Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/4382 K.2024/1517

2- ŞA-RA Haber Reklam ve Yayın. Tic. A.Ş. 3-.... 4-ŞARA Dış Ticaret A.Ş. vekilleri Avukat ...

DAVA TARİHİ

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde.

ŞA-RA grup şirketleri bünyesindeki müvekkil şirketlerin ŞA-RA unvanını 30 yılı ... süredir tescilli, kesintisiz, yurt içi ve yurt dışında meşhur ve maruf kılarak kendi sektörlerinde tanınmış biçimde kullandıklarını, ŞA-RA Enerji İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş.’nin ticaret siciline 1985 yılında tescil edildiğini, anılan şirketin 4 fabrikası ile enerji nakil hattı direkleri, aydınlatma ve bayrak direkleri, GSM kuleleri, oto korkuluk ve trafik güvenliği sistemleri, bağlantı elemanları ve hırdavat imalatı, enerji nakil hatları, trafo merkezleri, şehir şebekeleri vs. birçok alanda faaliyet gösterdiğini,

“ŞA-RA” markasının 2001 yılından bu yana müvekkili şirketin tescilli markası olduğunu, tescilli markanın kapsamındaki özellikle 9 uncu ve 40 ıncı sınıflardaki mal ve hizmetlerin davalı şirketin amaç ve konularıyla aynı bulunduğunu, “ŞA-RA Enerji İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş.” markasının 2001/05397 sayıyla tescil edildiğini, “ŞA-RA” markasının Avrupa Birliği’nde de tescilli bulunduğunu, davalı şirketin ise 2012 yılında ticaret siciline tescil edildiğini, faaliyet alanının “elektrik, buhar ve ısı ihtiyacını karşılamak üzere proje geliştirmek, tesis kurmak ve bu tesislerde elektrik, buhar üretmek,

üretilen elektrik ve buharı müşterilerine ait tesislere nakletmek, elektrik ve buhar enerjisi tesisleri kurmak, inşa etmek” gibi sektörler olduğunu, davalı şirketin ticaret unvanındaki belirleyici “SARA” ibaresinin, müvekkil şirketlerle aynı olduğu gibi, davalının faaliyet alanının da tescilli “ŞA-RA” markaları kapsamında korunan mal ve hizmetlerle benzerlik arz ettiğini, davalının ticaret unvanının bütünsel olarak açık biçimde iltibas yarattığını, davalının www.saraenerji.com.tr ... adının da müvekkil şirketin ticaret unvanı, markası ve www.sara.com.tr ... adıyla iltibasa yol açtığını ileri sürerek,

davalı ... unvanındaki “SARA” ibaresinin, davalının ticaret unvanı ile ürün ve hizmetlerinde, reklamlarında, internet ... adında, vb. haksız kullanımının men’ine, davalı şirket unvanındaki “SARA” ibaresinin unvandan terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin ticaret unvanının usulüne uygun biçimde tescil edildiğini, davacıların ticaret unvanları ile müvekkili ticaret unvanı arasında benzerlik bulunmadığını, iltibas oluşmayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 27.12.2018 tarihli ve 2018/108 E., 2018/483 K. sayılı kararıyla; davalının esas olarak enerji sektöründe faaliyet gösterdiği, “elektrik, buhar ve ısı ihtiyacını karşılamak üzere proje geliştirmek, tesis kurmak ve bu tesislerde elektrik, buhar üretmek, üretilen elektrik ve buharı müşterilerine ait tesislere nakletmek, elektrik ve buhar enerjisi tesisleri kurmak, inşa etmek” gibi alanların davalının ana faaliyet konusunu oluşturduğu,

davacı adına tescilli 2001/5397 sayılı “ŞA-RA ENERJİ İNŞAAT TİCARET VE SANAYİ A.Ş.” ibareli markasının kapsamında bulunan 6. sınıfa dahil “Galvanizli ... konstrüksiyon mamüllerinden yüksek gerilim hatları direkleri ile galvanizli civata ve somun.” mallarının, davalı ... unvanının işaret ettiği hizmetlerle aynı veya benzer olmadığı, davacı adına tescilli 2001/15943 sayılı “ŞA-RA” ibareli markasının kapsamında bulunan “Elektrik dağıtım hizmetleri.

