Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/3783 K.2024/6952

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde; ... MARMARA 1 gemisinin gemi sicil belgesine istinaden ... Shipping Company "...

Sea Company" şirketine ait olduğunu, diğer davalı tarafından ise kiralandığını, Ukrayna Devleti ile imzalanan İş Geliştirme ve Yatırımların Korunması Anlaşması uyarınca da geminin maliki olan Ukrayna Devletinin müvekkili tarafından yapılan masraflardan da sorumlu olduğunu, bu düzenlemeye göre yapılan masraflardan dolayı ipotek etme hakları olduğunu, müvekkili ile ... şirketi arasında yapılan 27.08.1998 tarihli Genel Ortaklık Sözleşmesine istinaden 29.12.1998 tarihinde çıplak-gemi çarter sözleşmesi imzalandığını, bu dönemde müvekkili tarafından gemiye bakım, onarım ve işletme masrafı yapıldığını,

müvekkilince doğrudan geminin işletilmesi için yapılan masrafların gemi alacağı niteliğinde olduğunu, aynı maddede yer alan ve geminin işletilmesi amacına bağlı olarak doğan alacakların kanuni rehin hakkı ile teminat altına alındığını belirterek davalılar ... şirketi ve geminin maliki olan ... Shipping şirketine karşı doğan 2.945.511,11 YTL gemi alacağının bahşettiği kanuni rehin hakkının ve bu rehin hakkının önceliğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili 13.11.2012 tarihli dilekçesi ile davayı belirsiz alacak davası olarak ıslah edilerek şimdilik kaydıyla 75.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, yine 25.03.2013 tarihli dilekçe ile; 19.02.2013 tarihli celsede verilen bir nolu ara kararı uyarınca davalılar tarafından kabul edilen 351.000,00 USD yönünden bakiye harcın tamamlanması yönündeki ara kararı üzerine 351.000,00 USD'nin TL karşılığı 637.767,00 TL - 75.000,00 TL = 562.767,00 TL için de harç yatırarak dava değerini arttırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın diğer geminin eski kiracısı davalı ile yapmış oldukları sözleşme ve mutabakat protokollerine uygun olarak yapmış olduklarını iddia ettikleri masraflardan geminin sorumlu olmadığını, olsa da bu masrafların sözleşme ve mutabakat protokolünün tarafı olan ... Ekomorsphera şirketinden talep edilebileceğini, ortada gemi alacaklısı hakkı veren bir hak mevcut olmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davalı şirketin İzaydaş'a olan 1998 tarihli bakım tamir masrafları toplam borcunun 351.000,00 USD olduğu, davalılardan ... Shipping Company aleyhine açılan dava yönünden ... Shipping Company ile davası arasında akit bulunmaması nedeniyle davada pasif husumet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davacı tarafından davalı ... Shipping Company aleyhine açılan davanın husumet yönünden reddine, davacı tarafından davalı ...

Ecomorsphera Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın kabulü ile. 351.000,00 USD'ye ıslah tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince kamu bankalarının 1 yıllık Dolar mevduatına uyguladıkları en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş ve karara karşı davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, davalı vekilinin öncelikle davanın zamanaşımı yönünden, aksi halde esastan reddine karar verilmesi gerekirken davanın husumet yönünden reddine karar verildiğine yönelik istinaf sebebi incelendiğinde davalı ...'nin tam ıslah edilen davaya konu alacağın dayanağı ortaklık sözleşmesinin tarafı olmadığı, davacıya karşı herhangi bir sorumluluğundan söz edilemeyeceği, bu davalı şirketin pasif dava ehliyeti olmadığı, bu şirket yönünden açılan davanın husumetten reddine karar verilmesinin dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, gemiye yapılan masrafların gemi ortaklık sözleşmesi gereğince tahsili istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.