Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/3130 K.2024/5821

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararı iptali ve marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ait tanınmış “TAÇ” ibareli markaların bulunduğunu, davalı şirketin müvekkili markaları ile çok benzer, iltibas oluşturan 2014/85480 sayılı “Tac Art Stone” ibareli markanın 19. sınıfta tescili talebiyle yaptığı başvuruya müvekkilinin itirazlarının davalı TÜRKPATENT’in YİDK’nca nihai olarak reddedildiğini, davalı şirketin markasında yer alan sanat, sanatsal anlamındaki “Art” ve taş, taştan anlamındaki “Stone” ibarelerinin cins, vasıf, çeşit, nitelik, fonksiyon bildirdiğini, her ne kadar müvekkilinin 19. sınıfta tescili yoksa da ilişkili sınıflarda bulunduğunu,

öte yandan başvurunun müvekkilinin tanınmış markalarının itibarına zarar vereceğini, onların ayırt edici karakterini zedeleyeceğini, haksız bir yarar sağlanabileceğini ileri sürerek TÜRKPATENT YİDK’nun 2016-M-579 sayılı kararının iptalini, tescili halinde davalı şirketin 2014/85480 sayılı markasının hükümsüzlüğünü talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; başvuruya konu markadaki şekil unsurunun işareti davacının seri markalarından farklılaştırdığını, markaların farklı mal ve hizmet sınıflarını kapsadığını, 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin (556 sayılı KHK) 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasındaki şartların oluşmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı Uzun Maden Mermer Granit İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacı markalarının 19. sınıfı kapsamadığını, başvurudaki şekil unsurunun markayı farklılaştırdığını, müvekkilinin mermer, taş, beton, granit sektöründe faaliyet gösterdiğini, 556 sayılı KHK’nın 8 inci maddesinin dördüncü fıkrası şartlarının söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile markalar tüm unsurlarıyla bir bütün olarak ele alındığında, görsel bakımdan sergiledikleri bazı farklılıklara rağmen, taraf markalarının esaslı unsurların kimi zaman aynı (TAC/TAC) kimi zaman ayırt edilemeyecek kadar benzer (TAÇ/TAC) olmasından kaynaklanan görsel, işitsel ve kavramsal benzerliklerin, farklılıklara nazaran ön plana çıktığı, davacıya ait ... marka ibaresi olan TAÇ (veya TAC) ibaresini, davalı başvurusunun aynen veya ayırt edilemeyecek kadar benzer biçimde ihtiva ettiği,

dava konusu markada güçlü ayırt edici niteliği bulunan özgün nitelikte bir şekil unsuruna yer verilmediği, davacı markalarındaki tamamlayıcı unsurların iltibas tehlikesini ortadan kaldırmadığı, çekişmeli malların ortalama tüketicilerinin bu markaları benzer mal ve hizmetlerde gördüklerinde aynı işletmeye ait seri markalar olarak algılaması ve markaları karıştırması ihtimalini ortadan kaldırmayacağının görüldüğü, taraf markalarının esaslı unsurlardaki benzerliklerinin yanı sıra marka oluşturma tekniği bakımından da benzerlik sergiledikleri, davacının tüm markalarının TAÇ veya TAC okunabilir unsuruyla başladığı,

buna ayırt edici niteliği bulunmayan bir marka ibaresi ve/veya şekil unsuru eklendiği, dava konusu markanı da benzer şekilde TAC ibaresi ile başladığı, ayırt ediciliği bulunmayan art ve stone yardımcı marka ibarelerinin buna eklendiği, markalar arasında oldukça yüksek seviyede benzerliğin bulunduğu,

davacı markasının ayırt edici gücü ve markaların yüksek seviyede benzerliği gözetildiğinde, çekişmeli hizmetlerden benzerliği tespit edilen “beton alçı toprak kil doğal ve yapay taş ahşap plastik veya sentetik malzemelerden imal edilmiş ve şekil almış yapı, malzemeler tabaka veya şerit halinde tabi veya sentetik yüzey kaplamaları inşaatlar için cam ürünleri yapı elemanları (ahşap ve sentetik malzemeden kapı ve pencereler dahil) beton taş veya mermerden yapılmış anıtlar heykeller akvaryum kumları” yönünden taraf markaları arasında 556 sayılı KHK’nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında iltibas tehlikesinin bulunduğu,

davacı markalarının emtia listesinden farklı olduğu veya 556 sayılı KHK’nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında iltibas tehlikesi bulunmayanların “İnşaat, yol yapımı, tamirat, kaplama amaçlarıyla kullanılan kum, çakıl, mıcır, asfalt, zift, çimento, alçı gibi malzemeler. İnşaat/yol yapımı ve benzer amaçlı malzemeler, metalden olmayan binalar/yapılar, taşınabilir bu malzemelerden yapılar, direkler, bariyerler.

