Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/3865 K.2024/6022

Taraflar arasındaki patent haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi ile manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin uzun yıllardır İstanbul Ticaret Odasında kayıtlı bir anonim şirket olduğunu, esas iştigal konusunun otomatik geri yıkamalı filtreler üretmek ve ürünlerini yurt içinde ve yurt dışında pek çok pazarda satmak olduğunu, müvekkilinin ürünlerinin kendi adına tescilli “FILTERNOX” markası ile satıldığını ve bunun yanında pek çok üretiminin de sektörün öncü ve yaratıcı bir firması olması nedeniyle kendisi tarafından icat edildiğinden şirket adına patentlendirildiğini ve koruma altına alındığını,

davacı şirketin üretip ticaretini yaptığı Fırçalı ve Vakum Nozullu Filtreleri Avrupa Patent Ofisi nezdinde EP3044165B1 ve ayrıca Türk Patent Enstitüsü nezdinde TR 2018/03903 T4 numarası ile şirket adına tescil ettirerek koruma altına aldığını, davacı şirketin piyasada mevcut filtrelerden ayrı olarak yaptığı yoğun çalışmalar sonucunda Fırçalı ve Vakum Nozullu Filtre ile yeni bir otomatik geri yıkamalı filtre sistemi yarattığını, Fırçalı ve Vakum Nozullu olarak tanıtılan bu filtrelerin Avrupa Patent Ofisi ve Türk Patent Enstitüsü nezdinde davacı adına tescil edildiğini,

davalı kurumunun 74995535.0/527 sayılı Doğrudan Teklif İsteme Mektubu ve eki teknik şartnamede müvekkilinin patent koruması altında tescilli Fırçalı ve Vakum Nozullu Filtre için teklif istenildiği görülerek, müvekkili şirketçe davalı kuruma bir teklif sunulduğunu, ancak davalı kuruma sunulan teklife müspet ya da menfi bir cevap verilmediği gibi ürünün müvekkili şirket haricinde teklif veren başka bir şirketten temin etme yoluna gidildiğinin öğrenildiğini, ancak teklif isteme mektubu ve eki teknik şartnamede belirtilen ürün tam olarak müvekkilinin Fırçalı ve Vakum Nozullu Filtre adıyla piyasaya sunduğu ürün olduğunu,

davacı adına patent tescilli olduğundan başka bir şirketçe üretilmesinin, pazarlanmasının, satın alınmasının ve/veya her hangi bir şekilde ticarete konu edilmesinin mümkün olmadığını ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (6769 sayılı Kanun) ve sair mevzuat uyarınca müvekkilinin patent haklarına tecavüz teşkil ettiğini, yasa gereği tescillenen patentin bahşettiği haklar aleni sayılıp, herkesin haberdar olduğu kabul edildiğinden,

taklit edilen bir ürünü ticari olarak satın alan kişi ve kurumlar da taklit ürünü üreten ya da satan kadar sorumlu kabul edilerek hukuki ve cezai müeyyidelerle karşı karşıya kaldığını, kaldı ki davalı kuruma keşide ettikleri Beyoğlu 10. Noterliğinin ihtarnamesi ile tecavüzden kaçınması için bilgilendirilip ihtar da edildiğini, bu nedenle davalının sorumluluğunun tartışmasız olduğunu ve davalının cevap dilekçesine karşı davalının patent konusu ürünü temin ettiği dava dışı şirkete karşı ihbar ve ayrı dava açma haklarının da söz konusu olduğunu, davalı kuruma teklif isteme mektupları uyarınca patentli ürünün bedelinin bildirildiğini,

söz konusu patentli filtrenin üretim ve sair maliyetleri düşüldükten sonra geriye kalan bedelin müvekkili şirketin yoksun kaldığı kazanç olduğunu ve bu kaybın davalı tarafından tazmininin gerektiğini, aynı şekilde müvekkili şirketin patentinin taklit edilmesine müsamaha gösterdiği ve ihtar edilmesine rağmen patente tecavüzden kaçınmadığı için davalı kurumdan 10.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep ettiklerini,

ayrıca davacının patent haklarına yapılan tecavüzün tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde ilanına ve taklit ürüne el konularak masrafı davalı kurumdan alınarak imhasına karar verilmesini talep ettiklerini belirterek, davacı şirkete ait patente tecavüzünün tespiti ile önlenmesine ve menine, davacıya ait patentin taklidi ürüne el konularak masrafı davalı tarafça karşılanmak üzere imhasına, masrafı davalıdan alınarak hükmün tirajı en yüksek üç gazeteden biri ile ilanına.

10.000,00 TL manevi tazminatın ticari faizi ile davalıdan tahsiline, tüm mahkeme masrafı ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde. Davacı firma vekili tarafından, müvekkili ...

Arıtma Tesisleri İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ne ait olduğunu iddia ettiği patente tecavüzün tespitini, önlenmesi ve meni, ürünün imhası ile manevi tazminat talebiyle açılan iş bu davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının patent ihlali iddiasına ilişkin davasında yetkili mahkemenin 6769 sayılı Kanun'un 156 ncı maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında, hukuka aykırı fiilin gerçekleştiği yahut bu fiilin etkilerinin görüldüğü yer mahkemesi olduğunu, bu sebeple, müvekkili Kuruma karşı davanın alım işlemini yapan Çelik Fabrikasının bulunduğu Kırıkkale Mahkemelerinde açılması gerektiğini,

davacı firmanın patent ihlali iddiası karşısında davanın müvekkil Kurumun alım yaptığı SEİS İnşaat Elektrik Elektronik Patent Tercüme ve Danışmanlık Ticaret Ltd.

