Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/3347 K.2023/4366

Taraflar arasındaki hakem kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili CRN-Argo...Ltd. Şti. ile davalı arasında 01.02.2016 tarihinde tek satıcılık sözleşmesi akdedildiğini, akabinde taraflar arasında akdedilen 01.02.2017 tarihli protokol ile ise müvekkili Kuzey Tohumculuk...Ltd.

Şti.'nin 01.02.2016 tarihli sözleşmeye aynı koşullarla ve tek satıcı sıfatıyla taraf olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından 26.03.2019 tarihinde haksız bir şekilde tek taraflı olarak feshedilmesi üzerine müvekkillerinin 01.02.2016 tarihli sözleşmenin 27 nci maddesindeki tahkim şartına dayalı olarak davalı aleyhine tahkim davası açtıklarını, davalının ise müvekkilleri aleyhine sözleşmedeki alım taahhütlerini yerine getirmediklerinden bahisle karşı dava açtığını, tek hakem tarafından yapılan yargılama sonucunda, asıl davanın reddine, karşı davanın ise kabulüne karar verildiğini,

01.02.2016 tarihli sözleşmenin 26 ncı maddesine göre, sözleşmeye Türk Hukukunun uygulanacağının, 27 nci maddesiyle ise sözleşmeyle ilgili tüm uyuşmazlıkların Milletler arası Ticaret Odası Tahkim Kuralları uyarınca ve aynı kurallara göre seçilecek tek hakem tarafından tahkim yoluyla çözüleceğinin, tahkim yerinin İstanbul olacağının kararlaştırıldığını, Milletlerarası Ticaret Odası Divanı'nın taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü için atadığı Fransa'da mukim ve Azerbaycan vatandaşı olan hakemin ekte sunulan özgeçmişinden de anlaşılacağı üzere Türk Hukukunu bilmediğini,

Türk Hukukuna göre çözüme kavuşturulacağı kararlaştırılan uyuşmazlığın bu hukuku bilmeyen bir hakem tarafından karara bağlanmasının doğru olmadığını, öte yandan taraflar arasında çerveve niteliğinde yapılan bir tek satıcılık sözleşmesi ve bu sözleşmeden bağımsız yapılan birel satım sözleşmeleri bulunduğunu, çerçeve niteliğindeki tek satıcılık sözleşmesinde tahkim şartı bulunmakta iken birel sözleşmelerde tahkim şartı bulunmadığını, başka bir deyişle taraflar arasında, birel satım sözleşmelerinden kaynaklı uyuşmazlıklar bakımından yapılmış bir tahkim sözleşmesi bulunmadığını,

davalı yanca açılan karşı davanın birel satış sözleşmelerinden kaynaklanmakta olup, Hakem'in bu sözleşmeler hakkında yetkisi bulunmadığını, somut olayda, Hakem'in tahkim anlaşması dışında kalan bir hususta karar verdiğini, bu durumun 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'nun (4686 sayılı Kanun) 15 inci maddesine göre bir iptal sebebi olduğunu ileri sürerek davaya konu hakem kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıların, tahkim yargılaması sürecinde hakemin şahsına ve niteliklerine yönelik herhangi bir itirazda bulunmadıklarını ve hakem seçimine ilişkin kararın kesinleştiğini, davacı yanın iddia ettiği gibi taraflar arasında çerçeve niteliğinde bir tek satıcılık sözleşmesi ve bu sözleşmeden bağımsız birel satış sözleşmeleri bulunmadığını, sadece tek satıcılık sözleşmesi bulunduğunu, ticari ilişkinin bu sözleşme tahtında kurulup sürdürüldüğünü ve uyuşmazlığın da münhasıran bu sözleşmeden kaynaklandığını, taraflar arasındaki uyuşmazlığın sınırlarının,

tahkim şartının ve yargılama sürecinde dair sair hususların tek hakem tarafından tanzim edilen ve taraflarca imzalanan görev belgesiyle belirlendiğini, davacıların tahkim yargılaması sürecinde bu belgeye ilişkin olarak da herhangi bir şekilde itirazda bulunmadıklarını, davacılarca iptal sebebi olarak ileri sürülen diğer hususların ise uyuşmazlığın esasına ilişkin olup işbu iptal davasında değerlendirilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Milletlerarası Tahkim Divanı Sekreteryasının 27 Kasım 2020 tarihinde taraf vekillerine bir e-posta göndererek, uyuşmazlığın tek hakemi olarak Kamalia Mehtiyeva’yı atadığını bildirdiği, e-posta ekinde tek hakemin ayrıntılı özgeçmişini paylaştığı ve taraflara tek hakemle ilgili itirazları varsa bunu Sekreterya’ya bildirmeleri için 30 günlük süre verdiği,

ICC Tahkim Kurallarının 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen, "Hakemlerin Reddi" başlıklı maddede öngörüldüğü şekilde hakemin atanması bildiriminin ilgili tarafa tebliğinden itibaren 30 günlük süre içinde hakemin reddi talebi ileri sürülebilecek olup, ilgili madde çerçevesinde Sekreterya tarafından taraflara tanınan 30 günlük süre içerisinde tek hakeme taraflarca yöneltilen herhangi bir itiraz olmadığı,

bunun üzerine adı geçen hakemin uyuşmazlığın tek hakemi olarak atanmasının kesinleştiği, yani davacıların hakemin özgeçmişine dair her türlü bilgiye 27 Kasım 2020 tarihinden beri sahip olmasına rağmen, hakeme karşı herhangi bir itirazda bulunmadığı,

davacıların, tek hakem tarafından hazırlanan görev belgesine karşı da tek hakemle ilgili olarak herhangi bir itirazda bulunmadıkları, dolayısıyla iptal davasında hakemle ilgili bir red sebebinin ileri sürülemeyeceği, davacı tarafça, hakemin tahkim anlaşması kapsamında olmayan bir hususla ilgili karar verdiği iddia edilmiş ise de taraflar arasında tek satıcılık sözleşmesi ve bu sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olduğu kararlaştırılan ek protokoller bulunduğu, tahkim yargılamasındaki asıl ve karşı davaların tahkime elverişli olduğu gibi tek satıcılık sözleşmesi ve eklerinden kaynaklandığı dolayısıyla zikredilen iddianın yerinde olmadığı,

hakem kararında iptalini gerektirecek kamu düzenine aykırı bir husus da bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; hakemin tahkim anlaşması kapsamında olmayan bir hususta karar verdiğini zira davalının tahkim yargılamasında açtığı karşı davanın birel sözleşmelerden kaynaklanmakta olduğunu, bu sözleşmelerde ise tahkim şartı bulunmadığını, öte yandan, hakemin müvekkillerince sunulan delilleri değerlendirmeksizin ve tamamen davalı tarafın beyanlarına dayalı olarak uyuşmalık hakkında karar verdiğini, söz konusu kararın iptal yaptırımına tabi olduğunu, aksi yöndeki Mahkeme kararında isabet bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hakem kararının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 4686 sayılı Kanun'un 15 inci maddesi.

3. Değerlendirme Bölge Adliye Mahkemesi'nce İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla yapılan yargılama ve 4686 sayılı Kanun'un hakem kararlarının iptaline ilişkin 15 inci maddesi hükmü gözetildiğinde, verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına,