Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/2787 K.2024/644

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen bononun istirdatı davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin eski eşi ... ... ...’ın keşidecisi olduğu ve lehtar sıfatıyla kendisine verilmiş olan ve ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davada davacıya senedi elinde bulunduran kişiye karşı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanun'un (6102 sayılı Kanun) 758 ... maddesi gereğince dava açmak için süre verildiğini ve bu davayı açtıklarını, müvekkilinin açık bonoyu aldığı dönemde bir süre evinde tuttuğunu sonrasında dava dışı keşidecinin ilgili bononun akıbetini kendisine sorması üzerine bonoyu aradığını ancak bulamadığını, bononun kaybolduğunu fark ettiğini, dava konusu bononun davalı tarafından anlaşmaya aykırı olarak doldurularak icra takibine konulduğunu, davalının bedelsiz senedi davacının rızası dışında ele geçirmiş olup, kötü niyetli olduğunu,

davacı ile bono keşidecisinin eski karı-... olduğunu, senedin taraflar arasında teminat amacıyla verildiğini, davacının elinden rızası hilafına çıkmış olan senedin bedelinin bulunmadığı ve teminat amaçlı davacıya verildiğinin davalı tarafından bilindiğini ileri sürerek borçlusu (keşidecisi) ... ... ... olan ve 24.06.2012 tanzim, 24.06.2013 vade tarihli ve 85.000,00 TL bedelli ... muharrer bonoyu kötü niyetli olarak devralan davalıdan istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin işbu senedi dava dışı ... ... ...'dan aldığını ve meşru hamil olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.01.2021 tarih, 2019/301 E. ve 2021/10 K. sayılı kararıyla; davacının yetkili hamil olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 26.03.2021 tarih, 2021/432 E. ve 2021/585 K. sayılı kararıyla; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun bulunduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 20.10.2022 tarih, 2021/3674 E. ve 2022/7223 K. sayılı kararıyla davacı dava dışı eski eşi ... ... ... tarafından teminat olarak ve kendisine boş olarak verilen senedin davalı tarafından elinden alındığı ileri sürdüğü ve bu konuda davacı tarafça ... 1. Asliye Ceza dosyasına da dayandığı, Mahkemece 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 74 üncü maddesi hükümleri çerçevesinde ceza dosyası getirtilip bu davaya etkisi tartışılmadan davanın reddine karar verilmesi doğru olmadığı gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı dava konusu bononun kendisine açık bono olarak verildiğini iddia ettiği, bononun incelenmesinden davacının yetkili hamil olmadığı anlaşıldığı, davacının yetkili hamil olduğunu tanıkla ispatı mümkün olmadığı, delil olarak bildirilen ceza dosyasında da davacının yetkili hamil olduğunu ispat etmeye elverişli bir delilin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle. Mahkemenin gerekçesinin aksine, ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/10 E. sayılı dava dosyasında dosyasında dava konusu senedin akıbeti ve nasıl davalının eline geçtiğine dair vakıalar yargılamaya konu edildiğini, ilgili ceza davasının sanığı ... beyanında "... 80.000 TL'sine karşılık olarak bana senet verdi .. Kendisinden ayrıldıktan sonra hissem karşılığında bana bir senet vermişti.

Senedi ödemeyince ben icra takibine başladım ve bu takip sebebiyle müşteki bana iddianameye konu suçlamaları yöneltti." şeklindeki ifadesinde açıkça mezkur senedin esas lehtarının ... ... kendisi olduğu iddia edildiği, oysa ki senette lehtar davalı gözüktüğünü, aynı senet ile ilgili bir biri ile çelişen beyanların söz konusu olduğunu, senedin tedavül amacı dışında doldurularak davacının rızası dışında davalıya geçtiğini, bu davalının kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin meşru hamil olduğunu ispat bakımından keşidecisi ile kendisi arasındaki ilişkiye ilişkin yazılı ve diğer delillere ve ayrıca tanık deliline dayandığını,

tanık listesi ibrazı ve tanık ismi bildirildiği taktirde davacının aktif husumet varlığı bakımından ibraz edilen diğer belgelerle birlikte değerlendirilerek bir sonuca ulaşılması gerekirken bu değerlendirmenin Mahkemece yapılmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, bononun istirdatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Dava konusu senedin keşidecisi ... ...'ın davalı lehdara karşı açtığı menfi tespit davasının da iddialarını ispat edemediğinden reddedildiği görülmüştür.

3.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,