Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/2709 K.2024/5317

Taraflar arasındaki genel kurul kararının tescil ve ilanı davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın davalı şirket yönünden feragat nedeniyle reddine, davalı ... Sicil Müdürlüğü yönünden kabulüne, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın asıl davanın davalılarından Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davanın davalılarından Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı şirketteki 100 paya ayrılmış hisselerinin tamamını Ankara 25. Noterliğinin 22.02.2019 tarihli sözleşme ile ...’e devrettiğini, devre ve temsilciliğinin sona erdiğine dair genel kurul kararının da aynı gün alındığını, devrin pay defterine işlendiğini, ancak davalı şirketin bunları ticaret sicilde tescil ve ilan ettirmediğini, müvekkilinin 14.02.2020 tarihinde gerekli tescil işlemlerinin yapılması için davalı idareye başvurduğunu,

davalı idarenin Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 36 ncı maddesi uyarınca tescil başvurusu yapmakla yükümlü kişilerin otuz gün içinde başvuruda bulunmak veya tescili gerektiren sebeplerin bulunmadığını ispata çağırmak için şirket adresine gönderdiği tebligatın ulaşmaması üzerine müvekkiline gerekli belgelerle birlikte başvurması gerektiğini bildirdiğini, davacının başvurusuna rağmen yeni kanuni temsilci seçildiğine dair karar alınmadığı gerekçesiyle talebin davalı idarece reddedildiğini, şirket adına yeni müdür atanmasına dair 22.02.2019 tarihli karar da alınmışsa da notere onaylatılmaması,

defter ve belgelerin müvekkilinde olmaması sebebiyle bu karara ulaşamadıklarını ileri sürerek davacının ... Grup Turizm İnş. Paz. Tic. Ltd. Şti.'nde bulunan hisselerinin tamamının Ankara 25.Noterliğinin 22.02.2019 tarih ve 03476 sayılı pay devir sözleşmesi ile devredilmesi ile kanuni temsilcilik görevinin sona erdiğine ilişkin 22.02.2019 tarihli genel kurul kararının ticaret sicilinde tescil ve ilan edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; müvekkilinin ... Grup Turizm İnşaat Paz. Tic. Ltd. Şti.

100 paya ayrılmış hisselerinin tamamını Ankara 25. Noterliğinin 22.02.2019 tarihli sözleşme ile davalıya devrettiğini, devre ve temsilciliğinin sona erdiğine dair genel kurul kararının da aynı gün alındığını, devrin pay defterine işlendiğini, ancak şirketin bunları ticaret sicilde tescil ve ilan ettirmediğini, müvekkilinin 14.02.2020 tarihinde gerekli tescil işlemlerinin yapılması için davalı idareye başvurduğunu,

davalı idarenin Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 36 ncı maddesi uyarınca tescil başvurusu yapmakla yükümlü kişilerin otuz gün içinde başvuruda bulunmak veya tescili gerektiren sebeplerin bulunmadığını ispata çağırmak için şirket adresine gönderdiği tebligatın ulaşmaması üzerine müvekkiline gerekli belgelerle birlikte başvurması gerektiğini bildirdiğini, davacının başvurusuna rağmen yeni kanuni temsilci seçildiğine dair karar alınmadığı gerekçesiyle talebin davalı idarece reddedildiğini, şirket adına yeni müdür atanmasına dair 22.02.2019 tarihli karar da alınmışsa da notere onaylatılmaması,

defter ve belgelerin müvekkilinde olmaması sebebiyle bu karara ulaşamadıklarını ileri sürerek davacının ... Grup Turizm İnş. Paz. Tic. Ltd. Şti.'nde bulunan hisselerinin tamamının Ankara 25.Noterliğinin 22.02.2019 tarih ve 03476 sayılı pay devir sözleşmesi ile devredilmesi ile kanuni temsilcilik görevinin sona erdiğine ilişkin 22.02.2019 tarihli genel kurul kararının ticaret sicilinde tescil ve ilan edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...