Enerji üretimi hizmetleri.” ile davalı ... unvanının işaret ettiği ve davalının ana faaliyet alanının oluşturan hizmetlerle aynı bulunduğu, ancak enerji üretimi, enerji üretim tesisi kurulması ve inşası, enerji dağıtımı gibi hizmetlerin hitap ettiği kesimin oldukça ..., sınırlı sayıda, konunun uzmanlarından oluşan bir grup olduğu, bu tüketici grubunun ortalamanın çok üzerinde dikkat ve özene sahip bulunduğu, davacının 2001/15943 sayılı "ŞA-RA" markasıyla, davalının SARA ENERJİ A.Ş. ticaret unvanının aynı olmadığı, “ŞA-RA” ibaresi ile “SARA ENERJİ A.Ş.” ticaret unvanı arasında da belirgin görsel ve işitsel farklılıklar bulunduğu,

davalının faaliyet alanı, hizmetlerinin tüketici grubu ve davacı markası ile davalı ... unvanının benzerlik düzeyi göz önüne alındığında, davacı adına tescilli 2001/15943 sayılı “ŞA-RA” ibareli marka bakımından da davalı ... unvanı ile karıştırılma veya ilişkilendirilme ihtimalinin ortaya çıkmayacağı, davacı markalarının tanınmış markalar olduğunu ispatlar yeterli derecede kanıt bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 25.12.2020 tarihli ve 2019/670 E., 2020/1192 K. sayılı kararıyla; davalı ... unvanı ile davacı markalarının karıştırılması ihtimalinin bulunmadığı, dolayısıyla davacı markasının haksız kullanımından söz edilemeyeceği ve davacı tarafın tescilli markaya dayalı iddialarının yerinde bulunmadığı, davacı tarafça, tescilli markaları dışında ticaret unvanlarının benzerinin de davalı tarafından haksız biçimde ticaret unvanı ve internet ... adı olarak kullanıldığı iddiasına da dayanıldığı ancak mahkemece bu yönden herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, ticaret sicil kayıtlarına göre davacılar ŞARA Dış Tic.

A.Ş. ile ŞA-RA Haber Reklam ve Yayıncılık Tic. A.Ş.'nin faaliyet alanları ile davalı şirketin faaliyet alanı arasında hiçbir benzerlik olmadığı, davacı ....'nin ise, davalı şirketten sonra 2014 yılında tescil edilmesi nedeniyle, bu şirketler yönünden ticaret unvanına dayalı taleplerin yerinde olmadığı, diğer davacı ŞA-RA Enerji İnş. Tic. ve San.

A.Ş.'nin faaliyet alanı ile davalı şirketin faaliyet alanı aynı ise de gerek elektrik dağıtım hizmetleri ile enerji üretimi hizmetleri sektöründeki tüketicilerin yüksek bilinç düzeyi, gerekse de taraf şirketlerinin ticaret unvanları arasında benzerlik bulunmadığından, bu davacı yönünden de ticaret unvanına dayalı taleplerin yerinde olmadığı, ayrıca, bir an için davacı ŞA-RA Enerji İnş. Tic. ve San.

A.Ş.'nin unvanı ile davalı unvanı arasında benzerlik bulunduğu kabul edilse dahi, davalı şirketin ticaret unvanının 27.11.2012 tarihinde tescil edildiği gözetildiğinde, davalı ile aynı sektörde faaliyet gösteren anılan davacının, davalı ... unvanının tescil tarihinden yaklaşık beş buçuk yıl sonra açtığı bu davada sessiz kalma yoluyla hak kaybına uğradığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf itirazlarının bu yönden kabulü ile ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın yukarıda açıklanan gerekçelerle reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 12.10.2022 tarih, 2021/2830 E. ve 2022/6914 K. sayılı kararıyla ''..

