih 2016/2257 E. 2017/4099K. sayılı ilamının (2) nolu bendinin davalı-karşı davacı İstek Asansör İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden kaldırılarak hükmün yukarıda açıklanan gerekçeyle davalı-karşı davacı İstek Asansör İnş. San. ve Tic. Ltd.

Şti. yararına bozulmasına karar vermek gerektiği...'' gerekçesiyle karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, Giresun 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/308 E., 2014/125 K. sayılı kararında davacının Prolift Asansör San. Tic. Ltd.

Şti., davalının ... olduğu, TR 2009 06008 B sayılı patentin ... olmadığı, buluş basamağı kriterini taşımadığı, patentin teknolojinin gerisinde olduğu iddiasıyla patentin hükümsüzlüğü için dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda davalıya ait TR 2009 06008 B tescil numaralı patentin hükümsüzlüğü davasının reddine karar verildiği, kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği, daha önce Giresun 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen dava sonucunda verilen ve kesinleşen karar ile dava konusu patentin buluş basamağı içermediği,

tekniğin bilinen durumunu aşmadığına dair iddiaların reddine karar verilmiş olup, bu kararın taraflar için kuvvetli delil niteliğinde olduğu, kesinleşmiş mahkeme kararının aksini kanıtlayabilecek aynı kuvvette ... bir delilin sunulmadığı, alınan her iki raporda da dava konusu patent ile yenilik kırıcı olarak gösterilen ve TÜRKPATENT tarafından yayınlandığı tespit edilen faydalı model tescil başvurusunun birbirinden tamamen farklı oldukları, dava konusu patentin bağımsız 1 numaralı istemindeki unsurların yenilik kırıcı olarak gösterilen faydalı model tescil başvurusunda bulunmadığının tespit edildiği,

davalı-karşı davacı tarafça raporlara itiraz edilmişse de, dava dilekçesinde, patentin buluş konusunun ilgili olduğu teknik alanda bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlikte açık ve tam olarak tanımlanmadığı iddiasına yer verilmediği,

bu nedene dayalı olarak hükümsüzlük talep edilmediğinden davalı-karşı davacı vekilinin alınan bilirkişi raporlarına bu yöndeki itirazlarının kabul edilmediği gerekçesiyle asıl davanın reddine dair verilen karar kesinleşmiş olduğundan, yeniden karar verilmesine yer olmadığına, karşı davada, davacı-karşı davalıya ait TR 2009 06008 B tescil numaralı patentin hükümsüzlüğü davasının reddine, davalı karşı davacının ürünlerinin davacı-karşı davalıya ait TR 2009 06008 B sayılı patente tecavüz etmediğinin tespiti davasının dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.

IV.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-karşı davada davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı-karşı davada davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle. TR 2009 06008 no.lu patent belgesinin; çok kötü ifade tarzıyla yazıldığı, numaralandırma ve tarifnamelerde ciddi hatalar yapıldığı, teknik çizimlerin yetersiz ve hatalı oldukları, ürünün ve koruma sınırının net olarak anlaşılmadığı,

alanında Uzman Birisinin söz konu patent belgesini anlama ve uygulamasının imkansız olduğu açıkça tespit edildiğini, TR 2009 06008 nolu Patent Belgesinin koruma kapsamı olduğu iddia edilen "metalin kenarlarından bükülerek mukavemet kazandırılması ile iki metalin, bir birinin üstüne katlanıp sıkıştırılması suretiyle montajı" hususunun çok eski, bilinen ve yaygın bir yöntem olduğu yenilik unsuru olmadığı tespit edildiğini, taraflarının dahil olmadığı Giresun 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/308 E., 2014/125 K. sayılı kararının bu davada kuvvetli delil olarak kabul edilemeyeceğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl davada patent hakkına tecavüzün tespiti, meni, durdurulması ile maddi ve manevi tazminat, karşı davadaki patentin hükümsüzlüğü ile davalı ait patente tecavüz edilmediğinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 551 sayılı KHK'nın 129 uncu maddesi ile 152 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ve 83 üncü maddesi.

3.Değerlendirme Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı-karşı davada davacı vekilinin karşı dava yönünden bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı-karşı davada davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,