Sicil Müdürlüğü asıl davaya cevap dilekçesinde; davacının davalı şirketin tek ortak ve yetkilisi olduğunu, davacının 14.02.2020 tarihli başvurusu üzerine yapılan inceleme neticesinde şirket ana sözleşmesinde hisse devrine ilişkin bir hüküm bulunmadığının tespit edildiğini, hisse devri işleminin geçerli olabilmesi için gereken şartların tespiti bakımından, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (6102 sayılı Kanun) hükümlerinin uygulanması gerektiğini, limited şirketlerde hisse devrinin anılan Kanun’un 595 inci maddesinde düzenlendiğini, ikinci fıkrasına göre,

hisse devrine ilişkin noterden devir sözleşmesi yapıldıktan sonra devrin genel kurulda onaylanması gerektiğini, devrin bu onayla geçerli hale geldiğini, 6102 sayılı Kanun’un 593 ve 594 üncü maddeleri hükümleri gereği de, bu devrin pay defterine işlenmesi gerektiğini, bu doğrultuda hisse devrinin tescili için davalı şirkete tescile davet yazısı gönderdiklerini, Ticaret Sicil Yönetmeliği’nin 22 nci ve 6102 sayılı Kanun’un 598 inci maddesi hükümleri gereğince hisse devrinin şirketin mevcut müdürü davacı tarafından talep edilebileceğini,

davacının mevzuat hükümlerine uygun düzenlenmiş evraklarla birlikte başvurup tescilini gerçekleştirmesi gerektiğini, davacının şirket müdürü olarak gereken özeni göstermediğini, hisse devri tescilinin gerçekleştirilmemesindeki hukuki sorumluluk tamamen ona ait olduğunu, davayı açmasında hukuki yararının bulunmadığını, hisse devrine ilişkin alınan genel kurul kararının tescili halinde tek ortak değişmiş olacağından ve ortaklardan biri yetkili olmayacağından Kanunun emredici hükümlerine aykırılık oluşturacağını, sicil müdürünün tescil için aranan şartları incelemekle yükümlü bulunduğunu,

zorunlu hasım olduklarından taraflarına yargılama gideri ve vekalet ücreti yükletilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... Grup Turizm İnşaat Pazarlama Tic. Ltd. Şti.; asıl davaya cevap vermemiştir.

3.Davalı birleşen davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile limited şirketlerde pay devrinin üç aşamalı olduğunu, devir sözleşmesinin noterde yapılması, ortaklar kurulunun devre muvafakatının alınması, devrin pay defterinin tescil edilmesi gerektiğini, davalı şirkete pay defterinin ibrazı konulu tebligata rağmen pay defterinin ibraz edilmediği, Ankara 25. Noterliğinin .... yevmiye numaralı 22.02.2019 tarihli “....

Şirket Pay Devri Sözleşmesi” ile davacının davalı şirketteki hisselerinin tamamını ...'e devrettiği, şirketin 22.02.2019 tarih ve 2019/1 Karar sayılı genel kurul toplantısı ile alınan kararla davacının hisselerinin tamamını devredip ortaklıktan ayrıldığı, hisselerin tamamının ...'e ait olduğu, davacının müdürlüğünün sona erdiği hususlarının kabul edildiği, pay defterinin ilgili sayfası ile devrin ve yeni ortağın pay defterine kaydedildiği, pay defterinin noterce onaylandığı,

davacının genel kurul kararı, hisse devir sözleşmesi ve pay defterinin ilgili sayfası ile birlikte davalı ... sicil müdürlüğüne yazılı olarak müracaat ettiği, birleşen dava davalısının açılan davaya cevap vermemekle dava dilekçesi ekindeki hisse devir sözleşmesine ilişkin herhangi bir itiraz getirmediği, devrin esasen noterde yapıldığından devre ilişkin sözleşmenin sıhhatli olarak düzenlendiğinin kabul edildiği,

dava dilekçesi ekinde yer alan ticaret sicil müdürlüğünden alınan randevu kaydı, davacının ticaret sicil müdürlüğüne hitaben yazdığı 07.08.2020 tarihli dilekçe ve cevap dilekçesi içeriği gözetildiğinde davacının genel kurul kararının ve hisse devri ile müdürlük yetkisinin kalktığı, tesciline ilişkin talebin yapıldığı, talebin ekine gerekli belgelerin tamamının eklendiği, genel kurul kararının ve hisse devrinin tescili tarihine kadar davacının şirketin yetkili müdürü olduğu,

ancak tescil sonrasında temsil yetkisinin üçüncü kişilere karşı sona ereceği, bu durumda talep tarihi itibariyle şirketin yetkili temsilcisi olarak esas sermaye paylarının geçişlerinin tescil edilmesini talep etme yetkisinin davacıda olduğu, Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 22 nci maddesi gereği, ayrılan ortağın da adının paylarla ilgili olarak silinmesini talep edebileceği gerekçesiyle asıl davada, davacının, ... Grup Turizm İnşaat Pazarlama Tic. Ltd.