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun ihtiyari dava arkadaşlığı başlıklı 57 nci maddesi “ Birden çok kişi, aşağıdaki hâllerde birlikte dava açabilecekleri gibi aleyhlerine de birlikte dava açılabilir: a) Davacılar veya davalılar arasında dava konusu olan hak veya borcun, elbirliği ile mülkiyet dışındaki bir sebeple ortak olması. b) Ortak bir işlemle hepsinin yararına bir hak doğmuş olması veya kendilerinin bu şekilde yükümlülük altına girmeleri. c) Davaların temelini oluşturan vakıaların ve hukuki sebeplerin aynı veya birbirine benzer olması.” hümünü haiz olup, aynı kanunun 58 ... maddesinde ise “İhtiyari dava arkadaşlığında,

davalar birbirinden bağımsızdır. Dava arkadaşlarından her biri, diğerinden bağımsız olarak hareket eder.” düzenlemesini içermektedir. Davacılar arasında, davalıya atfedilen markaya ve unvana tecavüz fiili ortak vakıa olduğundan HMK’nın 57/1-c maddesi çerçevesinde davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu aşikardır.

Bu durumda her bir davacı için dava açılırken ayrı ayrı başvurma, peşin, karar ve ilam harçlarının alınması gerekirken, dava açılırken ... bir harç alınarak yargılamaya bu şekilde devam edilmesi ve mahkemece kararda da tüm davacılar için ... harca hükmedilmesi doğru görülmemiş, harç kamu düzenine ilişkin olup re’sen gözetilmesi icap ettiğinden bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

2-Bozma sebep ve şekline göre davacılar vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmediği..'' gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılardan ŞA-RA Enerji İnş. Tic. ve San. A.Ş. adına 2001/15943 sayılı "ŞA-RA" ibareli, 2001/05397 sayılı "ŞA-RA Enerji, İnşaat, Ticaret ve Sanayi A.Ş.+şekil" ibareli markaların tescilli olduğu, 2001/05397 sayılı markanın kapsamında yer ...

6 ncı sınıftaki “Galvanizli ... konstrüksiyon mamüllerinden yüksek gerilim hatları direkleri ile galvanizli civata ve somun” malları ile davalı Şirketin iştigal sahası arasında benzerlik olmadığı, 2001/15943 sayılı markanın kapsamında yer ... “Elektrik dağıtım hizmetleri.

Enerji üretimi hizmetleri.” ile davalının iştigal sahası arasında ise benzerliğin bulunduğu, ancak bu hizmetlerin hitap ettiği kesimin oldukça ..., sınırlı sayıda, konunun uzmanlarından oluşan bir grup olduğu, diğer deyişle bu tüketici grubunun yüksek dikkat ve ... sahibi bulunduğu, bunun yanında söz konusu marka "ŞA-RA" ibaresinden oluşmakta iken, davalının ticaret unvanında "SARA" ibaresinin kullanıldığı, görüldüğü üzere davacı markasının hecelerine ayrıldığı, öte yandan bu işaretler arasında anlamsal farklılıkların da olduğu,

bu hususlarla birlikte anılan hizmetlerin tüketicilerin dikkat düzeyleri de gözetildiğinde, davalı ... unvanı ile davacı markasının karıştırılması ihtimalinin bulunmadığı, dolayısıyla davacı markasının haksız kullanımından söz edilemeyeceği ve davacı tarafın tescilli markaya dayalı iddialarının yerinde bulunmadığı, davacı taraflarca, tescilli markaları dışında ticaret unvanlarının benzerinin de davalı tarafından haksız biçimde ticaret unvanı ve internet ... adı olarak kullanıldığı iddiasına dayanılmış olduğundan bu yönden de değerlendirme yapılması gerektiği, mevcut ticaret sicil kayıtlarından, davacı ŞA-RA Enerji İnş.

Tic. ve San. A.Ş.'nin 1985 yılında sicile tescil edildiği, ana faaliyet alanının enerji nakil hatları, enerji tesisleri mühendislik ve müteahhitliği olduğu, davacı ... Tic.AŞ'nin 2004 yılında tescil edildiği, ana faaliyet alanının sınai ve benzeri mamullerin ithalat ve ihracatı olduğu, davacı ŞA-RA Haber Reklam ve Yayıncılık Tic.

