Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/2752 K.2024/5699

Taraflar arasındaki marka hükümsüzlüğü ve tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. Hindistan'da kurulu bulunan ve 40 yılı aşkın bir zamandan bu yana özellikle kına imalat ve satışı alanında faaliyet gösteren müvekkili şirketin, distribütörlük veya bayilik yoluyla yine uzunca bir zamandan bu yana diğer bölge ülkelerle birlikte ülkemizde de "EAGLE'S-R.G.S.

EAGLES ve şekil" markaları ile de faaliyet gösterdiğini, "EAGLE'S" markasını ilk kullanan ve tescil ve meşhur ettirenin müvekkili şirket olduğunu, tamamlayıcı nitelikte bulunan kadın görseli ile birlikte markalarının tescilinin Hindistan resmi makamlarınca 14.08.1989 yılında müvekkili şirket adına yapıldığını, müvekkili şirketin ürünlerinin dünyanın her tarafına dağıtıldığını ve satıldığını, davalı tarafından "BLACK EAGLE'S" markasının 2004/38143 tescil numarası ile, "s eagle's" markasının 2016/53044 tescil numarası ile, "xl eagle's" markasının 2016/52844 tescil numarası ile, "black eagle's" markasının 2016/38797 tescil numarası ile,

"henna vital's" markasının 2014/87402 tescil numarası ile 3 üncü sınıf için Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde tescil ettirildiğini, müvekkili tarafından haksız tescilin öğrenilmesinden sonra noter kanalıyla davalıya ihtarname gönderildiğini, sahiplik durumunun bilinerek kötü niyetle davalı tarafından kendi adına tescil edilen bu markaların görsel ve işitsel olarak müvekkili şirkete ait markaların aynısı veya ayırt edilemeyecek kadar benzeri olduğunu, davalı şirketin "BLACK EAGLE'S" ibareli markayı 5 yıl kesintisiz kullanmadığını ve davalı eylemlerinin marka tecavüzü ile haksız rekabet teşkil ettiğini iddia ederek,

davalı adına tescilli 2004/38143, 2016/53044, 2016/52844, 2016/38797 ve 2014/87402 tescil nolu markaların hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini, 5.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının kendi adına tescil ettirdiğini ileri sürdüğü "EAGLE'S" ibareli markaya ilişkin Hindistan'da yapılan tescilin Türkiye'de hiçbir hükmünün bulunmadığını, davacı firmanın Babil Elektronik Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti. ile aralarında distribütörlük sözleşmesi akdedildiğini, yalnızca tarafları bağlayan bu sözleşmenin Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde hüküm ifade etmesi ve ülkemizdeki üçüncü şahısları bağlamasının hiçbir şekilde mümkün olmadığını, sözleşmenin de taraflar arasında feshedildiğini ve hükümsüz kaldığını, davacı şirketin TÜRKPATENT nezdinde tescil edilmiş herhangi bir markasının bulunmadığını, davacının müvekkili şirketin başvurusundan önce yapılmış herhangi bir başvurusunun bulunmadığını, müvekkili şirketin "BLACK EAGLE'S" ibareli markasına yapmış olduğu itirazının reddedildiği gibi,

davacının TÜRKPATENT nezdinde yapmış olduğu marka başvurusunun da reddedildiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı markasının ilk olarak 1989 yılında "EAGLE'S BLACK HENNA+KADIN RESMİ" ile tescil edildiği 1987 yılından itibaren çeşitli firmalarca aynı markalar altında Türkiye'ye ithal edilip ticarete konu edildiği, bu haliyle davacının 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 6/3 maddesi anlamında markanın gerçek hak sahibi olduğu,

davalı markalarının da aynı ibare ve özellikle aynı kadın fotoğrafından ibaret olup 6769 sayılı Kanun 6/3, 25 inci maddeleri uyarınca hükümsüzlük koşullarının tüm markalar yönünden oluştuğu, aynı Kanun'un 6/1 maddesi anlamında iltibas nedeniyle hükümsüzlük koşullarının da oluştuğu, davalının davacı markalarında esas unsuru olan "EAGLE'S" ve özellikle şekil unsuru olan aynı kadın resmini aynı olacak şekilde tescil ettirmesi karşısında aynı kadın fotoğrafını (muhtemelen Hindistanlı) seçmesinin tesadüfi olamayacağı,

davacı markalarının üründen yararlanma amacıyla olup 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 2 inci maddesi anlamında kötü niyetli tescil mahiyetinde olduğu, marka tescili tek başına manevi tazminata sebep olmayacağından esasen tescil başvuru tarihlerinde davacının Türkiye'de tescili de bulunmadığından koşulları oluşmadığından davacının manevi tazminata ilişkin talebinin reddi gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, davalı adına tescilli 2004/38143, 2016/53044, 2016/52844, 2016/38797 ve 2014/87402 tescil nolu markaların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının kötü niyetli olarak kanunu dolanarak söz konusu markaları yurt dışında wıpo aracılığı ile devraldığını, ayrıca müvekkili tarafından dava konusu markaların asli unsuru olan "EAGLE'S" markası hakkında kullanmama sebebi ile açılan davanın görülmekte olduğunu, mahkemenin bu dosyayı dikkate almadığını, davacının belli bir tarihe kadarki EAGLE'S ibareli bütün başvurularının reddedildiğini, davacının marka başvurularının ülkesellik ilkesi gereğince Türkiye'de marka tescili olmadığı için reddedildiğini, davacının önceki hak sahipliği sıfatı bulunmadığını,