Şti.'nde bulunan hisselerinin tamamının Ankara 25. Noterliğinin 22.02.2019 tarih ve 03476 sayılı limited şirket pay devri sözleşmesi ile devredildiğinin tespiti ile 22.02.2019 tarihli genel kurul kararının ticaret sicilinde tescil ve ilan edilmesine, davalı şirket yönünden açılan davanın feragat nedeniyle reddine, birleşen davanın kabulüne, davacının ... Grup Turizm İnşaat Pazarlama Tic. Ltd.

Şti.'nde bulunan hisselerin tamamının Ankara 25. Noterliğinin 22.02.2019 tarihli 03476 sayılı limited şirket pay devri sözleşmesi başlıklı işlemi ile davalı ...'e devredildiğinin tespitine karar verilmiştir. Davacı vekili, davalı şirket yönünden davasından feragat etmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davanın davalılarından Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Asıl davanın davalılarından Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü istinaf dilekçesinde özetle; kendilene husumet yöneltilemeyeceğini, davacının talebini dava konusu edemeyeceğini, hisse devri/ yetki azlinin tescilini gerçekleştirmesinin yolunu dava yoluyla değil Müdürlüklerine usulüne uygun evraklara başvurmak suretiyle yapabileceğini, bu husustaki talep ret ve tebliğ ettiğinde sicil müdürlüğünün söz konusu kararına karşı mevzuatta belirtilen usule uygun olarak itiraz davası açabileceğini, ancak davacının mevzuata uygunluk taşıyan evrakları sunmadığını,

eğer usulünce evrak temini ve başvuru yapılsaydı Müdürlüklerinin zaten tescili gerçekleştireceğini, hisse devrine ilişkin alınan genel kurul kararının tescili halinde tek ortak değişeceğinden ve ortaklardan biri yetkili olmayacağından emredici hükümlere aykırılık oluşturacağı, dava konusu genel kurul kararının 6102 sayılı Kanun’un 623 üncü maddesi uyarınca tescil edilemeyeceğini, ortaklardan birinin mutlaka yetkili olarak atanması gerektiğini, davacının ortaklardan birinin müdür olarak atandığı genel kurul kararının olduğunu, bu kararın pay defterine işlendiğini, notere onaylattırılmadığını. söz konusu karara ulaşamadığını belirttiğini,

yetkili atamasının pay defterine neden ve nasıl işleneceğinin anlaşılamadığını, şirket dosyasının incelenmesi neticesinde de böyle bir karara rastlanmadığını, davacının da bu kararı sunamadığını, hisse devrinin harca tabi tutulduğunu, ödenmeden tescil edilemeyeceğini, zorunlu hasım müvekkili aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Ankara 25. Noterliğinin 22.02.2019 tarihli hisse devir sözleşmesinde, davacıya ait davalı şirketteki 100 payını birleşen dosya davalısına 10.000,00 TL bedel karşılığı hissenin bütün aktif ve pasifiyle devrettiği ve devir bedelinin nakden ve tamamen ödendiğinin bildirildiği, şirket ortaklar kurulunun 22.02.2019 tarih ve 2019/1 sayılı kararı ile, hisse devrinin şirket pay defterine işlenmesine, davacının şirket müdürlüğünün sona ermesine, hisse devri neticesinde şirketin tek pay sahipli olarak devam etmesine karar verildiği,

pay devri sonrası davacının 14.02.2020 tarihli dilekçesi ile Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğüne başvurarak adının ticaret sicilinden silinmesini ve gerekli tescil işleminin yapılarak ilanını talep ettiği, cevabi yazıda tescil işlemleri için internet adresindeki belgeler ile müdürlüğe başvurması gerektiğinin belirtildiğini, limited şirket hisse devrinin tespiti ile tescil ve ilanına ilişkin istemli davalarda davalı ...