A.Ş.'nin 1995 yılında tescil edildiği, ana faaliyet alanının görüntülü veya sözlü yayın organları kurup, işletmek olduğu, davacı ....'nin 2014 yılında tescil edildiği, ana faaliyet konusunun yurt içinde ve yurt dışında elektrik iletim ve dağıtım tesisleri mühendisliği ve müteahhitliği olduğu, buna karşılık davalı Şirketin ise 2006 yılında Tetaş Enerji Ltd.

Şti. unvanı ile kurulduğu, 27.11.2012 tarihinde ise mevcut unvanını aldığı, faaliyet alanının elektrik ve buhar enerjisi üretim tesisleri kurmak olduğu, davacılar ŞARA Dış Tic.AŞ ile ŞA-RA Haber Reklam ve Yayıncılık Tic.

A.Ş.'nin faaliyet alanları ile davalı Şirketin faaliyet alanı arasında hiçbir benzerlik olmaması, davacı ....'nin ise, davalı Şirketten sonra 2014 yılında tescil edilmesi nedeniyle, bu şirketler yönünden ticaret unvanına dayalı taleplerin yerinde görülmediği, diğer davacı ŞA-RA Enerji İnş. Tic. ve San.

A.Ş.'nin faaliyet alanı ile davalı Şirketin faaliyet alanı aynı ise de gerek elektrik dağıtım hizmetleri ile enerji üretimi hizmetleri sektöründeki tüketicilerin yüksek bilinç düzeyi, gerekse de yukarıda açıklanan nedenlerle taraf şirketlerinin ticaret unvanları arasında benzerlik bulunmadığından, bu davacı yönünden de ticaret unvanına dayalı taleplerin yerinde olmadığı, ayrıca bir an için davacı ŞA-RA Enerji İnş. Tic. ve San.

A.Ş.'nin unvanı ile davalı unvanı arasında benzerlik bulunduğu kabul edilse dahi, davalı Şirketin ticaret unvanının 27.11.2012 tarihinde tescil edildiği gözetildiğinde, davalı ile aynı sektörde faaliyet gösteren anılan davacının, davalı ... unvanının tescil tarihinden yaklaşık beş buçuk yıl sonra açtığı bu davada, sessiz kalma yoluyla hak kaybına uğradığının kabulü gerektiği, bu itibarla, davacıların ticaret unvanına dayalı iddialarının da yerinde olmadığı gerekçesiyle davacıların davalarının ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı taraf, Müvekkil Şirketin sahibi olduğu her iki markanın da tescil edildiği mal ve hizmet sınıflarıyla aynı veya benzer konularda faaliyet yürüttüğünü, davalı ...Ş. ise, 21.11.2012 tarihinde ticaret sicilinde tescil edildiğini ve elektrik, buhar ve ısı ihtiyacını karşılamak üzere proje geliştirmek, tesis kurmak ve bu tesislerde elektrik, buhar üretmek, üretilen elektrik ve buharı müşterilerine ait tesislere nakletmek, elektrik ve buhar enerjisi tesisleri kurmak, inşa etmek gibi alanlarda faaliyet göstermek üzere kurulduğunu,

20.09.2018 tarihli bilirkişi raporunun 9 uncu sayfasında "Davacı adına tescilli 2001 15943 sayılı "ŞA-RA" ibareli markasının kapsamında bulunan "Elektrik dağıtım hizmetleri Enerji üretimi hizmetleri", davalı ... unvanının işaret ettiği ve davalının ana faaliyet alanını oluşturan hizmetlerle aynıdır." tespitine yer verildiğini, 2001/5397 sayılı markanın kapsamında bulunan 6 ncı sınıfa dahil "galvanizli ... konstrüksiyon mamüllerinden yüksek gerilim hatları direkleri", yüksek gerilim elektrik enerjisinin üretildiği yerden tüketim merkezlerine iletilmesinde kullanılan,

