Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/3247 K.2024/1640

2.Dereli Grafik Mat. Mal. San. ve Tic. A.Ş. vekili Avukat ...

BİRLEŞEN ÇORLU 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN 2010/464 E. SAYILI DOSYASINDA

İHBAR OLUNAN

Dereli Graphic Matbaa Malz San. ve Tic. A.Ş.

DAVA TARİHİ

29.03.2006 (Asıl dava) 16.12.2010 (Birleşen dava)

I. DAVA

1.Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; dava dışı Koç Finansal Kiralama A.Ş.

(Koç Finans) ile müvekkili arasında finansal kiralama sözleşmesi aktedildiğini, Koç Finans’ın davalıdan Dolev 800 V2 marka film trenk ayrım cihazını satın alıp müvekkiliyle anılan sözleşmeyi yaptığını, davalı şirket tarafından kurulan cihazın spiner motorunun sorun çıkardığını, yetkili servisin elektrik donanımını yenilemesine rağmen yeniden arızalanması üzerine bu kez klima takıldığını, cihazın tekrar arıza verdiğini, üç kez değiştirilen spiner motorunun 4. kez bozulduğunu, servisin verdiği bilgiler doğrultusunda tam gerekli değişikler yapıldığı halde her arızada başka gerekçeler uydurularak cihazın ayıbının gizlendiğini,

arızalarda davacının iş yapamaz hale gelip sürekli zarar ettiğini, durumun müvekkili için çekilmez hale geldiğini, gizli ayıbın ortaya çıktığı tarihten itibaren müvekkilinin malın iadesini 20.01.2006 tarihli ihtarname ile davalılara bildirdiğini ileri sürerek sözleşmenin feshini, Koç Finans aracılığıyla kiralanan Dolev 800 V2 marka film trenk cihazının aynen iadesini, ödenen 80.328,00 TL’nin taksit gününden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

2.Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; Koç Finans’ın davalıdan satın aldığı makine için müvekkilinin finans kuruluşu ile finansal kiralama sözleşmesi aktettiğini, cihazın bir çok kez arıza yaptığını, asıl dava açıldıktan sonra da müvekkilinin ödemelerde bulunduğunu ileri sürerek 124.747,40 TL’nin her taksit için ödeme gününden hesaplanacak yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; taraflar arasında bir satış akti bulunmadığını, müvekkilinin makineyi Koç Finans’a sattığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, yapılan değerlendirmede gerekli elektrik donanımının bulunmadığının tespit edildiğini, çalışma ve kullanım şartlarının düzeltilmesi gerektiği söylenerek teknik eğitim verildiğini, birkaç kez tekrarlandığını, her seferinde makine bakım ve temizliği sonrasında teknik bilgi ve kullanım koşullarının anlatıldığını, şartları düzeltmeyen davacının ısrarla makineyi eğitimsiz elemanlarla ve yetersiz çevre- donanım koşullarında çalıştırdığını, ihbar sürelerine uymadığını, makineyi kendi kusurundan çalıştıramadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı vekili birleşen davaya cevap dilekçesinde; taleplerin müvekkiline yöneltilemeyeceğini, davanın husumetten reddinin gerektiğini, yasal sürenin çok dışında ayıp ihbarının yapıldığını, servisin uyarılarına rağmen davacının koşulları düzeltmeyip ağır ihmali ile kullanım şartlarına aykırı davranışı ile makineyi çalışmaz duruma getirdiğini, üretim hatasından değil kullanım hatasından bahsedilebileceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 09.04.2019 tarih, 2018/327 E., 2019/88 K. sayılı kararı ile asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 10.06.2021 tarih, 2020/5188 E., 2021/4973 K. sayılı kararıyla ayıplı malın bedeli olarak asıl ve birleşen davalı şirketten talep edilebilecek miktarın, yani, makinenin bedelinin, kiralama bedeli olarak dava dışı finansal kiralama şirketinden talep edilebilecek miktardan daha az, başka bir deyişle talep edilen kiralama bedeli daha yüksek olduğu,

