Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/4420 K.2024/1479

Taraflar arasındaki istirdat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; otobüs almak için davalı bankadan 200.000,00 TL kredi kullandığını, ödeme planına uygun şekilde 07.05.2012 tarihinden başlayarak 05.12.2012 tarihine kadar tüm ödemeleri yerine getirdiğini, bu tarihten sonra müvekkilinin kredinin tamamını kapatma isteğini bankaya bildirdiğini ancak davalı banka tarafından, kredinin tamamının kapatılması halinde erken kapatma komisyonu olarak 17.012,29 TL'nin kendisinden tahsil edileceğinin bildirildiğini, müvekkilinin böyle bir ödemeyi yapmak istememesine rağmen aracını satmak için rehni kaldırması gerektiğinden mecburen ödemeyi yaptığını,

müvekkilinin imzalamış olduğu kredi sözleşmelerinde bu konuya ilişkin bir düzenleme bulunmadığını, erken kapatma tutarının alınabileceğine dair bir düzenleme olsa bile uygulanacak oranın belirlenmediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin dava ve alacak hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiş, 20.08.2015 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 13.197, 27 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sözleşme uyarınca davacının kredisini erken kapatmak istemesi halinde, bu durumun bankanın onayına tabi kılındığını ve kabulü halinde alınacak faiz/komisyon tutarlarını ödemek zorunda olduğunu, bu durumun bankacılık mevzuatına ve teamüllere aykırı olmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 30.01.2018 tarih, 2017/1155 E. ve 2018/107 K. sayılı kararı ile tarafların tacir olup tüm iş ve işlemlerinde basiretli davranması gerektiği, yapılan genel kredi sözleşmesinin tarafları bağladığı, bu sözleşmenin 15.6. maddesine göre borcun vadesinden önce erken kapanmasının davalı bankanın kabulüne bağlı olduğu ve bankanın kabulü halinde erken ödemenin, bankanın belirleyeceği miktarda bir erken kapatma ücreti ve mali yükümlülüklerin ödenmesi ile mümkün olduğunun düzenlendiği,

bu itibarla davalı bankanın komisyon ücreti olarak tahsil ettiği %8 oranının 60 ay vadeli kredi sözleşmesinde 8. aydan sonra kredinin kapatılması ve bankacılık piyasasına göre uygun bir oran olduğuna dair bilirkişi heyet raporuna itibar edilerek, sübut bulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. (İkinci) Bozma Kararı

Dairemizin 24.06.2019 tarih, 2018/3289 E. ve 2019/4750 K. sayılı kararıyla ''...Dava, davacı tarafından davalı bankadan kullanılan ticari taşıt kredisinin erken kapatılması nedeniyle ödenen komisyon bedelinin iadesi istemine ilişkin olup, mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

09.12.2006 tarihli Resmi Gazete’de Merkez Bankası tarafından yayınlanan Mevduat ve Kredi Faiz Oranları ve Katılma Hesapları Kâr ve Zarara Katılma Oranları İle Kredi İşlemlerinde Faiz Dışında Sağlanacak Diğer Menfaatler Hakkında 2006/1 sayılı Tebliğ’in 6. maddesi, “Bankalar, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına bildirdikleri azami oranları aşmamak kaydıyla, mevduat ve kredi işlemlerinde uygulayacakları faiz oranlarını ve katılma hesaplarında uygulayacakları kâr ve zarara katılma oranlarını vadelerine göre tüm şubelerinde halkın görebileceği şekilde ilan eder ve bu oranları internet sitelerinde yayımlar.” şeklinde değiştirilmiştir.

Bu durumda ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan masrafların hukukilik denetimi yapılırken öncelikle anılan yasal düzenleme gereğince ilan ve yayım yapılmışsa, bankaların bu oranlar üzerinden masraf ve benzeri kesintiler yapabileceğinin kabulü ile hüküm kurulması,

şayet gerekli ilan ve yayımlar yapılmamış ise emsal banka uygulamalarının araştırılması ve alınan masrafların emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığının değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle karar verilmiş olması doğru görülmemiş, kararın bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir...'' gerekçesiyle bozulmuştur.

C. Mahkemece (İkinci) Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile diğer bankaların taraflar arasındaki sözleşme için ön görülen erken kapama ücretlerinin ve masraflarının bilirkişi raporunda belirtildiği üzere ortalama sektörel bazda %2 ile %5 arasında olduğu,

makul oranın %3,5 olup davalı bankanın bu oran üzerinden 6.676,29 TL erken kapama ücreti tahsil etmesinin hakkaniyete uygun olup tahsil edilen 17.012,29 TL erken kapama ücretinden 10.336,70 TL kısmının yasa ve sözleşmeye aykırı olduğundan bu miktar yönünden açılan davanın kısmen kabulu ile 10.336,70 TL erken kapama ücret alacağının 10.000 TL kısmının dava tarihinden bakiye kısmı 336,70 TL kısmının ıslah tarihinden itibaren işletilecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; erken kapama maliyetinin, somut dava konusu kredi ile ilgisi olmayan, tüm krediler için belirlenen sabit oran ile hesaplanmasının kabul edilemeyeceğini, yargı kararları gereği, emsal piyasa araştırmasının, diğer bankalara somut kredi bilgileri belirtilerek sabit oran değil, hesaplama yapılması talebi ile müzekkere yazılması gerektiğini, diğer bankalara yazılacak müzekkerelerde dava konusu somut kredinin özellikleri belirtilerek alınacak erken kapama maliyetinin hesaplanması gerektiğini, bilirkişi raporunda itirazlarının değerlendirilmediğini, davacıya davaya konu kredi özelinde indirim yapıldığını,

davacıdan esasen tahsil edilmesi gerekenden daha az erken kapama maliyetinin tahsil edildiğini, bankanın kullandırılmış bir kredinin vadesinden önce erken kapanması durumunda ödemek durumunda kalacağı maliyetinin, kredi sözleşmesi hükümleri gereğince müşteriden talep hakkını kullandığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacı tarafından davalı bankadan kullanılan ticari taşıt kredisinin erken kapatılması nedeniyle ödenen komisyon bedelinin iadesi istemine ilişkindir

2. İlgili Hukuk 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 77 ve devamı maddeleri ile 96 ncı maddesi.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,