Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/2748 K.2024/580

2.... 3. ... 4. ... 5. ... vekilleri Avukat ...

DAVALILAR-KARŞI

DAVACILAR

1- Kromaş Makine ve Metal San. Tic. Ltd. Şti. 2-... 3-... vekilleri Avukat ... 4. ... ( Müteveffa) Mirasçıları A. ... B. ... C. ... D. ... vekilleri Avukat ...

DAVA TARİHİ : 22.05.2013

I. DAVA

Davacılar-karşı davalılar vekili dava dilekçesinde, davalı şirket ve yetkililerinin 15.01.2002 tarihli dilekçeleriyle Eyüp Cumhuriyet Başsavcılığı'na "meslek sırrını ifşa, meslek sebebiyle öğrenilen fenni keşif ve ihtarları ve sınai malumatı ifşa, cürüm işlemek için teşekkül oluşturma, meslek sebebi ile güveni kötüye kullanma, bilgileri otomatik işleme tabi tutmuş sistemden verileri hukuka aykırı olarak ele geçirme ve menfaat sağlama, haksız rekabet, marka hakkına tecavüz" suçlamalarıyla şikayette bulunduğunu,

Eyüp Cumhuriyet Başsavcılığınca 2002/1509 Hz. sayılı dosyasıyla anılan şikayet nedeniyle yapılan tahkikat sonucunda 27.02.2002 tarihinde takipsizlik kararı verildiğini, davalıların haksız ve asılsız şikayetleri sonucu davacı şirket ve yetkililerin işyerlerinin arandığını, bilgisayar ve ticari kayıtlarına el konulduğunu, ticari faaliyetlerinin sekteye uğradığını, davalıların Organize Suçlar ve Silah Kaçakçılığı Şube Müdürlüğü'nde vermiş oldukları ifadeler, şikayet ve ihbarlar sonucunda davacı şirket yetkililerinin kelepçeli olarak götürüldüğünü ve söz konusu hadisenin bir TV kanalında yayınlandığını,

davacı şirketin ticari itibarının zedelendiğini ve gerçek kişi davacıların da kişilik haklarının ihlal edildiğini ileri sürerek 10.000,00 TL maddi ve her bir davacı lehine 25.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesini talep etmiş, yargılama sırasında maddi tazminat talebini ve davacı Michael Mondatore ile ilgili davasını atiye bırakmıştır.

2.Karşı davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili Kromaş Makine ve Metal San. Tic. Ltd. Şti. adına tescilli KROMAŞ ibareli markanın davacı-karşı davalı şirketin internet sitesinde haksız surette kullanıldığını ileri sürerek, 10.000,00 TL maddi, her bir karşı davacı müvekkili için ayrı ayrı 5.000,00 TL olmak üzere 15.000,00 TL manevi tazminatın tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar-karşı davacılar Kromaş Makine ve Metal San. Tic. Ltd. Şti., ..., ... vekili cevap dilekçesinde , asıl davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

3.Karşı davalı vekili cevap dilekçesinde davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 14.06.2016 tarih 2014/718 E., 2016/454 K. sayılı kararı ile; davalının haksız şikayeti sonucu davacının kişilik hakları zedelenmiş olup, davalının şikayeti "hak arama" özgürlüğünün sınırları dahilinde olmayıp, bu sınırları aştığından ve davacı bu şikayet sonucu manevi zarara uğradığından davacı maddi tazminat talebini atiye bıraktığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulüyle her bir davacı için 10.000,00 TL manevi tazminatın faiziyle birlikte davalılardan alınıp davacılara verilmesine, karşı davanın reddine” karar verilmiş, kararı davalılar-karşı davacılar Kromaş Makine ve Metal San. Tic. Ltd. Şti., ..., ... vekili ve davalı ... vekili temyiz etmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 29.11.2018 tarih, 2016/14724 E., 2018/7488 K. sayılı kararıyla;" 1-Dava, haksız şikayet nedeniyle maddi-manevi tazminat istemine ilişkindir. Davacılar-karşı davalılar vekili, dava dilekçesinde diğer davacılar yanında davacı olarak Michael Mondatore’nin adına da yer vermiş ise de davacılar vekili 26.10.2004 havale tarihli dilekçesi ile davacı Michael Mondatore yönünden açtıkları davayı atiye terk ettiklerini bildirmiştir.

HMK’nun 77/1. maddesi (HUMK’nun 67/1. maddesi) “...Vekâletnamesinin aslını veya onaylı örneğini vermeyen avukat, dava açamaz ve yargılamayla ilgili hiçbir işlem yapamaz. Şu kadar ki, gecikmesinde zarar doğabilecek hâllerde mahkeme, vereceği kesin süre içinde vekâletnamesini getirmek koşuluyla avukatın dava açmasına veya usul işlemlerini yapmasına izin verebilir.

