Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/4152 K.2024/6306

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Aysan Plastik San ve Tic. A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı Aysan Plastik San ve Tic. A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin Van Büyükşehir Belediye Başkanlığı Van Su ve Kanalizasyon İdaresi (VASKİ) tarafından Erciş ilçesinin muhtelif yerlerinde yapılacak 10 km kanalizasyon hattı yapım işi ihalesini kazandıklarını, müvekkillerinin ihaleyi kazanmaları üzerine işi teslim aldıklarını ve ihale teknik şartnamesinde belirtilen 10 kilometrelik SN-8 korige boruyu sipariş ederek şantiye alanına istiflediklerini, işin 6 km'lik kısmından fazlasını yapan müvekkillerinin kullanmış oldukları boruların VASKİ tarafından analize gönderildiğini,

yapılan analiz sonucunda kullanılan boruların ihalede belirtilen özellikte olmadığının ortaya çıktığını ve döşenen boruların yeniden sökülerek ihale teknik şartnamesinde geçen özellikteki boruların döşenmesi gerektiğinin VASKİ tarafından müvekkillerine bildirildiğini, müvekkilleri tarafından yapılan işin ve yapılan iş ile döşenen boruların sökülmesi ve yeniden boru döşenmesinin maliyetinin tespit edilmesi için taraflarınca Erciş Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/10 D.

İş sayılı dosyasından keşif yapılıp bilirkişi raporu alındığını, 6000 metresi kurulan boruların sökülmesi gerektiğinden, aynı işin iki defa müvekkilleri tarafından yapılması ve zararın kat kat artması anlamına geldiğini, bu zararın sebebinin davalıların ayıplı mal imal ederek müvekkillerini yanıltmasından kaynaklandığını, davalıların, üzerinde SN-8 yazılan boruyu müvekkillerine satmasına rağmen söz konusu boruların belirtilen özellikte çıkmadığını ileri sürerek şimdilik 10.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş,

04.05.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile 10.000,00 TL olan dava değerini davalı Aysan Plastik San. ve Tic. A.Ş. yönünden 484.429,30 TL arttırarak toplamda dava değerini 494.429,30 TL'ye çıkartmıştır.

II. CEVAP

1.Davalı Avcu Yapı Malzemeleri San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacının talebine karşı zamanaşımı itirazında bulunduklarını, müvekkili şirket ile davacılar arasında direk ve sorumluluk doğuracak şekilde hukuki ve fiili bir irtibat bulunmadığını, müvekkili şirketin davacının ticaret yaptığı taraf olmadığını, müvekkiline sorumluluk ithafı ile hakkında dava açılmasının hukuken mümkün olmadığını, husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacıların talep ettiği boruların imalatının müvekkili tarafından yapılmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı Aysan Plastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin yıllardır aynı tür boruları kalite standartlarına göre ürettiğini, bu üretimlerin sürekli olarak belirli aralıklarla ilgili kuruluşlarca testlere tabi tutulduğunu, müvekkili şirket tarafından üretilen dava konusu boruların diğer davalı Avcu Yapı Malz. San. Tic. Ltd.

Şti.'ye satıldığını, buradan da bir kaç el değiştirerek davacı tarafa satıldığını, birden fazla el değiştiren boruların olumsuz hava şartlarına ve olumsuz taşıma koşullarına maruz bırakıldığını, kamu ihalelerinde kullanılacak malzemelerin gerekli test işlemleri yapıldıktan sonra uygun görülürse ilgili kurumun onayından sonra kullanılması gerektiğini, davacı tarafın test sonuçlarını beklemeden ve VASKİ'nin onayını almadan boruları kullandığını müvekkili şirketin herhangi bir kusurunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

4.İhbar olunan VASKİ vekili cevap dilekçesinde.