Yollar için metal, mekanik ve aydınlatmalı olmayan trafik işaretleri. Isı ile yapıştırılabilen sentetik kaplamalar; çatılar için ziftli kartonlar; ziftli kaplamalar.

Metalden olmayan prefabrik yüzme havuzları” olduğu, bunlarla davacı markasının tanınmışlık sağladığı ev tekstili ürünlerinin tamamen farklı sektörlerde yer aldığı, hitap ettiği tüketici profilinin benzemediği, marka işaretleri arasında oldukça yüksek düzeyde benzerlik bulunmasına rağmen, ayniyet veya ilk bakışta ayırt edilemeyecek kadar yüksek düzeyde benzerliğin de bulunmadığı,

farklı olduğu tespit edilen hizmetler yönünden tanınmış markanın imajının davalı markasına transferinden söz edilemeyeceği, davalı markasının tescili/ kullanılması halinde haksız yarar sağlanması ya da TAÇ markasının itibarının yahut ayırt ediciliğinin zarar görmesi ihtimallerinin söz konusu olmayacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, TÜRKPATENT YİDK’in 2016-M-579 sayılı kararının “beton alçı toprak kil doğal ve yapay taş ahşap plastik veya sentetik malzemelerden imal edilmiş ve şekil almış yapı,

malzemeler tabaka veya şerit halinde tabi veya sentetik yüzey kaplamaları inşaatlar için cam ürünleri yapı elemanları (ahşap ve sentetik malzemeden kapı ve pencereler dahil) beton taş veya mermerden yapılmış anıtlar heykeller” yönünden iptaline, YİDK iptaline yönelik fazlaya dair talebin reddine, hükümsüzlük talebinin kısmen kabulüne, davalı adına tescilli 2014/85480 sayılı “TAÇ ART STONE +ŞEKİL” ibareli markanın tescilli olduğu 19. sınıfta yer alan “beton alçı toprak kil doğal ve yapay taş ahşap plastik veya sentetik malzemelerden imal edilmiş ve şekil almış yapı,

malzemeler tabaka veya şerit halinde tabi veya sentetik yüzey kaplamaları inşaatlar için cam ürünleri yapı elemanları (ahşap ve sentetik malzemeden kapı ve pencereler dahil) beton taş veya mermerden yapılmış anıtlar heykeller akvaryum kumları yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine” hükümsüzlüğe ilişkin fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporlarına itiraz dilekçelerinde ayrıntılı belirttikleri gibi dava konusu emtia listesinde yer alan malların müvekkilinin markalarındaki bir kısım emtia ile benzerlik taşıdığını, işaretler arasında çağrışımdan öte ayniyete yakın bir benzerlik bulunduğunu, müvekkilinin markalarının tanınmışlığı açık olduğuna göre 556 sayılı KHK’nın 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasındaki şartlar oluştuğundan benzer bulunmayan mallar yönünden tescil kararının marka hukukunun genel ilkelerine aykırılık taşıdığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı TÜRKPATENT vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin inceleme ve değerlendirmesi sonucunda “tacartstone” ibareli başvuru ile itiraz gerekçesi markaların görsel, işitsel, kavramsal ve bütün olarak ortaya çıkan izlenim açısından benzer olmadığı, ortalama tüketicilerce bağlantı kurulmayacağı sonucuna varıldığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

3.Davalı Uzun Maden Mermer Granit İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının, dava konusu başvurudan önce 19. sınıfta bir başvurusunun bulunmadığını, davacı markasının ev tekstili yönünden tanındığı, müvekkilinin ise inşaat işi dış ve iç cephe imalatı ile uğraştığını, büst ve biblo emtiası ile müvekkilinin emtialarının benzeşmediğini, “Taç” ibaresinin müvekkilinin markasında geçmediğini, “Tac” ibaresinin ise iş yaptığı bölgelerde “Tak” olarak okunduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı şirketin marka tescil başvurusunda yer alan “Tac", "Art” ve “Stone” söcüklerinin birbirleri ile farklı renk tonlarında yazıldığı, her birinin ilk harfi büyük yazıldığından, her bir sözcüğün tüketici tarafından ayrı ayrı algılanacağı, başvuru markasında ayırt edici esaslı unsurun, markanın başlangıcında yer alan “TAC” ibaresi olduğu, bu ibarenin davacının kimi markalarında aynen “TAC”, kimi markalarında ise “TAÇ” yazım şekli ile yer aldığı, bu durumun tarafların markalarında kullanılan asıl unsurlar arasında iltibas tehlikesine neden olduğu,

tarafların markalarının kapsamlarında yer alan emtialar yönünden ise bilirkişi heyet raporunda, başvuru kapsamındaki 19. sınıf mallardan hangilerinin davacının itiraz aşamasında, hangilerinin hükümsüzlük davası aşamasında dayandığı markalarının kapsamındaki mallarla aynı veya benzer olduğunun, gerekçeleri de açıklanmak suretiyle belirtildiği,