iletkenleri birbirlerinden belirli uzaklıkta havada tutmaya yarayan ve hat boyunca uygun aralık ve yükseklikte yerleştirilen şebeke donanımları olduğunu, davalının http://www.saraenerji.com.tr/index.php/faaliyet/8-blog/12-elektrik-dagitimi uzantılı internet adresi incelendiğinde, elektrik dağıtımı işinin davalının ana faaliyet alanları arasında yer aldığı ve yapılan işin elektrik iletim hattı fotoğrafıyla somutlaştırıldığını, davalının, yüksek ve çok yüksek gerilimde elektriğin iletim ve dağıtımında kullanılan direk görsellerine internet sitesinde yer vermek suretiyle,

bilhassa elektrik iletim hattı yapım ve dağıtım işini ön plana çıkardığını, mahkemeler ve bilirkişiler tarafından gözden kaçırılan hususların "elektrik dağıtım hizmetleri" ve "enerji üretim hizmetleri"nin davalının ana faaliyet alanını oluşturan hizmetler olduğu konusunda uzlaşıya varılmış olmasına rağmen, 2001/5397 sayılı markanın tescil edildiği sınıftaki "galvanizli ... konstrüksiyon mamüllerinden yüksek gerilim hatları direkleri"nin, münhasıran ve doğrudan elektrik dağıtım hizmetleriyle ilgili olduğunu,

bu nedenle müvekkil adına tescilli 2001/5397 sayılı markanın kapsamında bulunan 6 ncı sınıftaki malların davalı ... unvanının işaret ettiği hizmetlerle aynı veya benzer olmadığı ve bu marka bakımından davalının ticaret unvanıyla karıştırılma olanağının bulunmadığı kanaati hatalı olduğunu, davalının ticaret unvanı ile ürün ve hizmetleri, reklamları, internet ... adı vb. ortamlarda "SARA" ibaresini kullanması, müvekkilin sahibi olduğu markalar ile açık bir şekilde iltibasa yol açtığını, müvekkili Şirketler ŞA-RA Group şirketleri bünyesinde yer almaktadır.

Şirketler, 30 yılı ... süredir "ŞA-RA" ve "ŞARA" unvan ve markalarını tescilli, kesintisiz, yurt içi ve yurt dışında meşhur ve maruf kılacak ve kendi sektörlerinde tanınmış bir şekilde kullandığını, hal böyle olunca, aynı mal veya hizmet sınıflarında faaliyet yürüten davalının, müvekkil şirketlerle ilişkili olduğunun, hatta daha da ileri giderek,

şirketler grubunun bir parçasını oluşturduğunun düşünüleceğini, müvekkilin markasında bulunun Türkçe karakterin (Ş) ve kısa çizginin (-) bazı teknik ve ticari nedenlerle internet ... adında kullanılmaması nedeniyle, somut olayda ayırt edilemeyecek kadar büyük bir benzerlik oluşturduğunu, nitekim, davalının kullandığı www.saraenerji.com.tr adı, müvekkil şirketin unvanı, markası ve www.sara.com.tr adlı internet sitesi ile bariz şekilde iltibasa neden olmakta ve müşterileri yanılttığını, müvekkilin sahibi olduğu markalar ile davalının ticaret unvanı arasında üst düzeyde bir benzerlik bulunmadığı kanaati hukuka aykırı olduğunu,

Müvekkil Şirketlerin ve davalının faaliyet yürüttükleri hizmet sınıflarındaki müşteri grubunun sınırlı ve ... olduğundan bahisle, tescilli markalar ile ticaret unvanının karıştırılma olanağının bulunmadığından bahsedilemeyeceğini, sessiz kalma sebebiyle hak kaybı ilkesinin somut olaya uygulanamayacağını belirterek kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacıların ticaret unvanlarının çekirdek kısmını ve adlarına tescilli markaların asli unsurunu oluşturan "ŞA-RA" ibaresinin benzeri olan "SARA" sözcesinin, davalı tarafından haksız olarak kullanıldığı iddiası ile haksız kullanımın önlenmesi ve bu ibarenin davalının ticaret unvanından terkini istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri, , 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 7 nci maddesi ile 29 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı peşin harcın istek halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.