çoğun içinde az da vardır kuralı gereğince davanın, ayıplı malın iadesi ve bu ayıplı mal bedelinin iadesi olarak kabul edilip tarafların tüm iddia ve savunmaları değerlendirilerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisinde isabet görülmediği,

kaldı ki mahkemece uyulan 20.06.2016 tarihli bozma ilamında da açıkça Mahkemece, davacı kiracıya ayıplı mal satışı iddiası ile davalı satıcı aleyhine dava açması konusunda kiralayan tarafından yetki verilmiş olduğu gözetilerek işin esasına girilip, deliller eksiksiz olarak toplandıktan sonra hep birlikte değerlendirilerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerektiğine işaret edildiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davalıdan sözleşme çerçevesinde satın aldığı cihazın 13.11.2004 tarihinde gerekli yer keşifleri yapılarak davalı şirket tarafından kurulmasından sonra spiner motorunda sorun çıktığı, servisin ilk başta elektrik donanımında yetersizlik olabileceğini bildirmesi üzerine elektrik donanımının yenilendiği, cihazın yine arıza vermeye devam ettiği, cihazın 4 kez bozulduğu, servisin verdiği bilgiler doğrultusunda gerekli tüm değişiklikler yapılmasına rağmen tekrar arızalandığı, bu şekilde cihazda gizli ayıp olduğu, davalıya ihtarname ile ayıp ihbarında bulunulduğu,

alınan bilirkişi raporlarında da cihazdaki gizli ayıbın tespit edildiği, son alınan raporda da faturaya konu her iki cihazın birbirine bağlı ve entegre şekilde çalışabildiği, tek başlarına kullanılamayacağı, bu durumda bir bütün halinde ayıplı malların iade edilerek, bu malların bedellerinin iadesini davacının isteyebileceği, daha önceki bozma ilamına göre davacı kiracıya, ayıplı mal satışı iddiası ile davalı satıcı aleyhine dava açması konusunda kiralayan tarafından yetki verildiği, makinelerin toplam bedelinin 65.000,00 USD olduğu,

ihtarnamenin davalıya tebliğ tarihi olan 31.01.2006 tarihi itibariyle davalının temerrüde düştüğü, bu tarih itibariyle efektif satış değerine göre USD'nin TL kur karşılığı olan 1,3303 TL'den 65.000,00 USD karşılığı toplam 86.469,50 TL ayıplı mal bedeli olduğu,

davacının asıl dosyada dava değerini ıslah edip toplam 205.075,40 TL talep ettiği, kabul edilen bu miktara göre bakiye 118.605,90 TL miktar yönünden talebin kabul edilemeyeceği, birleşen dosyada aynı konuda mükerrer talebin söz konusu olduğu gerekçesiyle asıl dosyada davanın kısmen kabulüne, toplam 86.469,50 TL ayıplı mal bedelinin, temerrüt tarihi olan 31.01.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

asıl dosyada harçlandırılmış ve talep edilen dava değerine göre bakiye 118.605,90 TL alacağa ilişkin talebin reddine, birleşen dosya yönünden aynı konuda derdest dava olması nedeniyle dava şartı noksanlığından davanın usulden reddine, ayıplı mal bedeli iadesine konu, 11.10.2004 tarih ve 00417 seri numaralı faturada yazılı Creo Imagesetter System Dolev 800 V2 with PS/M 2004 model cihazın ve yine aynı faturada yazılı Hope EG-900 On-Line Processor marka 2004 model cihazın davalıya iadesine, iade masraflarının davalı tarafından karşılanmasına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davanın davalısı vekili vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl davanın davalısı vekili vekili temyiz dilekçesinde özetle; delillerin ve tanık beyanlarının dikkate alınmadığını, üretimden kaynaklı bir kusurun bulunmadığını, davacının gerekli şartları sağlamaması sebebiyle makinenin arıza verdiğini, bu hususların servis tutanakları ile ispatlandığını, ayıp ile ilgili yasal talep ve bildirimin yapılmadığını, servis tutanakları ve arıza raporları değerlendirildiğinde kabul anlamına gelmemek üzere makinenin zaman zaman çalışmasındaki aksaklıklar satın alan firmanın başından beri haberdar olduğu sebepler olması sebebiyle gizli ayıptan söz edilemeyeceğini, ilk arızadan iki yıl sonra dava açıldığını,

davacının müvekkilinin taraf olmadığı bir kiralama ilişkisinde ödediği kira bedellerini faizi ile birlikte davayı ihbar ettiği üçüncü kişi yerine davalıdan talep ettiğini, ayıplı olduğu iddia edilen makinenin renk ayrımı makinesi olduğu halde yazıcısı hakkında karar verilemeyeceğini, davanın başından itibaren esas hakkındaki itiraz ve değerlendirmelerin dikkate alınmasını istediklerini, davacının maliki olmadığı bir makineye ödediği kira bedelini talep ettiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl ve birleşen davalar alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun (818 sayılı Kanun) 194 vd. maddeleri. 3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, asıl davada davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Asıl davada davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

29.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.