Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/4185 K.2024/6024

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketle davalı Sarılar Kafe Restaurant ... Ltd. Şti. arasında tanzim ve imza olunan 08.12.2016 tarihli satın alma sözleşmesi ve 30.12.2017 tarihli ek protokol gereğince davalı Caferağa Mah. Sarrafali Sok.

No:32/A Kadıköy İstanbul adresindeki işletmede sözleşme süresince sözleşme konusu ürünleri (Tuborg - Carlsberg vs) satın almayı diğer rakip ürünleri ve bunlara ilişkin her türlü malzemeyi satın almamayı bulundurmamayı tanıtımını üstlenmemeyi, işletmeyi devretmemeyi, işbu sözleşme hükümlerinden herhangi birisine aykırı hareket ettiği takdirde müvekkili şirketten almış olduğu 854.000,00 TL katkıyı iade ile birlikte 150.000,00 USD cezai şartı müvekkili şirkete nakden ve def'aten ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, sözleşme ve ek protokol doğrultusunda müvekkili şirket tarafından davalıya 854.000,00 TL katkıda bulunulduğunu,

müvekkili şirketin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini eksik ifa ettiği halde, davalı şirketin sözleşme konusu işletmede diğer rakip ürünleri bulundurarak sözleşmeye aykırı hareket ettiğini ileri sürerek, sonuç olarak; sözleşme hükümlerini ihlal eden davalıdan ve bu şirketin müvekkili şirkete olan borçlarına (500.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere) müşterek borçlu müteselsil kefil olan diğer davalıdan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 150.000,00 USD ceza-i şart ve 854.000,00 TL katkı tutarının faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; müvekkillerinden ... yönünden husumet itirazının bulunduğunu, anılı müvekkilinin kefil olduğunu, cezai şarttan sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmadığını, esasa ilişkin olarak; davacı tarafın sözleşmeye aykırılık iddiası ile hem cezai şart talep etmesi, hem katkı payının iadesini talep etmesinin hukuken mümkün olmadığını, davacı tarafın dayandığı resim delillerinin nereden ne zaman çekildiğinin belli olmadığını savunarak, davanın öncelikle müvekkillerinden ... yönünden husumet yokluğundan usulden reddine, her hal ve şartta davanın esas yönünden davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının, rakip firmalara ait alkollü içecekleri sattığı gerekçesi ile sözleşmeyi ihlal ettiği iddiası davacı tarafından ispat edilmesinin gerektiği, ancak bu hususta davacı yanca somut bir delil ibraz edilmediği, sunulan 5 adet fotoğrafın nerede, ne zaman, kim tarafından ve nasıl çekildiğinin belli olmadığı, davalı şirketin unvanına dair bir ibarenin de resimlerde olmadığı, sunulan fotoğrafların delil niteliğinin bulunmadığı anlaşıldığı, davacı yan davalı tarafın defterlerinin incelenmesini talep etmiş ise de;

taraflar arasında imzalanan 08.12.2016 tarihli sözleşmenin 14 üncü maddesinde; "...Tuborg Paz. A.Ş. ile Yeniden Satıcı A.Ş. veya Dağıtıcı'nın kayıtları esas alınacaktır. Bu doğrultuda Tuborg Paz. A.Ş. ile Yeniden Satıcı A.Ş. veya Dağıtıcı'nın defter, kayıt ve belgeleri kat'i delil olacaktır..." şeklinde, yine aynı maddenin devamında; "...taraflar arasında çıkacak her türlü ihtilafta Tuborg Paz.

A.Ş. ile Yeniden Satıcı A.Ş. veya Dağıtıcı'nın defter kayıt ve belgeleri kat'i delil olacaktır...." şeklinde davacı defter ve kayıtlarının kesin delil olarak kabul edildiği ve davalı firma defterlerinin incelenmesi talebinin reddine karar verildiği, davacının davasını ispatlayamadığı ve açıkça yemin deliline de dayanılmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı şirket ile müvekkili şirket arasında imzalanan 08.12.2016 tarihli Satın Alma Sözleşmesi ve 30.12.2017 tarihli ek protokol gereğince davalı, sözleşme süresince sözleşme konusu ürünleri satın almayı, diğer rakip ürünleri ve bunlara ilişkin her türlü malzemeyi satın almamayı, bulundurmamayı, tanıtımını üstlenmemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, bu taahhütlerine rağmen davalı şirketin sözleşme süresi içinde sözleşmeye aykırı olarak,

işletmesinde rakip ürün satışı yapmanın ve reklam malzemesi bulundurmanın suretiyle sözleşmeyi ihlal ettiğini, ilk derece mahkemesinin, sözleşme içeriğine, kanuna aykırı olarak eksik inceleme ile hatta hiç inceleme bile yapmadan yanlış değerlendirmede bulunarak neticeye ulaştığını, sözleşme ihlalinin tespiti için de (fotoğrafların yanısıra) davalı defterlerinin incelenmesi yeterli olacak iken, yanlış hukuki değerlendirme ile delil sözleşmesi kavramına sığınarak davanın redine karar verilmesinin hakkın açıkça ihlali olduğunu,

hukukun buna cevaz vermeyeceği inancıyla hatalı ve hakkaniyete aykırı yerel mahkeme kararının kaldırılması talebiyle istinaf kanun yoluna başvurduklarını belirterek, usule, yasaya, sözleşme içeriğine, Yargıtay İçtihatlarına, ispat ve adil yargılanma hakkına aykırı İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, neticede haklı davanın kabulüne karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, taraflar arasında geçerli münhasır delil sözleşmesi bulunmasına, davacı tarafından münhasıran davalı kayıtlarına dayanılmamış olmasına, sunulan delillere göre davacının davasının kanıtlanmadığının anlaşılmasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği nedenleri ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ...'nın kefil sıfatı ile imzaladığı, davacı ile davalı Sarılar Kafe Restaurant Gıda İnşaat Turizm Otomotiv İht. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında 08.12.2016 tarihli satın alma sözleşmesi ve 30.12.2017 tarihli ek protokole davalıların aykırı davranıp davranmadığı, aykırı davranmış ise, davacının ceza-i şarta hak kazanıp kazanmayacağı, ayrıca davalı tarafın almış olduğu katkı tutarını iade edip etmeyeceği istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,