her ne kadar mahkemece 26.03.2018 tarihli ek bilirkişi raporuna, YİDK kararının iptali istemine ilişkin davanın kabulüne karar verilmesi gereken emtialar yönünden, “yapı elemanları (ahşap ve sentetik malzemeden kapı ve pencereler dahil)” malları konusunda, 21.06.2017 tarihli ek bilirkişi raporuna da YİDK kararının iptali istemine ilişkin davanın kabulüne karar verilmesi gereken emtialar yönünden “beton, taş veya mermerden yapılmış anıtlar, heykeller” malları konusunda itibar edilmemiş ve anılan mallar yönünden de YİDK kararının iptaline karar verilmiş ise de, anılan bilirkişi raporlarında bu malların,

davacı markaları ile benzer bulunmasına neden olan davacının 2005/32261 numaralı markasına itiraz aşamasında da dayanıldığı, dolayısıyla mahkemece bilirkişi raporlarında yapılan bu maddi hatanın düzeltilerek, YİDK kararının iptali davasının hem “yapı elemanları (ahşap ve sentetik malzemeden kapı ve pencereler dahil)” hem de “beton, taş veya mermerden yapılmış anıtlar, heykeller” malları yönünden kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizliğin bulunmadığı, bilirkişi raporunda davacının itirazına neden itibar edilmediğinin, gerekçeleri de belirtilmek suretiyle açıklandığı,

buna göre davacının itirazında bildirdiği malların inşaat ve yapı malzemelerine veya doğrudan yapıların kendisine ilişkin olduğunun, davalının başvurusundaki malların ise farklı satış kanalları ile tüketiciye ulaştığının, karşıladıkları ihtiyaçların, birbirlerini tamamlama özelliklerinin, son kullanıcı ve tüketici profillerinin farklı olduğunun, malların benzer sektörde kullanılmalarının tek başına benzerlik için yeterli gelmediğinin bildirildiği, bilirkişi raporunda belirtilen tüm bu gerekçelere aynen iştirak edildiği gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu markanın emtia listesinde yer alan. “İnşaat, yol yapımı, tamirat, kaplama amaçları ie kullanılan kum, çakıl, mıcır, asfalt, kum, çimento, alçı gibi malzemeler, Beton, alçı, toprak, kil, doğal ve yapay taş, ahşap plastik veya sentetik malzemeden imal edilmiş ve şekil almış yapı/inşaat/yol yapımı ve benzer amaçlı malzemeler…” emtiası ile müvekkilinin 2006/23061 numaralı markasının emtia listesinde yer alan.

“Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar,” ile benzerlik taşıdığını, davalı şirketin markasını farklı sektöründe kullanıldığını gören tüketicinin müvekkilinin de bu sektörde faaliyete başladığını düşünebileceğini, zira taraf markaları arasında çağrışımdan öte ayniyete yakın bir benzerlik bulunduğunu, dava konusu marka başvurusunun davacıya ait tanınmış markaların itibarına zarar vereceği,

ayırt edici karakterini zedeleyici veya markalardan haksız bir yarar sağlayabileceği ihtimalleri karşısında benzer bulunmayan diğer emtialar bakımından da tesciline karar verilmesinin marka hukukunun genel ilkelerine aykırılık taşıdığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı TÜRKPATENT vekili temyiz dilekçesinde özetle; başvuru ile davacının mesnet markaları arasında müvekkilince yapılan incelemede, başvuru ile itiraz gerekçesi markaların görsel, işitsel ve anlamsal düzeyde ortaya çıkan izlenim itibariyle benzer olmadıkları, markalar arasında ilişkilendirme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali bulunmadığının tespit edildiğini, çifte benzerlik şartının gerçekleşmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemişir.

3.Davalı Uzun Maden Mermer Granit İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporlarının denetime elverişli olmadığını, değerlendirme ve tespit hataları içerdiğini, davacının, dava konusu başvurudan önce 19. sınıfta bir başvurusunun bulunmadığını, davacı markasının ev tekstili yönünden tanındığı, müvekkilinin ise inşaat işi dış ve iç cephe imalatı ile uğraştığını, büst ve biblo emtiası ile müvekkilinin emtialarının benzeşmediğini, kararlarda belirtilenin aksine müvekkilinin markasının “Taçartstone” değil “Tacartstone” olduğunu, “Taç” ibaresinin müvekkilinin markasında geçmediğini, “Tac” ibaresinin ise iş yaptığı bölgelerde “Tak” olarak okunduğunu, hükümsüzlük koşullarının oluşmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, YİDK kararı iptali ve marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile dördüncü fıkrası.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,