Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/4356 K.2024/1873

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının Seydikemer’de serada sebze üreticiliği yaptığını, davalının ihracatlık domatesleri görüp, sevk irsaliyesi ve müstahsil fişi keserek kilogramı 1,80 TL’den 40.000 kg ihracatlık domates satın aldığını, ihracatlık domateslerin iç piyasaya göre daha pahalı olduğunu, davacının sattığı malların üretici defteri ÇKS’ye işlendiğini, davalı şirketin satın aldığı mallar ile ilgili ürün analiz belgesi, form 1 belgesi düzenleyerek, invoys fatura kestiğini, gümrük çıkış sertifikası hazırlatarak malları ihraç ettiğini, davacının sattığı ürünlerin bedeli ödenmeyince alacağın tahsili için başlatılan takibe, davalının itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptaline ve icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile müvekkil şirket arasında iddia edildiği gibi bir ticari ilişki, mal alışverişi olmadığını bu nedenle davayı ve ticari ilişkiyi kabul etmediklerinden reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 07.06.2016 tarih, 2014/227 E. ve 2016/232 K. sayılı kararı ile davacı tarafından, davalı şirkete toplam 38.000 kg domates teslim edildiğinin bilirkişice tespit edildiği, bunun karşılığında davalı şirket tarafından müstahsil makbuzu düzenlendiği, davalının ürün teslimine yönelik bir itirazının bulunmadığı, Batı Ekonomi Bölge Müdürlüğü-Fethiye Ürün Denetleme Grup Başkanlığı’nın yazısı nazara alındığında domateslerin sera niteliğinde olduğu,

teslim tarihi itibariyle Karaçulha Toptancı Hali verilerine göre sera domateslerin ortalama fiyatına göre teslim edilen 38.000 kg domatesin fiyatının 29.635,00 TL olarak hesaplandığı gerekçesiyle, takibin bu miktar üzerinden devamına, davalının itirazının iptaline, takibin bakiye kalan kısmının iptaline, alacak miktarı likit olmadığından ve yargılamayı gerektirdiğinden tarafların tazminat taleplerinin reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 13.12.2018 tarih, 2018/2670 E. ve 2018/6610 K. sayılı kararıyla, gümrük mevzuatı konusunda uzman, ziraat mühendisi ve mali müşavir bilirkişinin de bulunduğu bilirkişi kurulu aracılığıyla tarafların ticari defter ve belgeleri, ayrıca ihraca ilişkin gümrük belgeleri üzerinde taraflar arasındaki satım konusu domatesin davalının kabulünde olduğu üzere 38.000 kg mı, yoksa davacının iddia ettiği üzere 40.000 kg mı olduğunun tespiti, belgelere göre domatesin cinsinin ve piyasa rayiç değerinin tespit edilerek rapor alınması, kabule göre de alacağın likit olması nedeniyle kabul edilen miktar üzerinden icra inkar tazminatı verilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından davalıya 29.11.2013 tarihinde 20.093 kg, 02.12.2013 tarihinde 19.500 kg olmak üzere toplam 39.593 kg dometes teslim edildiği, nitekim davalı şirketin bu miktarı Alaşehir İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü'ne üreticisi davacı ... olduğunu resmi belgelerle bildirmiş olduğu, davalı tarafından bu domateslerin bedelinin ödendiğine dair herhangi bir belge ibraz edilemediği gibi bilirkişi raporlarında da davalı tarafından ödeme yapılmış olduğuna dair bir tespite yer verilmediği,

her ne kadar davalı şirket tarafından bu alışverişte aracı olunduğu iddia edilmişse de bu iddia ispat olunamadığı gibi ürünlerin teslimine yönelik bir itirazda da bulunulmadığı, yine davalı şirket tarafından teslim edilen domateslerin 2. sınıf niteliğinde olduğu iddia edilmiş ise de alınan bilirkişi raporları ve T.C.

Ekonomi Bakanlığı Batı Anadolu Bölge Müdürlüğü Fethiye Ürün Denetmenleri Grup Başkanlığı'nın 13.04.2016 tarih ve 73376105/650-E.57 sayılı yazısı ile Rusya Federasyonu'na ihraç edilen domateslerin sadece boylama zorunluluğunu bertaraf etmek için 2. sınıf olarak kaydedildiği,

ihraç edilen ürünlerin sera domatesi olup standartların çok üzerinde olduklarının bildirilmiş olması karışısında bu savunmaya da itibar edilmediği gibi domateslerin bedeli olarak Karaçulha Hal Müdürlüğü'nden bildirilen maksimum fiyat birim fiyat olarak kabul edilmiş olup bu fiyatlar üzerinden davacı tarafından davalıya 29.11.2013 tarihinde 20.093 kg ve 02.12.2013 tarihinde 19.500 kg olmak üzere toplam 39.593 kg domatesin teslim tarihleri itibari ile toplam değerinin 32.708,70 TL olduğu, alacak miktarının likit olmaması ve yargılamayı gerektirmesi nedeni ile icra inkar tazminatının şartlarının oluşmadığı,

gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalının Fethiye 1. İcra Müdürlüğünün 2014/2128 E. (yeni Fethiye İcra Müdürlüğü 2017/18128 E.) sayılı dosyasının 32.708,70 TL tutarındaki kısmına yönelik itirazının iptaline, takibin 32.708,70 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı vekilinin icra inkâr tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporlarının denetime elverişli olmadığını, dosya içerisinde bulunan belgelerden 27.11.2013 tarihinde domatesin fiyatının maksimum 1,50 TL olduğunun belirtildiğini, davacının ise 1,80 TL'de satış yaptığını, hatalı değerlendirme yapıldığını, icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin defterlerine göre davacıdan alınan domates miktarının 38.000 kg olduğunu, hesaplamanın buna göre yapılması gerektiğini, ihraç edilen domateslerin davacıdan alındığına dair belge bulunmadığını, domatesin ikinci sınıf olduğunun gümrük kayıtlarından anlaşıldığını, bu nedenle sera domatesi olarak kabul edilemeyeceğini, raporlar arasında çelişki giderilmeden karar verildiğini, kötü niyet tazminatına hükmedilmemesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taraflar arasındaki ticari satım akdinden kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 67 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Mahkemece uyulan bozma ilamında kabule göre alacağın likit (belirlenebilir) olduğu, hüküm altına alınan toplam miktar üzerinden 2004 sayılı Kanun'un 67 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacı lehine icra inkâr tazminatına hükmedilmemesinin yerinde olmadığı belirtilmiş olmasına karşın alacağın likit olmadığı gerekçesiyle icra inkar tazminatının reddine karar verilmiş olması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesi ve 5236 sayılı Kanun’un geçici 2 nci maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 5236 sayılı Kanun’un 16 ncı maddesi ile değiştirilmeden önceki 438 inci maddesinin yedinci fıkrası gereğince mahkeme kararının düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı vekilin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının hüküm fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan “Davacı vekilinin icra inkar tazminatı talebinin alacağın yargılamayı gerektirmesi ve likit olmaması nedeni ile koşulları oluşmadığından REDDİNE,” ibaresinin çıkartılarak yerine “Hükmolunan 32.708,70 TL alacağın %20'si oranında icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE, ” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,