Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/3462 K.2023/5769

Taraflar arasındaki esere tecavüzün men ve ref'i davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

Davacı vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; Edmondo De Amicis tarafından yazılan Constantinopoli (İstanbul) 1874 adlı eserin Prof. Dr. Beynun Akyavaş tarafından Türkçeye çevrildiğini, 1993 yılında 3 üncü, 2006 yılında 4 üncü baskısının müvekkili tarafından yapıldığını, telif sözleşmesi uyarınca eserin mali haklarının müvekkiline ait olduğunu, aynı kitabın davalı ... tarafından tercüme edilip diğer davalı tarafından yayınlandığını, ancak davalı çevirisinin yeni bir tercüme olmadığını, müvekkilince yayınlanan eserdeki dil ve ifadelerin biraz değiştirildiğini, intihal bulunduğunu ileri sürerek tecavüzün ve dava konusu kitapların satışı ile yeni baskılarının önlenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili; müvekkili Yapı Kredi Yayınlarının yayınlanacak eserlerin seçimi ve telif hakları konusunda titizlikle davrandığını, kendisinden beklenen tüm özen ve ihtimamı eksiksiz yerine getirdiğini, çevirmen ...'in saygın bir edebiyatçı ve çevirmen olduğunu, müvekkilinin eserin İtalyanca orijinalinden çeviri yaptığını ve çevirenin hususiyetini taşıdığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

1.Mahkemenin davanın reddine dair kararının davacı vekilince temyizi üzerine Dairemizin 25.11.2013 tarih, 2013/6623 E. ve 2013/21330 K. sayılı kararıyla bozulmasına karar verilmiş, mahkemece verilen direnme kararı da Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 07.02.2019 tarih, 2017/11-63 E. ve 2019/86 K. sayılı kararıyla, tarafların iddia ve savunmaları ile davacının bilirkişi raporuna itirazlarında ileri sürdüğü, intihal iddiasına ilişkin dava dilekçesine ekli metinlerin karşılaştırılarak incelenmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

2.Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda; bilirkişi heyetince sunulan ve benimsenen rapor doğrultusunda “İstanbul 1874” ve “İstanbul” isimli kitapların 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (5846 sayılı Kanun) 6 ncı maddesi kapsamında işlenme eser olarak korunacakları, “İstanbul 1874” isimli çeviri eser üzerinde ismi bulunan Beynun Akyavaş ve “İstanbul” isimli çeviri eser üzerinde ismi bulunan Filiz Bakkalbaşı (Özdem)’in eser sahibi olarak manevi ve mali haklarının bulunduğu,

Filiz Bakkalbaşı (Özdem)’in “İstanbul” isimli eserinin, Beynun Akyavaş’ın “İstanbul 1874” isimli eserinden intihal yoluyla oluşturulmadığı, var olan benzerliklerin daha çok iki dil arasındaki sözdizimsel ve sözcük düzeyindeki benzerliklerden kaynaklı olduğu, ayrıca Özdem’in çevirisinde kullandığı Türkçe sözcük ve üslubun günümüz Türkçesine daha yakın olduğu, Akyavaş’ın sözcük seçimi ve üslubundan yer yer ayrıldığı, aynı eserin farklı dillerden de olsa iki çevirisi arasındaki benzerliğin makul düzeyde olduğu, intihal olarak değerlendirilemeyeceği, gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Yargıtay Kararı

Dairenin 12.10.2022 tarihli ve 2021/5080 E., 2022/6915 K. sayılı kararıyla, yerel mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davacı vekili; bilirkişi raporunun yeterli inceleme ve değerlendirme içermediğini, rapora itirazlarının karşılanmadığını, dava konusu kitabın intihal yoluyla oluşturulduğunu, eser sahibinin hususiyetini taşımadığını, kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın düzeltilmesini ve Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı tarafından meydana getirilin çeviri eserin eser sahibinin hususiyetini taşıyıp taşımadığına, intihal yoluyla meydana getirilip getirilmediğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı ve 442 nci maddeleri.

2. 5846 sayılı Kanun'un 6 ıncı ve 35 inci maddesi.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, Mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,

Davacı harçtan muaf olduğundan alınan karar düzeltme harcının isteği halinde karar düzeltme isteyene iadesine, 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takdiren 1.581,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyen davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,