Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/3398 K.2023/6206

Taraflar arasındaki sözleşmenin hükümsüzlüğünün tespiti ve sözleşmeye konu malın iadesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

Davacı vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirket arasında Adana 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nde açılıp yargılaması yapılan 2009/408 E. ve 2009/409 E. sayılı istihkak davalarının sonucunda taleplerinin reddine karar verildiğini, kararı temyiz etmelerine rağmen tehir-i icra kararı için gerekli gideri temin edemediklerinden dolayı davalı tarafın icra takibine devam ettiğini, Yargıtay'ın temyiz incelemesi sonucu davalarının reddine ilişkin olarak verilen kararın bozulduğunu, kendilerinin haklı olduklarının kabul edilmesi üzerine davanın reddine karar verildiğini,

temyiz aşamasında davalı tarafın hacze devam etmesi nedeni ile sonradan bozulan kararın oluşturduğu baskı altında davalı ile aralarında istihkak davasına konu makinenin zilyetliğinin devrine ilişkin 16.04.2010 tarihli sözleşmenin imzalandığını, bu sözleşmede açıkça zilyetliğin teslimi ile ilgili konunun düzenlendiğini, istihkak iddiasına konu makinenin Başman A.Ş.'nin mülkiyetinde varsayıldığını, haciz işlemlerine devam edilmesinin oluşturduğu baskı ve mahkeme kararının yarattığı dengesiz ve orantısız durum karşısında mali açıdan zor durumda kalan şirketin hukuki sıkıntı altında bu sözleşmeyi imzalamak zorunda kaldığını,

istihkak davasının yapılan yargılamasının sonucu kendilerinin haklı olduğunun ortaya çıktığını, yürütülen haczin düştüğünü, bu durumda davalının sebepsiz olarak makineyi elinde bulundurarak zenginleştiğini, özel nitelikte olan makinenin davacıdan kalmasının nedenlerinin ortadan kalktığını belirtip 16.04.2010 tarihli sözleşmenin hukuki müzayaka altında imzalandığının tespiti ile hükümsüzlüğünün kabulüne, sözleşmeye konu makinenin davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine, iade mümkün olmaz ise makine değerinin davalıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davanın her iki tarafının tacir olduğunu, istihkak davasının esastan değil usul eksikliği nedeni ile bozulmasına karar verildiğini, davaya konu edilen sözleşmenin istihkak davasının ne şekilde sonuçlanacağı dikkate alınmaksızın düzenlendiğini, sözleşmenin yapıldığı sırada her iki tarafın vekillerinin de hazır bulunup belgeyi bu halde imzalamış olmaları nedeni ile sözleşmenin ilam hükmünde olduğunu, tarafların bu sözleşme ile aralarında çıkacak uyuşmazlıklar yönünden açıkça birbirlerini ibra ettiklerini, davacı şirketin müzayaka halinde olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu sözleşmenin haciz baskısı altında imzalanmadığı, taraflar arasında görülen istihkak davalarının devam ettiği sırada düzenlendiği, sözleşmenin şarta bağlı bir sözleşme olmadığı dikkate alındığında, tarafların davaya konu makinenin zilyetliğinin davalıya devredilmesi sonucu karşılıklı olarak birbirlerini ibra ettikleri gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Yargıtay Kararı

Dairenin 30.11.2022 tarih, 2021/7441 E. ve 2022/8498 K. sayılı kararıyla Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davacı vekili; davaya cevap dilekçesinde yargılama giderleri ile vekâlet ücretine ilişkin bir açıklamada bulunmamasına rağmen, taleple bağlılık ilkesine aykırı olarak vekâlet ücretine hükmedilmesinin isabetsiz olduğunu, müvekkilinin hukuki müzayaka durumunun araştırılmadığını, imzalanan sözleşmenin de haciz baskısı altında imzalandığı,

taraflar arasındaki sözleşmede zilyetliğin devrinin kararlaştırıldığını, mülkiyetin devrine ilişkin herhangi bir sonuca varılamayacağını, dava konusu makinenin şirket envanterinde de kayıtlı olduğunu, bu bakımdan karine olarak mülkiyetin müvekkili firmanın üzerinde olduğunun kabulü ile hareket edilmesi gerektiğini, davalının bunun aksini ispat edemediğini, tarafların yalnızca icra inkar tazminatı ile avukatlık ücreti noktasında karşılıklı ibralaştıklarını, diğer haklardan feragat edilmesinin arzu edilmediğini, yapılan sözleşmenin ödünç sözleşmesi olup olmadığı,

teminat gayesiyle mi ifa gayesiyle mi yapıldığına ilişkin hiçbir değerlendirme yapılmadığını, delillerin eksik incelendiğini, sonuç olarak yapılacak inceleme neticesinde (kabul edilmemekle birlikte) eğer mülkiyet devrinin gerçekleştiği sonucuna varılacak ise ne şekilde ve nasıl gerçekleştiğinin gerekçeli kararda anlaşılabilir bir şekilde izah edilmesi gerektiğini, kararın hukuki istikrar ve mahkeme kararlarına güven ilkesini de zedeleyici, hayatın olağan akışına ters mahiyette olduğunu ileri sürerek kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Taraflar arasında akdedilen 16.04.2010 tarihli sözleşmenin hukuki müzayaka altında imzalandığının tespiti ile hükümsüzlüğünün kabulüne, sözleşmeye konu makinenin davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine, iadesi mümkün olmaz ise makine değerinin davalıdan alınmasına karar verilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı ve 442 nci maddeleri.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,

Aşağıda yazılı 187,55 TL karar düzeltme ret harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takdiren 1.581,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,