davacının sunduğu 1981 ila 1987 arasındaki 7 adet gümrük beyannamesi gösterildiğini ancak 1988 tarihli son gümrük beyanından itibaren 5 yıldan uzun süre boyunca Türkiye'de davacı markalarının davacı yanca kullanılmadığını, müvekkili marka başvurusunun ise 2004 yılında olduğunu, davacının iddia ettiği markaların hepsinin müvekkilinin markasının tescilinden sonra tescil edildiğini, bilirkişinin dosyayı eksik ve özensiz incelediğini, rapora itirazlarının dikkate alınmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafa ait markaların 3 üncü sınıfta tescilinin yapıldığı ve davacının 2009/15860 tescil numaralı markasında kadın resminin bulunduğu, davalının kadın figürü içeren markalarının davacıya ait 2009/15860 numaralı markanın tescilinden sonra tescil edildiği, markaların kadın figürü bakımından ayniyet derecesinde benzer olduğu,

aynı malları kapsadığı ve ürünler yönünden de benzerlik nedeniyle taraf markaları arasında ilişkilendirme ve iltibas durumunun oluşacağı, davalının 2004/38143 tescil numaralı markası dışındaki markalarının hükümsüzlüğüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, ne var ki davalının dava konusu markalarından 2004/38143 tescil numaralı markasında ise kadın figürünün bulunmadığı,

her ne kadar davacının bu tarihten önceye ait Türkiye'de ticareti bulunmakta ise de davalının bu markayı tescilinde kötü niyetli olduğu hususunun sabit olmadığı gerekçesi ile davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulüne, davalı adına tescilli 2016/53044, 2016/52844, 2016/38797 ve 2014/87402 tescil nolu markaların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, davacının manevi tazminat talebi ile 2004/38143 tescil numaralı markanın hükümsüzlüğü talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalının kötü niyetli olduğunu, müvekkili markasında kullanılan kadın görselini bire bir kullandığını, davalı adına kayıtlı tüm markaların hükümsüzlüğüne ve sicilden silinmesine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davalıya ait markaların hükümsüzlüğü ve sicilden terkini ile manevi tazminat taleplerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6769 sayılı Kanun'un 6/1 maddesi, 6/3, 25 inci maddeler.

2.4721 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince, davacı dava konusu markalar üzerinde önceye dayalı hak sahibi olduğunu ve davalının kötü niyetle tescil işlemi gerçekleştirdiğini ileri sürerek dava konusu markaların hükümsüzlüğünü talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince dava konusu tüm markaların hükümsüzlüğüne karar verilmişken, Bölge Adliye Mahkemesince 2004/38143 tescil numaralı marka üzerinde davacı markalarında bulunan kadın figürünün olmadığı ve davalının da kötü niyetinin ispatlanamadığı gerekçesi ile bu marka bakımından hükümsüzlük talebinin reddine karar verilmiştir.

3.Kötü niyetli marka başvurusu, hak sahibi olunmadığı bilinmesine rağmen dürüstlük kuralına aykırı şekilde başvuru yapılması durumunda söz konusu olacaktır. (Ozan ..., Türk Hukukunda Kötü niyetli Marka Başvuru ve Tescilinde İptal ve Hükümsüzlüğün Kapsamı Üzerine Düşünceler, Ticaret ve ... Mülkiyet Hukuku Dergisi, 2015, Cilt:1, Sayı:1, s.51). Marka Hukukunda genel olarak kabul gören anlayışa göre, tescil yoluyla sağlanan marka korumasının amacına aykırı biçimde kötüye kullanılması yoluyla başkasının markasından haksız olarak yararlanmak veya gerçekte kullanılmayıp yedekleme, marka ticareti yapmak amacına ya da şantaja yönelik başvuru ve tesciller kötü niyetli olarak kabul edilmektedir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.07.2008 tarihli, 2008/11-501 E. ve 2008/507 K. sayılı kararı).

4. Davalı tarafından sırasıyla "BLACK EAGLE'S" markasının 2004/38143 tescil numarası ile "henna vital's" markasının 2014/87402 tescil numarası ile, "black eagle's" markasının 2016/38797 tescil numarası ile, "xl eagle's" markasının 2016/52844 tescil numarası ile, "s eagle's" markasının 2016/53044 tescil numarası ile 3.sınıf için TÜRKPATENT nezdinde tescil ettirildiği,

bunlardan 2004/38143 numaralı markada kadın figürü bulunmasa dahi davalının daha sonraki marka başvurularında tescilli kelime markasının yanına davacı markasında var olan kadın figürünü bire bir almış olması hususları birlikte değerlendirildiğinde, davalının kötü niyet ile hareket ettiğinin kabulü gerekir.

Hal böyle iken, davalının tüm markaları yönünden hükümsüzlük kararı verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile 2004/38143 numaralı marka bakımından davacı talebinin reddi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1.Davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,