Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/2844 K.2024/5506

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin "ÇALIK" ibareli tanınmış markaları bulunduğunu, davalının 2017/117129 sayılı "CALI TEXTILE" ibareli marka başvurusuna yaptıkları itirazın YİDK kararıyla reddedildiğini, ancak marka işaretlerinin yazılış ve okunuş olarak benzerlik arz ettiğini, dava konusu markaların esas unsurlarının "CALI" ve "ÇALIK" olduğunu, işaretlerdeki ilave kelime ve şekil unsurlarının tali nitelikte olduğunu, bu anlamda dava konusu marka işaretleri arasında ayırt edilemeyecek derecede benzerlik bulunduğunu, davalı markasının davacının seri markalarından biri gibi algılanacağını,

diğer yandan davalı markası kapsamındaki 25. sınıf malların davacı markalarının tescilli olduğu emtialar ile aynı olduğunu, davacının ÇALIK markasının tanınmış marka olduğunu, müvekkilinin ticaret unvanı ve tescilli alan adının da "ÇALIK" ibaresini içerdiğini, müvekkilinin tanınmış markasına ayniyet derecesinde benzer nitelikteki markayı tescil ettiren davanın kötü niyetli olduğunu ileri sürerek, YİDK kararının iptaline, 2017/11729 sayılı "CALI TEXTILE" ibareli markasının hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı Türk Patent vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2. Diğer davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili tarafından tescili istenen markanın "CALI TEXTILE" olduğunu, uzun yıllardır ABD California’da yaşayan davalının Türkiye’ye dönünce tekstil işi ile ilgilenmeye başladığını ve bu kapsamda CALIFORNIA isminden esinlenerek "CALI" ibareli markayı tescil ettirdiğini, dava konusu markalar arasında benzerlik ve karıştırılma ihtimali bulunmadığını, markalarda benzer harflerin iltibas oluşacağı yönünde değerlendirme yapılması için yeterli olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf markalarının ayırıcı unsurları olan "ÇALIK" ibaresi ile "CALI" ibaresi arasında kelimelerin anlamı bakımından benzerlik bulunmadığı, öte yandan Ç ve K harflerinin baskın olduğu beş harfli "ÇALIK" ibaresi ile "CALI" ibaresi arasında fonetik benzerlik de bulunmadığı, davalıya ait "CALI TEXTILE+şekil" markası koyu kare zemin üzerine lila tonlarında yerleştirilmiş şekil ögesi ile ayırıcı özelliğini kuvvetlendirdiği ve "ÇALIK" ibareli marka serisinden tamamen ayrıldığı,

markalar arasında biçim, renk, grafik unsurlar, düzenleme ve tertip tarzı olarak görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunmadığı, işin uzmanı veya dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu ürünler için ayırdığı satın alım ve yararlanım süresi içinde,

davalının markasını gördüğünde bunun davacının mesnet markalarından farklı bir marka olduğunu algılayabileceği, tescilli markaların bir uzantısı, yeni bir versiyonu, yeni bir serisi olarak algılanmasının ihtimal dahilinde olmadığı, taraf markaları arasında iltibas bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraf markalarının ve tescil kapsamlarının benzer olduğunu, markaların bütünsel olarak incelenmesi gerektiğini, dava konusu markadaki baskın unsuru "CALI TEXTILE" ibaresinin oluşturduğunu, markaların karıştırılması ihtimalinin bulunduğunu, başvurunun müvekkilinin tanınmış markasına zarar vereceğini, önceye dayalı hak sahipliği, ticaret unvanı, alan adı ve kötü niyet iddialarının da değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürerek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu başvuru kapsamında 25. sınıftaki malların bulunduğu, davacının itiraza mesnet markaları kapsamında da 25. sınıf malların aynen yer aldığı, taraf markaları arasında emtia benzerliği şartının gerçekleştiği, marka işaretlerinin karşılaştırılmasına gelince; dava konusu başvurunun "CALI TEXTILE", davacının itiraza mesnet markalarının "ÇALIK", "ÇALIK COTTON", "ÇALIK GRUBU", "ÇALIK PAMUK", "ÇALIK DENİM" ibarelerinden oluştuğu, dava konusu başvurunun esas unsurunun "CALI", itiraza mesnet markaların esas unsurunun ise "ÇALIK" ibaresi olduğu,

