Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/3452 K.2024/903

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen endüstriyel tasarıma tecavüzün tespiti, maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ait olup tescili için müracaat edilen fuar stand yerleşimi endüstriyel tasarımının davalı tarafça kötü niyetli olarak tescil başvuru tarihinden önce 07.04.2016 ve 10.04.2016 tarihleri arasında fuarda kullanıldığını, 2015 yılında davalı Özka Lastik...A.Ş.’nin müvekkilinden stant tasarım uygulaması talep ettiğini, müvekkilinin stant tasarım uygulaması ve çizimini davalı ile paylaşmasına rağmen davalının başka firma ile çalıştığını, davalının 2016 yılında yine stant tasarım ve uygulaması talep ettiğini, davalı taraf yetkilisi ...

Erten ile görüşüldüğünü, 07.01.2016, 12.02.2016 ve 19.02.2016 tarihli e-posta yazışmaları yapılıp ekinde müvekkilinin tescil başvurusu yaptığı tasarım örneklerinin gönderildiğini, daha sonra davalının irtibatı kestiğini, ancak davalının anılan tarihlerdeki fuarda müvekkiline ait tasarımları kullandığının tespit edildiğini, davalının kötü niyetli olduğunu ileri sürerek, davalının eyleminin müvekkilinin endüstriyel tasarım haklarının kötü niyetli ihlali olduğunun tespitini, meni'ni, önlenmesini, ıslahla birlikte 13.920,00 TL maddi, 2.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

2.Davacı vekili 16.06.2016 tarihli dilekçesi ile davasını Irc Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.’ye yönelttiğini açıklamıştır.

II. CEVAP

1.Davalı Özka Lastik ve Kauçuk San. Tic. A.Ş. vekili cevap dilekeçsinde; müvekkilinin fuara katılmadığını, davanın usulden ve esastan reddi gerektiğini savunmuştur.

2.Davalı Irc Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacının tasarımın tescil başvurusunun 25.04.2016 tarihinde yapıldığını, müvekkilinin katıldığı fuarın 07.04.2016-10.04.2016 tarihli olduğunu, davacının fuar tarihinde tescilli tasarımı bulunmadığını, müvekkilinin kullandığı stand uygulaması ile davacının tasarımının farklı olduğunu, talep edilen tazminatın fahiş olduğunu savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.12.2017 tarih, 2016/98 E. ve 2017/262 K. sayılı kararıyla; dosyaya ibraz edilen mailler ve diğer deliller dikkate alındığında davalı tarafın davacıya ait tasarımı kendisine yapılan bildirimler nedeniyle daha önceden öğrendiği,

07.04.2016-10.04.2016 tarihleri arasında fuarda davacı tarafa ait olup daha sonra tescil ettirilen tasarımı kötü niyetli olarak kullandığı gerekçesiyle davalı tarafın 07.04.2016-10.04.2016 tarihleri arasında fuarda davacı tarafa ait daha sonradan tescil ettirilen 2016/03311 no.lu tasarımı tescil başvurusundan önce kötü niyetli kullanımının tasarım hakkına yönelik tecavüz olduğunun tespiti ve menine, davalı tarafın davacı tarafa ait 2016/03311 stand tasarım hakkını kullanımının engellenmesine,

dava değerinin düşürülmesine yönelik ıslah talebinin reddine, bu hususun davadan kısmen feragat olduğunun kabulüne, maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 13.920,00 TL maddi tazminatın faiz ile davalıdan tahsiline, 2.000,00 TL manevi tazminatın faizi ile davalıdan tahsiline, hükmün ilanına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 19.02.2021 tarih, 2018/1174 E. ve 2021/342 K. sayılı kararıyla; mahkemece hüküm kurulurken şirket ismi belirtilmeksizin "davalı/davalıdan" denilmek suretiyle ... davalı hakkında hüküm kurulduğu ancak kararın başlık kısmında (1) ve (2) numaraları verilerek her iki davalı şirketin unvanının yazıldığı, bu hususun maddi hatadan kaynaklandığı hükmün infazına kadar mahallinde düzeltilebileceği, 554 sayılı KHK’nın 48/2 maddesi nazara alındığında davalı taraf çalışanı ile yapılan yazışmalar ekinde tasarım görselinin gönderildiği ve kısa süre sonra tasarımın kullanıldığı,

kullanımın kötü niyetli olması nedeniyle başvuru ilan edilmemiş olsa dahi davacının tasarım korumasından faydalanacağı, mahkemenin tasarımın tescil sürecini beklediği ve neticede bu yöndeki kabulünün yerinde olduğu, kötü niyetli tasarım kullanımı nedeniyle maddi ve manevi tazminat koşullarının oluştuğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 20.10.2022 tarih, 2021/2880 E. ve 2022/7264 K. sayılı kararıyla davalı şirketin katıldığı fuar tarihleri itibariyle davacının tasarım başvurusu bulunmayıp davacı şirketçe, söz konusu başvurudan veya kapsamından davalının haberdar edildiğinin de ispat edilmemiş olmasına göre davacı tarafın tasarım tescil belgesine dayalı koruma talep etmesinin mümkün bulunmadığı gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafın tasarım tescil belgesine dayalı koruma talep etmesinin mümkün bulunmadığı, dava ve olay tarihinde yürürlükte bulunan 554 sayılı KHK hükümlerine göre koruma istediği ve Ticaret Kanunu'nun haksız rekabete ilişkin hükümlerine göre bir talepte bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalının kötü niyetli olarak tasarıma tecavüz ettiğini, davalının tasarım bavurusunun kapsamından tescilden önce haberdar edildiğini ve bunun ispatlandığını, bilirkişi raporundaki tespitlerin de müvekkilini desteklediğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, endüstriyel tasarıma tecavüzün tespiti, meni, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle ; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,