Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/3741 K.2024/5981

Taraflar arasındaki endüstriyel tasarıma tecavüzün tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının çelik kapı ahşabı üretiminde faaliyet gösterdiğini, uzun yıllardır Türkiye piyasasında yer aldığını, büyük bir işletme olduğunu, davacı firmaya ait yenilik ve ayırt edicilik vasıfları bulunan tasarım özgünlüğünü koruması ve başka firmalar nezdinde kötü niyetli olarak kullanılmasını engellemek için Türk Patent ve Marka Kurumuna başvurduğunu, 22.08.2017 tarihinden itibaren 5 yıl geçerli olan 2017-05518 ahşap profil ve kolu yönünden tasarım tescil belgesi ve 2017-12464 numaralı dekoratif kendinden kollu kapı mobilyası ile de faydalı modelini alarak kendi lehine koruma altına aldığını,

davacının tescilini almış olduğu bu ürünü davalının ticari amaçlarda kullanarak piyasaya sunduğunu, davacıya ait tasarım hakkına tecavüz ettiğini, haricen yapmış oldukları araştırmalara göre davalının bir çok firmaya da davacı adına tescilli olan bu mamülü sattığını, davalının tasarımları davacıya ait bu mamülü kalitesiz bir şekilde ürettiğini, davacıdan daha ucuza satışa çıkartarak haksız kazanç elde ettiğini ve haksız rekabete sebep olduğunu, davacı firmanın iyi niyetli olarak davalı firmaya 26.06.2020 tarihinde tasarımı davacıya ait ürünlerin var ise kullanılmamasını,

üretim için kullandığı makine ve teçhizatı kullanmaya son vermesi ve teslim etmesi yönünde ihtar çektiğini, ihtarın davalı tarafa tebliğ edildiğini, bu nedenlerle, tecavüz oluşturan eylemlerin mahallinde tespitine, durdurulmasına ve önlenmesine, tasarımı davacıya ait olan ve davalı tarafından üretilen, satılan, kullanılan ürünlere el konulmasına, söz konusu tecavüzün önlenmesinin kaçınılmaz olması halinde ürünlerin imhasına, davalı tarafın haksız rekabet oluşturan eylemleri sonucunda oluşan haksız rekabetin tespitine ve önlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davayı kabul etmediklerini, dava dilekçesindeki iddiaları kabul etmediklerini, davalı firmanın davacının iddiasının aksine tasarım tescil belgesine ve faydalı modellere konu ürünlere her hangi bir tecavüzünün bulunmadığını, davacı tarafın iddialarını ispatlayamadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesin istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu tasarım ve faydalı model değerlendirildiğinde davalı iş yerinde

saptanan ürünler ile davacı adına tescilli 2017 05518 sayılı tasarımın ve 2017/12464 numaralı

faydalı modelin birbirinden farklı olduğu ve davalı ürünlerinin davacının tescilli tasarımı ve

faydalı modeli ile karıştırılmaya veya diğer bir deyişle haksız rekabete yol açmadığı, 2017/12464 numaralı faydalı model yönünden ihlal iddialarını ispata yönelik davalı

ürünlerinin varlığına ilişkin bilgi veya belgenin dosya içeriğinde yer almadığı bu manada faydalı

model ihlali iddialarının ispatlanamadığı, 2017/05518 numaralı tasarım yönünden 1, 3, 4 ve 5 sıra numaralı tasarımlar bakımından ihlal

iddialarını ispata yönelik davalı ürünlerinin varlığına ilişkin bilgi veya belgenin dosya içeriğinde

yer almadığı bu manada tasarım ihlali iddialarının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamında davalı şirketin tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden hukuka aykırı eylemleri bulunduğunu, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporlarına karşı beyan ve itirazları gözetilmeksizin, alınan raporların hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varılarak davanın reddine karar verildiğini, oysaki tüm yargılama boyunca alınan bilirkişi raporları bile kendi içerisinde çelişkili olduğunu, 20.01.2023 tarihli raporda kıyası yapılan ürünlerin üst kısımlarının kesimlerinin farklılığının belirtildiğini,

bu farklılığın da bilgilenmiş kullanıcı bakımından yeni ve ayırt edici olacağı kanaati bildirildiğini, dosya kapsamında alınan 03.06.2021 tarihli raporda da benzer profillere rastlandığını, ancak tasarımlarının boylarının farklılığı netice itibariyle benzer ürünlere rastlanmadığı kanaatine varıldığını, her iki raporun kendi arasında kıyaslandığında çelişkiler içerdiğini, dosya kapsamındaki 03.06.2021 tarihli raporda ise tasarımın üst kesiminin ayırt edici olacağına dair bir tespit bulunmadığını, uzman bilirkişiler nazarında dahi ayırt edici niteliklerin değişmekte olduğunu,

bir kısım bilirkişiler için ayırt edici görünen hususlar başka bir bilirkişi tarafından dikkate alınmadığını, dolayısıyla ürün bakımından ayırt edicilik oluşturabilecek hususlar bilirkişi raporları ile açıklık kazanmadığını, uzman bilirkişiler tarafından dahi ayırt edici nitelikleri bulunan/ bulunmayan, tartışmalı olan yahut değişen ürünün kullanıcı nezdinde ayırt edici kabul edilmesi hakkaniyete aykırı olduğunu, ayrıca alınan 20.01.2023 tarihli bilirkişi raporlarında da tasarımın kanun gereği ayırt edici olması için gerekli şartların bulunup bulunmadığının incelemesi de yapılmadığını,

neticeten bakıldığında dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları ile de sabit bir ayırt edici nitelik tespit edilemediği gibi ayrıca raporlar arasındaki çelişki de giderilemediğini, kaldı ki davalı iş yerinde bulunan ürünler esasında davacı tasarımlarının ham maddesini de oluşturduğunu, tüm bilirkişi raporlarında bu hususun açıkça tespit edildiğini, tasarıma konu ürünlerin sürekli üretimi yapılan ürünler olmayıp siparişe özel üretim yapıldığını, dosya kapsamında sunmuş olduğu beyanların dikkate alınmadığını, hatalı ve eksik bilirkişi raporu ile yargılama yapıldığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamında toplanan deliller, somut olayın özelliklerine uygun bilirkişi heyet raporu, ilk derece mahkemesinin olay nitelendirilmesi ve gerekçesi itibariyle davacının iddiasını ispat edemediği, haksız rekabet teşkil etmediği, tasarım ve faydalı model ihlalinin bulunmaması nedeni ile davanın reddine ilişkin kararda usul, yasa ve dosya kapsamı yönlerinden bir aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava endüstriyel tasarıma tecavüzün tespitiistemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 55, 56, 58, 81, 83, 141, 145 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,