taraf markalarında yer alan şekil unsurları ile tescilli oldukları sınıflar yönünden tanımlayıcı nitelikteki "tekstil, pamuk, kot" gibi anlamlara gelen ibarelerin tali unsur niteliğinde olduğu, sözcük anlamı bulunmayan ibarenin CA-LI olarak okunacağı, bu hali ile davacının "ÇA-LIK olarak telaffuz edilen itiraza mesnet markalarına görsel ve işitsel olarak benzer olduğu,

başvuruyu oluşturan ibarenin bir anlamının bulunmaması nedeniyle de tüketiciler tarafından davacının "ÇALIK" ibareli markalarından ayırt edilemeyeceği, başvurudaki şekil unsurunun ve tanımlayıcı nitelikteki "tekstil" anlamına gelen kelimenin de markayı davacının markalarından farklılaştırmaya yetmediği, davacının markasının tanınmış olduğu da gözetildiğinde başvuru ile karşılaşan tüketicilerin derhal ve hiç düşünmeden davacının markalarından farklı bir marka olduğunu algılayamayacağı, ortalama tüketiciler nezdinde dava konusu markanın davacının markalarıyla ilişkilendirilmesi ihtimali de dahil karıştırılması ihtimalinin bulunduğu,

başvuru kapsamındaki tüm emtialar yönünden iltibas koşullarının oluştuğu, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin beşinci ve altıncı bendi yönünden inceleme yapılmasına gerek görülmediği gibi kötü niyet iddiasının da ispatlanamadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın kabulüne YİDK kararının iptali ile dava konusu 2017/117129 nolu "CALI TEXTILE" ibareli markanın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı TÜRKPATENT vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı TÜRKPATENT vekili temyiz dilekçesinde özetle; karıştırılma ihtimaline ilişkin markalar incelenirken bütünsel bir yaklaşım sergilenmesi gerektiğini, taraf markalarının görsel, işitsel ve kavramsal yönden farklı olduğunu, tüketici nezdinde bırakacağı algı ve intibanın da farklı olacağını, farklı ticari kaynaklardan gelen birbirinden farklı markalar olduğunun kolaylıkla anlaşılacağını, bilirkişi raporunda da benzerlik/karıştırılma ihtimalinin gerçekleşmediğinin tespit edildiğini, YİDK kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; taraf markaları arasında herhangi bir benzerlik bulunmadığını, müvekkilinin başvuru markasının renk, şekil ve yazı karakteri itibariyle farklı olduğunu, görsel ve işitsel olarak da farklı markalar olduğunu, bilirkişi raporunun da bu yönde olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, YİDK kararının iptali istemine ve markanın hükümsüzlüğü ilişkin olup, uyuşmazlık, taraf markaları ve emtia sınıfları arasında benzerlik bulunup bulunmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci bendi.

3. Değerlendirme 1.Dava, davalının marka başvurusunun iptaline ilişkin YİDK kararının iptali ve tescili halinde markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. Davalının 25. sınıftaki mallar için "CALI TEXTILE+şekil" ibareli marka başvurusuna, davacı "ÇALIK", "ÇALIK DİGİTAL", "ÇALIK", "ÇALIK'IN GÜLÜMSEYEN YÜZLERİ", "ÇALIK COTTON", "ÇALIK COTTON", "ÇALIK DİJİTAL", "ÇALIK GRUBU", "ÇALIK PAMUK", "ÇALIK PAMUK", "ÇALIK+şekil", "SMİLİNG FACES OF ÇALIK", "ÇALIK DENİM+şekil", "ÇALIK COTTON+şekil" ibareli markalarına dayanarak başvurunun 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci, beşinci, altıncı ve dokuzuncu bentleri uyarınca reddedilmesi talebiyle itirazda bulunmuştur.