Van ili Erciş ilçesi 10 km Kanalizasyon Hattı Yapım işi kapsamında yapılmış olan hatlar ve kullanılacak malzeme ile ilgili teknik özelliklerin VASKİ Genel Müdürlüğü Kanalizasyon İnşaatı Teknik Şartnamesinde belirtildiğini, yüklenici firmanın teknik şartnamede belirtilen standartlarda malzemeyi kullanmakla ve boru testi yapmakla yükümlü olduğunu, davacının ihalede kullandığı boruların müvekkili idare tarafından analiz için laboratuvara gönderildiğini, kullanılan boruların ihalede belirtilen özellikte olmadığının tespit edildiğini, müvekkili kurumun verimlilik hizmet esaslarına göre,

yasal yükümlülük gereği ve kamu yararını göz önünde tutarak faaliyet gösteren bir kamu kuruluşu olduğunu, müvekkiline yöneltilen davanın hukuka aykırı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, aldırılan 12.02.2021 tarihli bilirkişi raporunda kanalizasyon hattı imalatında kullanılan boruların sözleşmenin teknik şartnamesinde kararlaştırılan teknik özellikleri taşımadığı, şartnamede belirtildiği gibi dayanımlarının SN-8 kN-m2 olması gerekirken SN-6.3 kN-m2 dayanıma sahip olacak şekilde imal edildiği, bu hususun makine mühendisi bilirkişiden alınan raporda laboratuvar testinden geçerek ispatlandığı, kusurun tamamının boruları üreten davalı Aysan Plastik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den kaynaklandığı, davacı ve diğer davalıların herhangi bir kusurunun bulunmadığı,

bilirkişi raporunda yeniden imalatı gereken kanalizasyon boru hattı için gerekli harcamanın 494.429,30 TL olabileceğinin tespit edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 494.429,30 TL'nin davalı Aysan Plastik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, diğer davalılar yönünden davanın reddine karar verilmiş, hüküm davalı Aysan Plastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, ayıba karşı tekeffül sorumluluğu, akdi bir sorumluluk türü olduğundan, sadece satım sözleşmesinin tarafları arasında geçerli olduğu, alıcının, ayıba karşı tekeffüle dayanan seçimlik haklarını, satıcı dışındaki kişilere, yani satım sözleşmesinin tarafı olmayan üçüncü kişilere (üreticiye, ithalatçıya, ara satıcıya ve benzeri) yöneltmek suretiyle onları ayıba karşı tekeffül hükümleri uyarınca sorumlu tutmasının mümkün olmadığı, aynı şekilde, alıcının, satıcı dışındaki üçüncü kişileri, akdi sorumluluğu ilişkin genel hükümler uyarınca sorumlu tutmasının da mümkün olmadığı,

alıcının, satıcı dışındaki üçüncü kişilere, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 96 ncı maddesi ve diğer madde hükümlerine dayanan bir tazminat talebini yöneltemeyeceği, tacirler arası ticari satımlarda, satıcının ayıplı mal teslim etmesi halinde, alıcının, akdi sorumluluğa dayanan talep haklarını, satım sözleşmesinin tarafı olmayan üçüncü kişilere (üreticiye, ithalatçıya, ara satıcıya ve benzeri) yöneltmesinin mümkün olmadığı,

6098 sayılı Kanun'un satım akdi hükümlerine göre üretici firmanın ancak garanti vermesi halinde ayıba karşı sorumlu olacağı, somut olayda üretici firma olduğu anlaşılan davalı Aysan Plastik San ve Tic.

A.Ş.'nin garanti verdiğine ilişkin bir iddia ve belge de bulunmadığı, satıma konu borunun üzerinde yazan evsafa uygun olmamasının, tipik bir ayıplı ürün satış hali olup, yalnızca akdi ilişkinin tarafları açısından sonuç doğuracağı gerekçesiyle davalı Aysan Plastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın tüm davalılar yönünden ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, ayıplı mal satışından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Kanun'un 96 ncı maddesi.

3. Değerlendirme İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Kanun'un 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.