Bu süre içinde vekâletname verilmez veya asıl taraf yapılan işlemleri kabul ettiğini dilekçeyle mahkemeye bildirmez ise dava açılmamış veya gerçekleştirilen işlemler yapılmamış sayılır...” hükmünü düzenlemiştir.

Buna göre mahkemece, davacı Michael Mondatore yönünden usulüne uygun şekilde açılmış bir dava bulunmadığından HMK’nun 77/1. fıkrası uyarınca işlem yapılarak açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken bu yönde bir karar verilmemesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

2-Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde, mahkemece dava dilekçesi ve diğer dilekçeler davalı ...’nın adresi olduğu ileri sürülen ve diğer davalılarla aynı adres olan “Tuna Cad. No 15. Bayrampaşa-İstanbul” adresine tebliğ edilerek yargılamaya devam edilip yazılı şekilde hüküm kurulmuştur. Ancak davalı ..., duruşmalara katılmamıştır.

Davalı ... vekili, müvekkilinin emekli polis memuru olup davalı şirkette bir süre güvenlik-bekçi olarak çalıştığını sonra da işten ayrıldığını, davadan icra emri geldiğinde haberdar olduğunu, davalı şirketin ne ortağı ne de temsilcisi olduğunu, yargılama sırasında dava dilekçesi ve diğer deliller tebliğ edilmediği gibi gerekçeli kararın da tebliğ edilmediğini, savunma hakkının kısıtlandığını, davada taraf sıfatı bulunmadığını açıklayarak kararı temyiz etmiştir.

Anayasa'nın 36'ncı maddesine göre herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı merciileri önünde iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir. Adil yargılanma hakkı hak arama özgürlüğünün uygulamaya yönelik uzantısı niteliğindedir. 1086 sayılı HUMK 73 ve 6100 sayılı HMK'nın 27'inci maddeleri uyarınca taraflar dinlenmeden, iddia ve savunmalarını beyan etmeleri için davet edilmeden hüküm kurulması savunma hakkının kısıtlanması niteliğinde olduğundan adil yargılanma hakkı ve hukuki dinlenilme hakkına aykırıdır. Bu itibarla davalı ...’ya usulüne uygun şekilde savunma hakkı tanınmadan hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

3- Davalılar-karşı davacılar Kromaş Makine ve Metal San. Tic. Ltd.

Şti., ..., ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince mahkemece, şikayetçinin şikayet hakkını kullanmakta aşırıya kaçtığı, hak arama özgürlüğü içinde değerlendirilmeyeceği, bu özgürlüğün sınırlarının aşıldığı gerekçesiyle manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilmiş ise de kişinin gerçek bir olguya dayanan iddiasını kısmen ya da tamamen doğrulayacak kanıtlara dayanarak (bu kanıtlar dava açılması ve mahkûmiyet için yeterli olmasa dahi) resmi mercilere başvurması ya da ceza davası açması uygulama ve doktrinde hukuka uygun bir davranış olarak kabul edilmekte ve bu davranış hak arama özgürlüğü kapsamında düşünülmektedir.

Aksi görüşü kabul etmek, yani her ihbar ve şikayetin yapılabilmesini ve ceza davası açılabilmesini her halükarda mahkumiyet için yeterli delil ikamesine bağlı tutmak; özellikle delillerin takdiri sonucu beraat halinde de şikayetçi ya da davacıyı manevi tazminat tehdidi altında bırakmak, hak arama özgürlüğünü sınırlamak ve kişilik hakları karşısında bu özgürlüğü yok etmek olur. Böyle bir yorum, Medeni Kanun ve Anayasa'nın kişilik hak ve özgürlükleriyle güttüğü amaca ters düşer.

Ayrıca hak arama özgürlüğü kapsamında bulunan şikayet hakkı ve kişilik hakları anayasal güvence altındadır. Bu iki hakkın karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin her iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemeyeceğinden, daha az üstün olan yararın, daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında, belirli koşullar çerçevesinde, korumasız kalması söz konusu olabilecektir. Zira, hak arama özgürlüğü, diğer özgürlüklerde de olduğu gibi sınırsız olmayıp, kişi salt başkasını zararlandırmak için bu hakkı kullanamaz. Bu hakkın hukuken korunabilmesi ve yerinde kullanıldığının kabul edilebilmesi için, hak arama özgürlüğünün sınırlarının aşılmaması, başkalarının kişilik değerlerine saldırı oluşturmaması gerekir (Yargıtay HGK’nun 07.07.2010 tarih 2010/4-364 E. 2010/374 K.).

Somut olayda Kromaş Makine ve Metal San. Tic. Ltd.