Sicil Müdürlüğünün yasal hasım olduğu, 6102 sayılı Kanun’un 598 inci maddesi gereğince, esas sermaye paylarının geçişlerinin tescil edilmesi için şirket müdürleri tarafından ticaret siciline başvurulacağı, başvurunun 30 gün içinde yapılmaması halinde ise ayrılan ortağın bu payla ilgili olarak kendi adının silinmesi için ticaret siciline başvurabileceği düzenlemesinin yer aldığı, davacının noterde davalı şirketteki hisselerin birleşen dosya davalısına devrettiği, hisse devrinin şirket genel kurulunca kabul edildiği,

şirket hisselerinin genel kurulun kabulü ile birlikte birleşen dosya davalısına geçtiği, hisse devir sözleşmesinde, davacıdan davalı şirketteki hissesini devralan davalının hisse devir sözleşmesinde açıkça devir sözleşmesini davalı şirkete ibraz ederek ticaret sicili müdürlüğünde kayıt ve tescil ettirmeyi sağlayacağını kabul ve beyan etmesine rağmen 6102 sayılı Kanun’un 598 inci maddesi gereğince şirketteki esas sermaye paylarının geçişlerinin tescil edilmesi için ticaret sicil müdürlüğüne başvurmadığı, davacının başvurusu üzerine davalı ...

Sicil Müdürlüğünce 17.02.2020 tarihli yazı ile davalı şirkete hisse devrinin tescil ve ilanı için davet yazısının gönderilmiş ise de, şirket tarafından yapılan bir başvurunun bulunmadığı, 22.02.2019 tarihli devir işleminden sonra birleşen dosya davalısı tarafından da sicil müdürlüğüne yapılan bir başvuru olmadığından 6102 sayılı Kanun’un 598 inci maddesi uyarınca davacı ayrılan ortağın, adının bu paylarla ilgili olarak silinmesi için ticaret siciline başvurduğu ve davalı sicil müdürlüğünce devrin tescil ve ilanı yapılmadığından eldeki davanın açıldığı, İlk Derece Mahkemesi kararının yerinde olduğu gerekçesiyle davalı ...

Sicil Müdürlüğünün istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davanın davalılarından Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl davanın davalısı Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü temyiz dilekçesinde özetle; taraflarına husumet yöneltilen davada Müdürlüklerinin yasal hasımlığının bulunmadığını, ticaret sicil müdürlüklerinin yalnızca tescile dair verilen kararlara karşı 8 gün içerisinde açılan itiraz davalarında ve terkin edilmiş şirkete karşı açılan ek tasfiye/ ihya konulu davalarda yasadan doğan zorunlu hasım olduğunu, ortada ne bir itiraz davasının varlığının görüldüğünü, ne de terkin edilmiş şirkete karşı açılan bir ihya davasının tespit edildiğini, davacının talebini dava konusu edemeyeceğini,

hisse devri/ yetki azlinin tescilini gerçekleştirmesinin yolunu dava yoluyla değil Müdürlüklerine usulüne uygun evraklara başvurmak suretiyle yapabileceğini, bu husustaki talep ret ve tebliğ ettiğinde sicil müdürlüğünün söz konusu kararına karşı mevzuatta belirtilen usule uygun olarak itiraz davası açabileceğini, ancak davacının mevzuata uygunluk taşıyan evrakları sunmadığını, eğer usulünce evrak temini ve başvuru yapılsaydı Müdürlüklerinin zaten tescili gerçekleştireceğini, davacının hukuki yararının bulunmadığını,

Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 22 nci maddesi ve 6102 sayılı Kanun’un 598 inci maddesi gereğince gerçekleşen hisse devrinin tescilini talep etme yetkisi şirketin mevcut müdürü olan davacıya ait olduğunu, hisse devrine ilişkin alınan genel kurul kararının tescili halinde tek ortak değişeceğinden ve ortaklardan biri yetkili olmayacağından emredici hükümlere aykırılık oluşturacağı, dava konusu genel kurul kararının 6102 sayılı Kanun’un 623 üncü maddesi uyarınca tescil edilemeyeceğini, ortaklardan birinin mutlaka yetkili olarak atanması gerektiğini, davacının ortaklardan birinin müdür olarak atandığı genel kurul kararının olduğunu,

bu kararın pay defterine işlendiğini, notere onaylattırılmadığını. söz konusu karara ulaşamadığını belirttiğini, yetkili atamasının pay defterine neden ve nasıl işleneceğinin anlaşılamadığını, şirket dosyasının incelenmesi neticesinde de böyle bir karara rastlanmadığını, davacının da bu kararı sunamadığını, hisse devrinin harca tabi tutulduğunu, tahsil edilmeden tescil edilemeyeceğini, zorunlu hasım müvekkili aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl ve birleşen davalar asıl davanın davalılarından ... Grup Turizm İnşaat Pazarlama Tic. Ltd. Şti.'nin genel kurulunda alınan kararın tescil ve ilanı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Kanun'un 33 üncü, 595 inci ve 598 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup asıl davanın davalılarından Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,