Şti. 'ne ihbar edilmesini, ayrıca ... firmasının manevi tazminat isteminin hukuki dayanağının bulunmadığını, müvekkili Kurumakarşı kusur atfedilemeyeceği gibi Kurumun hukuka aykırı bir işleminin de bulunmadığını, davacının patent ihlali iddiasına ilişkin olarak müvekkili Kuruma gönderdiği 22.07.2020 tebliğ tarihli ihtarnamesinden sonra patent ihlali gerçekleştirdiğini iddia ettiği firmaya karşı ürünlerin toplatılmasına yönelik herhangi bir karar ya da SEİS firmasına karşı suç duyurusunda bulunulduğuna yönelik tebligatın ya da bilginin gelmediğini,

SEİS firmasına karşı hukuki işlemlere başlanılıp başlanılmadığının söz konusu firmaya sorulduğunu, firmanın kendilerine karşı dava açılmadığı yönünde cevap verdiğini, ayrıca; patent alınan ürün ile ihaleye (alıma) konu olan ürünün tam olarak aynı ürün olduğunun ispat yükünün davacı firmaya ait olduğu hususları dikkate alındığında, müvekkili Kurumun Patent Kanunu hükümleri uyarınca yapabileceği bir husus olmadığını ve kusurunun bulunmadığını, ayrıca 28.05.2020 tarihli ve BA/156 nolu Malzeme İstek Formu ile talep edilerek temini sağlanan 1 adet "Otomatik Geri Yıkamalı Filtre DN80" ile ilgili olarak ...

Arıt. Tes. İnş.San. Tic. A.Ş. firması tarafından alınan patente ilişkin Türk Patent ve Marka Kurumunun internet sitesinden temin edilen istemler, tarif name ve resimler incelenerek talepteki teknik özelliklerde belirtilen ürün özellikleri ile temin edilen firmanın göndermiş olduğu ürün özellikleri karşılaştırıldığında, ...

Arıtma sisteminin yıkama fırçasının hem dairesel, hem de eksenel hareket etmekte olup, dava konusu ürünün ise filtre sistemi fırçasının sadece dairesel harekete sahip olduğunu, müvekkili Kurumca istenilen teknik özelliklerde fırçanın hareketleri ile ilgili bir husus bulunmadığını, ... Arıtma Sisteminin ürettiği filtrenin nozul sistemi ile Fabrika tarafından alımı yapılan filtrenin nozul sisteminin birbirinden farklılıklar gösterdiğini, davacı ...

Arıtma Sisteminin filtresi ile Fabrikanın temin ettiği filtre arasında bazı yapısal farklılıkların da mevcut olup bunların kısaca; ... Arıtma sisteminin filtre giriş ve çıkışları farklı yüzeylerde olup, müvekkili kurumun temin ettiği filtrede giriş ve çıkışların aynı yüzeyde olduğunu, teknik özelliklerde bu konuda bir kısıtlama veya istek bulunmadığını, ...

Arıtma Sisteminin filtresinin alttan çift boşaltma ağızlı olup, fabrikanın temin ettiği filtrenin ise üstten tek boşaltma ağızlı olup, teknik özelliklerde bu konuda bir kısıtlama veya istek bulunmadığını, müvekkilinin alım yaptığı filtrenin, davacı ... firmasının filtresinden farklı ürün olduğunu, tüm bu sebeplerle davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren 3 ay içinde yenilenmemesi nedeniyle açılmamış sayılmasına, patent hakkına tecavüzün tespiti ile manevi tazminat istemleri yönünden ayrı ayrı vekâlet ücretine verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, davanın, müvekkili adına kayıtlı patent haklarına tecavüzün tespiti, önlenmesi ve meni talebinin yanı sıra manevi tazminat istemine yönelik olduğunu, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında ''Manevi tazminat davasının, maddi tazminat veya parayla değerlendirilmesi mümkün diğer taleplerle birlikte açılması durumunda;

manevi tazminat açısından avukatlık ücreti ayrı bir kalem olarak hükmedilir.'' hükmü yer aldığını, bu nedenle de AAÜT 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, manevi tazminat davasının maddi tazminat veya parayla değerlendirilmesi mümkün diğer taleplerle birlikte açılmamış olması nedeniyle manevi tazminat yönünden davalı lehine avukatlık ücreti hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu beyan ederek Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı taraf, her biri ayrı bir davaya konu olabilecek istemlerini tek bir dava içinde talep ettiği, davacının davalıya karşı ileri sürebileceği farklı istemlerini tek bir davada isteyebilmesi mümkün olup, bu duruma objektif dava birleşmesi denildiği, ayrıca davaya ... ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde bakıldığı, AAÜT’nde ... Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince veya bu sıfatla bakılan davalarda hükmedilecek vekalet ücreti genel mahkemelerden ayrı olarak düzenlendiği, dolayısıyla patent hakkına tecavüzün tespiti ve manevi tazminat istemleri yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılarak vekâlet ücretine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, istinaf dilekçesinde belirttiği nedenleri ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, patent haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi ile manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,