Şti. vekilinin Eyüp Cumhuriyet Başsavcılığına şikayet dilekçesi vererek, 1997 yılından beri müvekkili şirkette çalışan Alpaslan Özdemir’in 14/04/2000 istifa ederek İtalya’da faaliyet gösteren rakip Nicem firmasında çalışmaya başladığını öğrendikleri, müvekkilinin müşterileri ile haksız ve kötüniyetle irtibata geçip müvekkilini kötülediği, şirket kayıtları üzerinde yaptıkları inceleme neticesi Nicem Firmasına ait görüşme dosyalarının, müşteri kayıtlarına ait dosyaların, bilgisayar kayıtlarının kaybolduğu, unvan değişikliği ile Nicem Makine San.

Tic. Ltd. Şti. unvanını alan Erba Ltd.Şti’nin internet sitesine girildiğinde müvekkili Kromaş Makine ve Metal San. Tic. Ltd.

Şti’ne ait “kromaş” ibareli iki adet markasının haksız kullanıldığına dair Eyüp 5. Noterliğinin 15.01.2002 tarih 1114 Yevmiye nolu noter tespiti yaptırdıkları, bu tespitin dilekçe ekinde sunulduğunun bildirildiği, emniyeti suiistimal yoluyla dolandırıcılık suçundan Eyüp Cumhuriyet Başsavcılığınca 27.02.2002 tarihli takipsizlik kararı verildiği, Alparslan Özdemir hakkında “daha evvel müşteki Kromaş Mak.

Ltd.Şti.nde çalışırken istifa edip ayrıldıktan sonra rakip şirket olan Nicem Makine San. Tic. Ltd. Şti.'ne geçtiği, sanığın ilk çalıştığı şirkete ait ticari faaliyete ilişkin bilgileri bilgisayar ortamına girerek elde edip müşteki şirket aleyhine kullandığı iddiasıyla TCK’nın 525/b. maddesi gereğince kamu davası açıldığı anlaşılmıştır.

Bu durumda mahkemece, tüm bu olgular ve dosya içeriği göz önüne alındığında davalı tarafın şikayetinin hak arama özgürlüğü içinde değerlendirilmesi gerektiği, bu özgürlüğün sınırlarının aşılmadığı, şikayet nedeniyle davacıların kişilik haklarının zedelenmediği, davalıların yasal şikayet hakkını kullandığı sonucuna varılarak, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir. ." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve numarası belirtilen karar ile; her ne kadar taraflarca yeniden bilirkişi raporu alınması ve eksik incelemelerin tamamlanması talep edilmiş ise de bu hususların bozmaya konu olmadığı görülmekle taleplerin reddinin gerektiği, bozma ilamı sonrası davalı ...'ya dava dilekçesi ve ekleri ile savunma hakkını kullanabilmesi amacıyla dosyadaki ilgili evrakların tebliğ edildiği, sonrasında anılan davalı vekilinin dosya kapsamında beyanda bulunduğu gerekçesiyle asıl davada Michael Mondatore yönünden usulüne uygun şekilde açılmış bir dava bulunmadığından bu davacı yönünden davanın açılmamış sayılmasına,

davalıların Eyüp Cumhuriyet Başsavcılığı'na yapmış oldukları şikayet ve başvuruların hak arama özgürlüğü kapsamında kaldığı, bu nedenle davacıların kişilik haklarının zedelenmediği gerekçesiyle manevi tazminat isteminin reddine, maddi tazminat istemi atiye bırakıldığından esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karşı dava kapsamında bozma söz konusu olmadığından ve bozma ilamı öncesi alınan bilirkişi raporları ile haksız rekabet olmadığı belirlenmiş olduğundan bozmadan önce olduğu gibi karşı davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar-karşı davacılar Kromaş Makine ve Metal San. Tic. Ltd. Şti., ..., ... vekili ve davacılar-karşı davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar-karşı davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; özellikle dosya kapsamında anayasal dilekçe verme, şikayet etme sınırlarının aşıldığı konusunda kuşkuya yer vermeyen açıklamaları ve delillerine rağmen subjektif ve baştan savma, oluşa aykırı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığını ileri sürerek ve re'sen gözetilecek sebeplerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalılar-karşı davacılar Kromaş Makine ve Metal San. Tic. Ltd. Şti., ..., ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; mağdur olanın müvekkili olduğunu, davacıların eylemleri nedeniyle telafisi imkansız zarara uğradığını ileri sürerek karşı dava yönünden kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava haksız şikayet nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine, karşı dava markaya tecavüz ve haksız rekabet nedeniyle uğranılan maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacılar-karşı davalılar, davalılar-karşı davacılar Kromaş Makine ve Metal San. Tic. Ltd. Şti., ..., ... vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacılar-karşı davalılar, davalılar-karşı davacılar Kromaş Makine ve Metal San. Tic. Ltd. Şti., ..., ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere ayrı ayrı yükletilmesine ,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

24.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.