2. TÜRKPATENT YİDK 07.12.2018 tarih ve 2018-M-10577 numaralı kararıyla: "başvuru ile itiraz gerekçesi markaların ihtiva ettikleri tüm unsurlarla birlikte yarattıkları bütüncül algı dikkate alındığında markalar arasında ortalama dikkate sahip tüketiciler nezdinde ilişkilendirme ihtimaline yol açacak düzeyde benzerlik bulunmadığı kanaatine ulaşılmış, işbu itirazın tanınmışlık ve kötü niyet de dahil olmak üzere tüm gerekçeleri bakımından reddi gerekmiştir. şeklinde karar vermiştir.

3. 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci bendine göre, iltibas veya karıştırılma riskinin varlığı için, tescil kapsamındaki mal ve/veya hizmetlerin ve aynı zamanda başvuru ve markanın karıştırılma ihtimali bulunacak derecede aynı ya da benzer olması gerekir. Karıştırılma ihtimalinin değerlendirilmesinde bütüncül bir yaklaşım sergilenmeli, markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak markanın bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenim esas alınmalıdır. Taraf markalarının esas unsurlarının ve bunların genel görünüme ve tüketici algısına etkisinin tespiti gereklidir.

4. Dosya kapsamında bulunan bilirkişi raporunda özetle; Davacı markalarının tescilli olduğunu malların davalının başvuruya konu markası kapsamında da aynen yer almasına karşın, marka sözcük ve şekilleri arasında benzerliğin bulunmadığı, bu kapsamda karıştırılma ihtimali ve tehlikesinin bulunmadığı, davacının tanınmışlık iddiasını da ispat edemediği yönünde tespitler yapılmıştır.

5. Somut olay anlamında taraf markaları incelendiğinde; davalının markasının, koyu renk kare zemin üzerine lila tonlarında yerleştirilmiş şekil ögesi ile altında aynı renklerle ve büyük harflerle yazılmış "CALI TEXTILE" ibaresinden oluştuğu, esas ibaresinin "CALI" olduğu, "TEXTILE" ibaresinin İngilizce tekstil anlamına gelen ayırt edicilik gücü bulunmayan, tali bir ibare olduğu anlaşılmaktadır. Davacın markalarında ise, ayırıcı unsur olarak "ÇALIK" ibaresinin bulunduğu, markaların bir kısmının "cotton, denim, grubu, dijital" gibi tali ibarelerle desteklendiği, zaman zaman "dalında pamuk" şekli ile karma hale getirildiği ve marka serisi oluşturulduğu anlaşılmaktadır.

6. Markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir. Taraf markalarında esas unsur olan "ÇALIK" ve "CALI" ibaresi arasında kelimelerin anlamı bakımından benzerlik bulunmadığı, "Ç ve K" harflerinin baskın olduğu "ÇALIK" ibaresi ile "CALI" ibaresi arasında fonetik benzerlik de bulunmadığı, davalıya ait markanın yazı, renk ve şekil ögeleriyle farklılaştığı ve davacının marka serisinden tamamen ayrıldığı görülmektedir.

7. Bu tespitler ışığında; davacı adına tescilli "ÇALIK" esas ibareli markalar ile davalının "CALI TEXTILE" ibareli markası arasında biçim, renk, grafik unsurlar, düzenleme ve tertip tarzı olarak görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunmadığı,

işin uzmanı veya dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu ürünler için ayırdığı satın alım ve yararlanım süresi içinde, davalının "CALI TEXTILE" markasını gördüğünde bunun davacının mesnet markalarından farklı bir marka olduğunu algılayabileceği, tescilli markaların bir uzantısı, yeni bir versiyonu, yeni bir serisi olarak algılanmasının ihtimal dahilinde olmadığı,

taraf markaları arasında iltibas bulunmadığı, iltibas tehlikesinin bulunmaması halinde 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci bendinin uygulama alanı bulmayacağı dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken Bölge Adliye Mahkemesince yazılı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harçlarının istekleri halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,